Στις 30/03/2022 η Ρούλα Πισπιρίγκου συνελήφθη μετά την άσκηση ποινικής δίωξης για ανθρωποκτονία από πρόθεση της 9χρονης κόρης της, Τζωρτζίνας. Όσο η 33χρονη κρατούνταν στη ΓΑΔΑ, ένας οργισμένος όχλος μαζεύτηκε έξω από το σπίτι της στην Πάτρα φωνάζοντας “Θάνατος” και γράφοντάς το στο παντζούρι της κατοικίας της. Ένα “θρίλερ”, όπως λένε και στα δελτία ειδήσεων, δύο μηνών γεμάτο φήμες, ψιθύρους, χαρτορίχτρες, άφαντες σπιτονοικοκυρές, υποσυνείδητα μηνύματα με κόκκινα σακάκια, 3D γραφικά νεκρών παιδιών και παιδικών δωματίων, αναλύσεις παιδικών ζωγραφιών, χρωμάτων μαρκαδόρων και χαμόγελα δικαίωσης ιατροδικαστικών είχε φτάσει μόλις στην κορύφωσή του.

Συνάδελφοι δημοσιογράφοι και απλοί πολίτες μέσα από το βήμα που τους δίνεται στα social media τοποθετήθηκαν όπως ήταν αναμενόμενο για τη Ρούλα Πισπιρίγκου. Οι πρώτοι σε ένα βαθμό επειδή “οφείλουν”. Δεν αμφισβητώ την ύπαρξη κάποιας εσωτερικής ανάγκης που οδηγεί στη συγγραφή ενός άρθρου για το (μέχρι στιγμής ένα) έγκλημα που, όπως λέμε στον κλάδο, “συγκλόνισε το Πανελλήνιο”, σίγουρα όμως με την ελληνική επικαιρότητα μας να ραπίζει ασταμάτητα εδώ και ενάμιση χρόνο με γυναικοκτονίες, βιασμούς και δολοφονίες νιώθουμε ότι αν δεν μιλήσουμε, δεν κάνουμε αρκετά καλά τη δουλειά μας. Οι δεύτεροι θεωρώ πως επίσης νιώθουν πια την επιβεβλημένη “ανάγκη” να γράψουν κάτι για λόγους που δεν είναι του παρόντος να αναλυθούν. Έτσι, σε λιγότερο από δύο ώρες μετά την προσαγωγή και εν τέλει τη σύλληψη της 33χρονης δολοφόνου, είχαμε γεμίσει tweets, statuses και άρθρα που σχολίαζαν με την αναμενόμενη συναισθηματική φόρτιση που προκαλεί το ειδεχθές έγκλημα, καθώς πρόκειται για ανήλικα παιδιά και φυσικό αυτουργό τη μητέρα που τα έφερε στη ζωή, τις εξελίξεις.

Ανάμεσα στις εκατοντάδες λέξεις που γράφτηκαν για τη “μητέρα – τέρας”, είδα να αναπαράγεται η εξής άποψη. Την παραθέτω απλουστευμένη χάριν ευκολίας: “Η Ρούλα Πισπιρίγκου έκανε τρία παιδιά και τα σκότωσε κι άλλες γυναίκες παλεύουν με τις εξωσωματικές ή προσπαθούν να υιοθετήσουν και δεν μπορούν”. Αν την αναγνώσει κανείς βιαστικά, το πιο πιθανό είναι να κουνήσει το κεφάλι καταφατικά. Προσωπικά ωστόσο, όσο πιο πολύ σκόνταφτα πάνω της, τόσο πιο πολύ με τσιμπούσε σαν ένα μικρό αγκαθάκι. Τη βρήκα μια εξαιρετικά άδικη τοποθέτηση εξ ονόματος των γυναικών που προσπαθούν να τεκνοποιήσουν και να γίνουν μητέρες με οποιονδήποτε τρόπο. Το παραπάνω είναι σα να δίνει μια τελεολογική διάσταση στη γονιμότητα. Είναι σα να υπονοεί ότι ο Θεός, το σύμπαν, κάποια ανώτερη δύναμη τέλος πάντων μοιράζει ή δεν μοιράζει παιδιά στα τυφλά, τα δίνει σε εκείνους που δεν τα αξίζουν κι αφήνει τους άλλους, εκείνους που θα μπορούσαν να είναι υπέροχοι γονείς, να υποφέρουν.

