Η ψυχοθεραπεία ήταν μέχρι πρότινος στην Ελλάδα ένα μεγάλο ταμπού. Πολλοί απέφευγαν να ομολογήσουν ότι βλέπουν κάποιον ψυχοθεραπευτή ακόμα και στους πιο κοντινούς συγγενείς, ενώ πολλοί, πάρα πολλοί άλλοι άνθρωποι, προτιμούσαν να υποφέρουν στα κρυφά και να μην κάνουν ποτέ το μεγάλο αυτό βήμα, να ζητήσουν βοήθεια και στήριξη. Αυτό ευτυχώς φαίνεται να αλλάζει σιγά σιγά, ενώ η πανδημία και τα συνεχή lockdown βοήθησαν αρκετά προς αυτήν την κατεύθυνση καθώς όλοι μας νοιώσαμε κάποια στιγμή την ανάγκη να μοιραστούμε το βάρος της κατάστασης με κάποιον ειδικό.
Η αλήθεια είναι πως δεν χρειάζεται να αντιμετωπίζουμε κάτι τόσο κοσμοϊστορικό προκειμένου να αναζητήσουμε την βοήθεια της ψυχοθεραπείας. Μπορεί να είναι κάτι προσωπικό, απ’ αυτά που δεν κατατάσσονται συνήθως στα “μεγάλα προβλήματα” όπως ένας χωρισμός, μια αλλαγή τόπου διαμονής, μια αναποδιά που μας έχει βγάλει από τον δρόμο μας για λίγο. Για την ακρίβεια μπορεί να είναι ακόμα και κάτι καλό που μας έχει συμβεί και να μην ξέρουμε πως ακριβώς να το διαχειριστούμε, όπως μια νέα σχέση, ένα μεταπτυχιακό ή μια καινούργια δουλειά.
Ο καθημερινός φόρτος δουλειάς, η έλλειψη ελεύθερου χρόνου, οι υποχρεώσεις της καθημερινότητας, μπορεί να βαραίνουν υπερβολικά στους ώμους μας και ενώ είμαστε φαινομενικά ευχαριστημένοι, τελικά να βρίσκουμε τον εαυτό μας στραγγισμένο από ενέργεια κι όλα να μας φαίνονται βουνό. Μπορεί να μην το γνωρίζουμε και οι ίδιοι, αλλά να παρουσιάζουμε συμπτώματα διαταραχών άγχους ή ακόμα και κατάθλιψη, από την οποία πάσχει το 8% του πληθυσμού στην Ελλάδα, μια ασθένεια που δεν κάνει διακρίσεις σε ό,τι αφορά την ηλικία, τη μόρφωση, το κοινωνικό επίπεδο ή την οικονομική κατάσταση. Επίσης δεν χρειάζεται να προκύψει κάποιο “μεγάλο” γεγονός στην ζωή μας για να την κάνει να εμφανιστεί. Με την κατάλληλη θεραπεία όμως, θα μπορέσουμε να αναπτύξουμε τα εργαλεία εκείνα που θα μας βοηθήσουν να βγάλουμε την μέρα και θα μας προστατεύσουν από παρούσες ή μελλοντικές δυσκολίες.
Υπάρχουν πολλοί λόγοι για να ζητήσουμε βοήθεια και είναι όλοι βάσιμοι
Ναι, ο περισσότερος κόσμος τείνει να αναζητά βοήθεια στην διάρκεια μιας μεγάλης κρίσης, όμως ο ορισμός της κρίσης δεν είναι ίδιος για όλους. Μπορεί για παράδειγμα να χρειαστούμε βοήθεια μετά την απώλεια κάποιου οικείου μας αλλά ίσως και μετά την απώλεια του αγαπημένου μας κατοικίδιου. Ο πόνος και η θλίψη δεν έχουν μετρητή.
Όπως λέει στο Healthline η ψυχοθεραπεύτρια και ιδρύτρια του Urban Bαlance, Joyce Marter, “Δεν είναι καθόλου παράξενο να συγκλονιστούμε από την απώλεια ενός κατοικίδιου που για πολλούς από εμάς ισοδυναμεί με την απώλεια ενός μέλους της οικογένειας.”
Είναι επίσης δόκιμο το να ξεκινήσει κανείς θεραπεία ακόμα κι αν δεν έχει κάποιον σπουδαίο λόγο γι’ αυτό, απλά και μόνο χρειάζεται λίγη επιπλέον βοήθεια χωρίς να γνωρίζει καν το γιατί. “Είναι μια συνηθισμένη και προληπτική μορφή φροντίδας της υγείας μας, όπως όταν πηγαίνουμε στον οδοντογιατρό” λέει η Marter. “Ο ψυχοθεραπευτής είναι σαν τον προσωπικό προπονητή του μυαλού και των σχέσεων μας. Άλλωστε, ένα γραμμάριο πρόληψης είναι καλύτερο από ένα κιλό θεραπείας.”
