Όσο το πλησιάζει το καλοκαίρι, τόσο μας πιάνει αυτό το σύνδρομο “να χάσουμε βάρος άρον άρον, μη και δεν μας κάνει το περσινό μπικίνι” κι έτσι βλέπεις όλο και πιο συχνά ανθρώπους γύρω σου που το γυρίζουν στα αναψυκτικά διαίτης, αυτά με την ένδειξη light ή zero προσπαθώντας να μειώσουν τις θερμίδες της μέρας, αλλά και να έχουν κάτι να πιπιλάνε τις ώρες που πεινούν. Κι ενώ κάνουν κάτι πραγματικά καλό αποφεύγοντας την ζάχαρη που είναι μπόλικη στα αναψυκτικά (100 θερμίδες ανά ποτήρι Cola), ίσως να μην ωφελούν τελικά τον οργανισμό τους όσο νομίζουν.
Τα τεχνητά γλυκαντικά λοιπόν, φαντάζουν ως μια συμφέρουσα λύση για όσους θέλουν να ρυθμίσουν το βάρος τους ή υποφέρουν από παχυσαρκία ή διαβήτη. Μήπως όμως θα πρέπει να μάθουμε περισσότερα σχετικά με την χρήση τους γιατί δεν είναι τόσο αθώα τελικά;
Τι λέει η επιστήμη;
Όπως λέει στο Harvard Health Publishing, ο Δρ David Ludwig, ειδικός σε θέματα παχυσαρκίας και απώλειας βάρους στο Boston Children’s Hospital, “όλα τα τεχνητά γλυκαντικά δεν είναι ίδια. Τα εγκεκριμένα για χρήση από τον άνθρωπο είναι η σακχαρίνη, η ακεσουλφάμη, η ασπαρτάμη, η σουκραζόλη και η νεοτάμη. Επίσης υπάρχει και η φυτική στέβια. Ο τρόπος που το ανθρώπινο σώμα αντιδρά σε αυτές τις ουσίες είναι πολύ σύνθετος. Μια πρώτη ανησυχία είναι ότι τα άτομα που υποκαθιστούν την ζάχαρη με κάποιο τέτοιο γλυκαντικό, είναι πιθανό να αντικαθιστούν αυτές τις θερμίδες μέσω άλλων πηγών, ακυρώνοντας το όποιο κέρδος. Η σκέψη πάνω στην οποία βασίζεται αυτό είναι: “Αφού πίνω αναψυκτικά διαίτης, δεν πειράζει να φάω λίγο γλυκό.”
Αυτό που επίσης συμβαίνει είναι ότι τα τεχνητά γλυκαντικά αλλάζουν τον τρόπο που γευόμαστε την τροφή μας. “Μια μικρή δόση από αυτά, εξηγεί ο Δρ Ludwig δίνει την έντονη γλυκύτητα της ζάχαρης. Όταν τα χρησιμοποιούμε τακτικά διεγείρουν έντονα τους υποδοχείς της ζάχαρης και μειώνουν την ανοχή μας σε πιο σύνθετες γεύσεις”. Αυτό σημαίνει ότι άνθρωποι που τρώνε πολλά τέτοια γλυκαντικά, είναι πιθανό να αρχίσουν να βρίσκουν τις γεύσεις των φρούτων λιγότερο ελκυστικές και τις μη γλυκιές τροφές όπως τα λαχανικά, εντελώς αδιάφορες ή αποκρουστικές.
Mε άλλα λόγια, τα πολλά γλυκαντικά, μπορούν να μας κάνουν να αποφεύγουμε τις υγιεινές και θρεπτικές τροφές και να καταναλώνουμε περισσότερες τεχνητώς γλυκιές και αρωματισμένες, που έχουν λιγότερες θερμίδες.
Μπορούν όμως να μας ρίξουν και σε μια ακόμα παγίδα. Οι σχετικές έρευνες δείχνουν ότι είναι πιθανό να μας εμποδίζουν να συσχετίσουμε την γλυκιά γεύση με την πρόσληψη θερμίδων. Να μπορέσει δηλαδή το μυαλό μας καταλάβει ότι γλυκό = παχυντικό και να μάθει να το αποφεύγει. Αποτέλεσμα αυτού είναι να έχουμε συχνή επιθυμία για γλυκά κι έτσι τελικά να βάζουμε βάρος αντί να χάνουμε. Άτομα που συμμετείχαν στην σχετική έρευνα San Antonio Heart Study κι έπιναν πάνω από 21 ποτά διαίτης την εβδομάδα, είχαν τις διπλές πιθανότητες να γίνουν υπέρβαρα ή παχύσαρκα σε σχέση με άλλους που δεν έπιναν καθόλου τέτοια ποτά.
Μία ακόμα ανησυχητική πληροφορία είναι ότι τα τεχνητά γλυκαντικά είναι εξαιρετικά εθιστικά καθώς προέκυψε από έρευνες σε ζώα, αρουραίους για την ακρίβεια, ότι προτιμούσαν τελικά την σακχαρίνη από την κοκαΐνη, όταν είχαν δυνατότητα επιλογής.
Τι είναι λοιπόν ασφαλές να κάνουμε;
Η λέξη ασφαλές επιδέχεται διάφορες ερμηνείες. Ενώ ο αμερικανικός FDA ενέκρινε την χρήση των τεχνητών γλυκαντικών λέγοντας ότι δεν συνδέεται με την εμφάνιση καρκίνου, οι έρευνες πάνω στις οποίες στηρίχτηκε για να πει κάτι τέτοιο βασίστηκαν πάνω σε άτομα που κατανάλωναν μικρότερες ποσότητες από 700gr αναψυκτικά διαίτης την ημέρα, που πίνει πολύς, μα πολύς κόσμος. Οι μεγάλες ποσότητες αυτών των χημικών πραγματικά δεν ξέρουμε τι μπορεί να προκαλούν με την πάροδο των ετών. Υπάρχουν όμως και άλλες ανησυχίες. Στην Πολυεθνική Έρευνα για την Αθηροσκήρωση, η καθημερινή κατανάλωση αναψυκτικών διαίτης συνδεόταν με ένα 36% μεγαλύτερο κίνδυνο εμφάνισης μεταβολικού συνδρόμου και έναν αυξημένο κατά 67% κίνδυνο για διαβήτη τύπου 2. Αυτές δεν είναι άραγε οι ασθένειες τις οποίες υποτίθεται ότι αποφεύγουμε όταν χρησιμοποιούμε τεχνητά γλυκαντικά αντί για ζάχαρη;
Επομένως; Ζάχαρη ξανά;
Ίσως η ζάχαρη να μην είναι τόσο κακή τελικά; “Τροφές που περιέχουν ζάχαρη στην φυσική της μορφή, τα φρούτα για παράδειγμα, τείνουν να είναι πολύ θρεπτικές και χαμηλές σε γλυκαιμικό φορτίο. Η επεξεργασμένη ζάχαρη από την άλλη μεριά, όταν καταναλώνεται χωρίς μέτρο, αυξάνει αμέσως τα επίπεδα γλυκόζης και ινσουλίνης στο αίμα, τα τριγλυκερίδια και μαζί με αυτά τον κίνδυνο ασθενειών και χρόνιων παθήσεων” λέει ο Δρ Ludwig.
Αυτό που καταλαβαίνουμε εμείς από όλα τα παραπάνω είναι ότι θα πρέπει να είμαστε προσεκτικοί και με την ζάχαρη και με τα υποκατάστατά της. Άλλωστε καλό είναι και το νεράκι ή τα φρούτα!