Ένα ζευγάρι που αντιμετωπίζει προβλήματα γονιμότητας έρχεται πρώτα και πάνω απ’ όλα αντιμέτωπο με ενοχές. Από τους δύο, εκείνος που επιβαρύνεται περισσότερο από αυτές είναι η γυναίκα. Αυτό αφενός συμβαίνει εξαιτίας της ελλιπούς γνώσης για ζητήματα υπογονιμότητας, αφετέρου επειδή η γυναίκα είναι το άτομο εκείνο που έχει ταυτιστεί με τη γονιμότητα. Που η κοινωνία – και φυσικά πριν την κοινωνία η θρησκεία – περιμένει από εκείνη να εκπληρώσει τον σκοπό για τον οποίο είναι προορισμένη “από τη Φύση”, δηλαδή να γίνει μητέρα. Εκείνη που σιγοψιθυρίζουμε συνωμοτικά ότι είναι “στέρφα”. Όλα τα παραπάνω την κάνουν να πιστεύει ότι φταίει η ίδια που δεν μπορεί να κάνει παιδιά.

Το τελευταίο που χρειάζεται μια γυναίκα που αντιμετωπίζει προβλήματα γονιμότητας λοιπόν, είναι η σύγκριση με μία δολοφόνο. Το να αντιπαραβάλεις οποιαδήποτε γυναίκα που προσπαθεί να βιώσει τη μητρότητα απέναντι από τη Ρούλα Πισπιρίγκου είναι, εκτός από άδικο και μάταιο, σχεδόν επικύνδυνο, καθώς τέτοιες συγκρίσεις υποκινούν αντιδράσεις σαν αυτές που σπεύσαμε όλοι να κρίνουμε, με τον όχλο έξω από το σπίτι της κατηγορούμενης.

Ωστόσο επειδή δεν είμαι μητέρα, ούτε έχω προσπαθήσει να τεκνοποιήσω αποφάσισα να στραφώ σε δύο εξαιρετικές γυναίκες, την αρθρογράφο και άνθρωπο πίσω από το blog “Εγώ Πότε Θα Γίνω Μάνα;” Ναταλί Σαϊτάκη, στο οποίο επιστρατεύοντας τον χαρακτήρα της Koula Shaker μιλά για τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει στο δρόμο για τη μητρότητα και τον εξαιρετικά κακοτράχαλο δρόμο της εξωσωματικής γονιμοποίησης και τη δημοσιογράφο της Καθημερινής Λίνα Γιάνναρου, η οποία μέσα από σειρά άρθρων της στη Vogue Greece υπό τον τίτλο “The Cycle” μίλησε ανοιχτά για την υπογονιμότητα και τη διαδικασία της εξωσωματικής γονιμοποίησης, μέσω της οποίας, τελικά, ο σύντροφός της κι εκείνη έγιναν γονείς. Ποιες σκέψεις περάσαν από το μυαλό των δύο γυναικών που έχουν βιώσει τι σημαίνει υπογονιμότητα, στο άκουσμα της παραπάνω άποψης;

Η αρθρογράφος και ιδρύτρια του blog “Εγώ Πότε Θα Γίνω Μάνα;” Ναταλί Σαϊτάκη

Για μένα η ποινική δίωξη της Πάτρας, καθώς και τυχόν μελλοντικές ποινικές διώξεις για τα ανήλικα παιδιά, αν κι εφόσον προκύψουν (που θα προκύψουν, αλλά δεσμευόμαστε από το τεκμήριο αθωότητας) είναι μια ιστορία που δεν πρέπει να συγχέεται με την τεχνητή γονιμοποίηση και εν γένει τους ανθρώπους που δεν μπορούν για οργανικούς ή άλλους λόγους να αποκτήσουν παιδιά. Η συλλογιστική ότι “Άλλοι παρακαλούν να τους στείλει το σύμπαν παιδιά” και “Σε άλλους έρχονται πανεύκολα και τα σκοτώνουν” υποβιβάζει τόσο την προσπάθεια των πρώτων, όσο και την ειδέχθεια του εγκλήματος για το οποίο συζητάμε και θα συζητάμε για πολύ καιρό”, λέει η Ναταλί και κάνει μια παύση να διευκρινίσει κάτι πολύ σημαντικό.