Μπορείς να ασχοληθείς με την καλή ψυχική σου υγεία πριν ξεσπάσει οποιαδήποτε κρίση
Ο δρ. Gail Saltz, καθηγητής ψυχιατρικής του New York Presbyterian Hospital Weill-Cornell School of Medicine, λέει: “Πολλοί είναι εκείνοι που έρχονται για ψυχοθεραπεία για να καταλάβουν τον εαυτό τους καλύτερα, να δουλέψουν κάποια σημεία της ζωής τους που τους δυσκολεύουν και να βελτιώσουν την ικανότητά τους να ανταπεξέρχονται στις δυσκολίες.”
“Η ψυχοθεραπεία είναι πολύ ενισχυτική. Θα έλεγα ότι είναι συχνά προτιμότερο να ξεκινήσουμε θεραπεία χωρίς να περιμένουμε την μεγάλη κρίση που είναι πιθανό να προκύψει, καθώς θα είμαστε καλά προετοιμασμένοι να την αντιμετωπίσουμε.”
“Δεν υπάρχει η έκφραση πολύ ή λίγο καταθλιπτικός. Αν δεν νοιώθεις καλά και υποφέρεις από θλίψη ή άγχος, αν η καθημερινότητα σε καταβάλει περισσότερο απ’ όσο αντέχεις, τότε καλό θα είναι να ζητήσεις βοήθεια ακόμα κι αν θεωρείς ότι το πρόβλημά σου “δεν είναι αρκετά σοβαρό”
Η θεραπεία μπορεί να είναι εξαιρετικά βοηθητική αυτήν την εποχή
Αυτό που ζούμε συλλογικά από τον Φλεβάρη του 2020, είναι κάτι πρωτόγνωρο. Κι ενώ οι εμβολιασμοί προχωρούν και η επιστροφή στην κανονικότητα είναι μεν μακρινή αλλά ορατή πλέον, είναι επίσης πιθανό να μην αντέχουμε άλλο και να έχουμε ανάγκη από στήριξη. Ακόμα κι αν δεν νοσήσαμε οι ίδιοι ή δεν χάσαμε κάποιο κοντινό μας πρόσωπο, είναι κάτι παραπάνω από φυσιολογικό να νοιώθουμε αβεβαιότητα, φόβο, ανησυχία ή μούδιασμα.
Είναι επίσης πιθανό εμείς οι ίδιοι να έχουμε βιώσει μια άλλου τύπου απώλεια, όπως το να έχουμε χάσει μια επαγγελματική ή προσωπική ευκαιρία, ή να αισθανόμαστε ότι η ζωή μας βρίσκεται μόνιμα σε παύση. Η τηλεργασία, η απαγόρευση των ταξιδιών μέχρι προχθές, οι απομακρυσμένοι φίλοι, όλα έχουν το κόστος τους επάνω μας.
“Υπήρχε μια παγκόσμια επιδημία όσον αφορά την ψυχική υγεία πριν την πανδημία,” λέει η Marter “που μοιάζει σαν να έριξε βενζίνη στην φωτιά και μας φέρνει αντιμέτωπους με μια παγκόσμια κρίση ψυχικής υγείας. Αντιμετωπίζαμε ήδη τα υψηλότερα ποσοστά άγχους, κατάθλιψης και αυτοκτονιών και τώρα ο κόσμος αντιμετωπίζει στρεσογόνες καταστάσεις σε κάθε επίπεδο-οικονομικό, σχέσεων, συναισθηματικό, περιβαλλοντικό και πολιτικό.”
Να θυμάστε: η ψυχοθεραπεία δεν είναι κάτι για το οποίο πρέπει να ντρεπόμαστε
“Το να ζητήσουμε βοήθεια είναι πιθανότατα το πιο γενναίο και έξυπνο πράγμα που μπορούμε να κάνουμε” λέει ο Saltz. Αυτό ισχύει είτε αντιμετωπίζουμε μια κρίση είτε απλά χρειαζόμαστε κάποιον για να μιλήσουμε
Η Marter συμφωνεί. “Θα νοιώσετε καλύτερα όταν συνδεθείτε με κάποιον ψυχοθεραπευτή. Είναι μια πράξη αγάπης, φροντίδας και καλοσύνης απέναντι στον ίδιο σας τον εαυτό. Σκεφτείτε πως είστε ένας καλός και συμπονετικός γονέας του ίδιου σας του εαυτού και του παρέχετε την επιστημονική βοήθεια που του αξίζει.”