Σύμφωνα με τα όσα γνωρίζαμε μέχρι σήμερα και τα όσα μας έχουν μάθει στο σχολείο, όσο περισσότερο διαβάζουμε, τόσο πιο πιθανό είναι να μάθουμε καλύτερα το αντικείμενο της μελέτης μας. Κάποιες νέες επιστημονικές μέθοδοι όμως υποστηρίζουν ότι αυτό δεν είναι πάντα απαραίτητο και ότι μπορούμε να τα καταφέρουμε σε λιγότερο χρόνο, αρκεί να τροποποιήσουμε τον τρόπο που μελετάμε. Σε αυτό φυσικά αρωγοί είναι οι ίδιοι οι δάσκαλοι ή οι καθηγητές, που μπορούν να μυήσουν τους σπουδαστές ή τους μαθητές τους σε αυτούς τους νέους τρόπους μελέτης.
Μελετάμε λιγότερο αλλά με μεγαλύτερη συγκέντρωση
Στην σημερινή εποχή των ηλεκτρονικών μέσων και των Social Media, είναι πιθανό να διακόπτουμε κάθε τρεις και λίγο την μελέτη μας για να δούμε τα μηνύματά μας ή να σκρολάρουμε στο Instagram. Με αυτόν τον τρόπο όμως χάνουμε πολύτιμο χρόνο πηγαίνοντας από την μια δραστηριότητα στην άλλη. Ο εγκέφαλός μας χρειάζεται κάποια λεπτά για να συγκεντρωθεί και πάλι στην μελέτη και να συνεχίσει. Αν την μεταφράσουμε σε μια εξίσωση, η διαδικασία αυτή θα ήταν κάπως έτσι: “δουλειά που έχει γίνει=ένταση μελέτης Χ χρόνος μελέτης”. Αν λοιπόν κάποιος μαθητής έχει ένταση μελέτης βαθμού 3 για παράδειγμα, επειδή κάνει και άλλα πράγματα ταυτόχρονα, τότε αν το πολλαπλασιάσουμε επί τις 3 ώρες που μελέτησε, το αποτέλεσμα είναι 9. Αν ο ίδιος μαθητής είχε ένταση μελέτης 10 και ασχολήθηκε με αυτό 1 ώρα, το αποτέλεσμα θα είναι μεγαλύτερο.
Μη αποτελεσματικές μέθοδοι μελέτης
Οι περισσότεροι μαθητές νομίζουν ότι όσο περισσότερο διαβάζουν, τόσο μεγαλύτερα ποσοστά επιτυχίας θα έχουν, ποντάροντας συνήθως στην παπαγαλία, πρακτική που δυστυχώς προωθείται και από το εκπαιδευτικό μας σύστημα. Μια εβδομάδα αργότερα όμως, οι περισσότεροι δεν θυμούνται και πολλά πράγματα από τα όσα είχαν μάθει.
Οι μη αποτελεσματικές μέθοδοι μελέτης είναι συνήθως οι εξής:
- Μακροχρόνιο διάβασμα
- Μελέτη ενός και μόνο θέματος για πολύ ώρα και αποστήθιση των κύριων σημείων του
- Εντατική επανάληψη ενός θέματος πριν προχωρήσουν στο επόμενο
- Διάβασμα και ξαναδιάβασμα του ίδιου κειμένου
- Επανάληψη των σημειώσεων
5 νέες τεχνικές μελέτης
Οι ερευνητές ανά τον κόσμο έχουν καταλήξει στο συμπέρασμα ότι οι νέες αυτές τεχνικές ενισχύουν την διατήρηση της γνώσης αν υιοθετηθούν από τους μαθητές στην καθημερινή τους ρουτίνα διαβάσματος. Είναι λιγάκι δύσκολες στην αρχή και χρειάζεται η βοήθεια από τους καθηγητές ή δασκάλους τους, ώσπου να τις κατακτήσουν, προσφέρουν όμως μακροχρόνια καλύτερα αποτελέσματα μελέτης.