Όπως λέει η Ναταλί Σαϊτάκη, είναι άλλο αδίκημα η παιδοκτονία και άλλο αυτό που συνέβη στην Πάτρα. Αυτό που συνέβη στην Πάτρα είναι ανθρωποκτονία και απόπειρες ανθρωποκτονίας πριν από αυτήν. “Η παιδοκτονία είναι άλλο έγκλημα που σημαίνει ότι μια μάνα σκοτώνει το παιδί της λίγο μετά τη γέννα εξαιτίας ορμονικών διαταραχών, επιλόχειας κατάθλιψης και άλλων πραγμάτων και μάλιστα είναι ιδιώνυμο έγκλημα, δηλαδή πρέπει να έχεις την ιδιότητα της μητέρας που γέννησε για να τιμωρηθείς”, σημειώνει και αυτό, έχει σημασία.

Παράλληλα με άρθρα που έβαζαν τις γυναίκες που προσπαθούν να γίνουν μητέρες απέναντι από μία δολοφόνο κι εκείνα που καταδίκαζαν τον όχλο έξω από το σπίτι της κάνοντας λόγο για Μεσαίωνα (αγνοώντας ότι τα αντανακλαστικά μίας κοινωνίας 11 εκατομμυρίων δεν ταυτίζονται απαραίτητα με τα δικά μας, των 15 γραφιάδων που γνωριζόμαστε με το μικρό μας όνομα και σκοντάφτουμε ο ένας πάνω στον άλλο στο Galaxy) συνυπήρχαν πολλές φορές στο ίδιο site θέματα με τίτλο “Οι Παιδοκτονίες που Συγκλόνισαν την Ελλάδα”. Στην πλειονότητά τους λοιπόν, τα εγκλήματα αυτά είναι, όπως και στην περίπτωση της Πάτρας, ανθρωποκτονίες κι όχι παιδοκτονίες.

Ειλικρινά, δεν σκέφτηκα ούτε ένα δευτερόλεπτο ότι “Εγώ δε μπορώ να κάνω παιδιά κι αυτή έκανε τρία και τα σκότωσε”. Σκέφτηκα τα παιδιά, το πόσο πρέπει να βασανίστηκαν, το πόσο άδικη ήταν η ζωή μαζί τους, την κοινωνιοπάθεια της μητέρας και της λοιπής οικογένειας”, συνεχίζει η Ναταλί. “Η τραγωδία δεν είναι ότι κάποιοι αποκτούν παιδιά ενώ “δεν θα έπρεπε”. Είναι ο χαμός τριών ζωών με τέτοιο τρόπο, σε μια κοινωνία που θα μπορούσε να έχει αναπτύξει εργαλεία έγκαιρης παρέμβασης σε περιπτώσεις αντίστοιχες”.

Η δημοσιογράφος της Καθημερινής Λίνα Γιάνναρου

Θυμάμαι μια μέρα περιμένοντας να υποβληθώ σε ωοληψία στην κλινική εξωσωματικής, είχα πιάσει συζήτηση με μια νοσηλεύτρια. “Βλέπω αυτά που περνάτε και από την άλλη βλέπω άλλες που θέλουν να τερματίσουν την κύηση τους και εκνευρίζομαι” μου είπε. “Καλά” της λέω “επειδή εγώ δεν μπορώ να κάνω παιδί, θα γίνει η άλλη μάνα χωρίς να το θέλει ή χωρίς να είναι έτοιμη; Τι παράξενη συλλογιστική είναι αυτή;”, λέει η Λίνα Γιάνναρου.

Θυμήθηκα το περιστατικό διαβάζοντας αυτές τις μέρες σε διάφορες παραλλαγές την άποψη που λέει ότι τόσες γυναίκες παλεύουν να αποκτήσουν παιδιά με εξωσωματική ή με υιοθεσία και η Πισπιρίγκου σκότωσε τα δικά της. Είναι εξίσου προβληματική – και προσβλητική – άποψη με αυτή που λέει ότι “Υπάρχουν τόσα παιδιά στα ιδρύματα και απαγορεύεται η τεκνοθεσία από γκέι ζευγάρια.” Η τεκνοθεσία από γκέι ζευγάρια πρέπει να επιτραπεί γιατί αυτό προστάζει μια κοινωνία ίσων δικαιωμάτων, όχι γιατί υπάρχουν παιδιά στα ιδρύματα (άρα μια “χειρότερη κατάσταση” όπως υπονοείται). Αντίστοιχα, οι γυναίκες στις κλινικές εξωσωματικής παλεύουν να αποκτήσουν παιδί για να ολοκληρώσουν την προσωπική τους ευτυχία και όχι για να επιφέρουν κάποιου είδους συμπαντική ισορροπία. Είναι μια προσωπική μάχη που δεν σχετίζεται με το πόσο καλοί ή κακοί γονείς είναι οι άλλοι εκεί έξω. Αυτοί οι κύκλοι δεν τέμνονται. Ανεξάρτητα αν εμείς είμαστε γονείς ή δεν είμαστε, αν κάναμε εξωσωματικές και πόσες, αν θελήσαμε ή δεν θελήσαμε δικά μας παιδιά, η Πισπιρίγκου φέρεται να σκότωσε τα παιδιά της και αυτό είναι αποτρόπαιο ως έχει, χωρίς να χρειάζεται να καθρεφτιστει πουθενά”, καταλήγει αποστομωτικά η δημοσιογράφος.

Δεν μιλάμε αρκετά για τη γονιμότητα. Εμείς οι γυναίκες δεν απολαμβάνουμε ούτε την ενημέρωση, ούτε τη στήριξη που χρειαζόμαστε από τους επαγγελματίες υγείας. Τις περισσότερες φορές καθόμαστε με τα πόδια ανοιχτά κι όσο γυρνοβολάει ένα ματσούκι μέσα στα σωθικά μας, το μόνο που ακούμε είναι “Πότε θα κάνουμε κανένα παιδάκι;”, γιατί μια νοητή κλεψύδρα έχει ήδη αρχίσει να μετρά αντίστροφα. Δεν μας προτρέπει κανείς να μάθουμε έγκαιρα πόσο γόνιμες είμαστε, έτσι ώστε να αποφασίσουμε τι θέλουμε να κάνουμε με αυτή την πληροφορία. Δεν ενημερωνόμαστε για τις επιλογές που μπορεί να έχουμε.

Πίσω από τα κλειστά παντζούρια ενός οροφοδιαμερίσματος στην Πάτρα ή σε ένα δώμα στην Κυψέλη μπορεί ένα παιδί να υποφέρει και να οδηγείται μεθοδευμένα στο θάνατο. Έπειτα, η κοινωνία ζητά να της φέρουν συννεφάκια να πέσει και δηλώνει συγκλονισμένη μπροστά από τα μικρόφωνα των ρεπόρτερ ότι “κάτι δεν πήγαινε καλά, αλλά δεν μπορούσε να φανταστεί ότι θα έφταναν τα πράγματα ως εκεί”. Γιατί η κοινωνία έχει μάθει “να κοιτάει τη δουλειά της”, “να μην ανακατεύεται”.

Δεν έχει παρέμβει το σύμπαν για να συμβούν όλα τα παραπάνω, ούτε κάποιος άσπλαχνος θεός. Ίσως λοιπόν πίσω από διατύπωση της άποψης που βάζει τη γόνιμη, αλλά στυγερή δολοφόνο του ίδιου της του παιδιού Ρούλα Πισπιρίγκου, απέναντι από γυναίκες που επιθυμούν να γίνουν μητέρες, αλλά κάποια “μοίρα” δεν τις ευνόησε να βρίσκεται απλά η δυσκολία της παραδοχής της πολυπλοκότητας της ανθρώπινης φύσης.

@oneofusgr

If you're here, you're one of us!