Το βιβλίο Make It Stick, προτείνει κάποιες τέτοιες μεθόδους και υπόσχεται καλύτερα αποτελέσματα. Ας τις δούμε λοιπόν:
Ερωτήσεις πριν την παράδοση: Όταν ζητηθεί από τους μαθητές να απαντήσουν ερωτήσεις, ακόμα και λάθος, πριν διδαχθούν ένα γνωστικό θέμα, το μαθαίνουν τελικά ευκολότερα. Οι έρευνες έχουν αποδείξει ότι οι ερωτήσεις πριν την παράδοση ή και πριν την προσπάθεια εκμάθησης ενός θέματος, φέρνουν καλύτερα αποτελέσματα στην μελέτη και μειώνουν τον χρόνο που χρειάζονται οι μαθητές για να μάθουν κάτι.
Κατακερματισμένη μελέτη: Το να μελετάμε κάτι σε δόσεις ή να αφιερώνουμε λίγο χρόνο σε διαφορετικές μέρες, έχει αποδειχθεί ότι αυξάνει την διατήρηση της γνώσης και της ετοιμότητας ανάκλησής της καλύτερα από την διαρκή μελέτη για πολύ χρόνο. Για να βοηθηθούν οι σπουδαστές, μπορούν να φτιάξουν τις αντίστοιχες κάρτες ερωτήσεων και να τις υποβάλουν στον εαυτό τους σε διαφορετικούς χρόνους. Ανάλογα με το πόσο ήταν σε θέση να απαντήσουν στις ερωτήσεις αυτές θα πρέπει να χωρίσουν τις κάρτες τους σε τρεις διαφορετικές ομάδες. Όσες ήταν σε θέση να απαντήσουν αμέσως, θα τις ξανακοιτάξουν σε λίγες μέρες. Όσες δεν ήταν σίγουροι για την απάντηση σε δύο μέρες και όσες δεν απάντησαν καθόλου την επόμενη μέρα. Το σύστημα αυτό αποδίδει ιδιαίτερα σε περιόδους συγκεντρωτικών τεστ ή γενικών εξετάσεων, όταν θα έχουμε δηλαδή τον χρόνο να το εφαρμόσουμε.
Εαυτο-τεστ: Αν και κανένας μαθητής δεν μοιάζει να αγαπάει τα τεστ, είναι όπως φαίνεται πολύ χρήσιμο να φτιάχνουν οι μαθητές ερωτήσεις για τον ίδιο τους τον εαυτό και θα πρέπει να ενθαρρύνονται να το κάνουν. Στη συνέχεια θα πρέπει να ενσωματώσουν τις απαντήσεις των δικών τους ερωτήσεων στην ρουτίνα διαβάσματός τους και να τις απαντήσουν όλες, ακόμα κι αυτές για τις οποίες δεν είναι σίγουροι.
Διαθεματική εξάσκηση: Οι μαθητές εξασκούνται συνήθως μονοθεματικά σε ένα θέμα ή σε έναν τύπο προβλημάτων μέχρι να αποκτήσουν ευχέρεια στην διαχείρισή του. Όταν για παράδειγμα διδάσκονται τον πολλαπλασιασμό, κάνουν ασκήσεις πολλαπλασιασμού ώσπου να τον μάθουν καλά. Οι νέες θεωρίες όμως λένε ότι θα πρέπει να υπάρχει μια πιο διαθεματική προσέγγιση και να κάνουν και κάποια προβλήματα που χρειάζονται και τις άλλες πράξεις για να λυθούν, χωρίς να στηρίζονται στην ίδια πανομοιότυπη στρατηγική. Αυτό θα βοηθήσει να συνδέσουν την γνώση με τις υπόλοιπες ήδη αποκτημένες γνώσεις τους και θα διευρύνει τις ικανότητές τους.
Σύνθεση και αναφορά: Πολλοί από εμάς έχει τύχει να διαβάζουμε κάτι και στο τέλος να μην θυμόμαστε τίποτα. Για να το νικήσουν αυτό οι σπουδαστές ή οι μαθητές θα πρέπει να ενθαρρύνονται να συνδέουν την νέα γνώση στις προηγούμενες και να προσπαθήσουν να εξηγήσουν τα όσα διάβασαν σε κάποιον λες και είναι ένα πεντάχρονο. Αυτό θα τους βοηθήσει να αναλύσουν το ζήτημα, να κάνουν μια σύνθεση γνώσεων αλλά και να αναφερθούν σε αυτό με την μορφή ερωτήσεων.