Ενώ τα ταξίδια με αεροπλάνο έχουν γίνει πιο συχνά εδώ και αρκετό καιρό, σε καμία περίπτωση δεν είναι ίδιος ο αριθμός των ατόμων που ταξιδεύουν παγκόσμια με αυτόν την προ-Covid-19 εποχής. Παρόλα αυτά, ο αριθμός των ταξιδιωτών που τσακώνονται μεταξύ τους ή με τους φροντιστές των αεροπλάνων είναι μεγαλύτερος από ποτέ. Σύμφωνα με τα δεδομένα που παρουσιάζει ο Federal Aviation Administration των Ηνωμένων Πολιτειών, οι αμερικανικές αεροπορικές εταιρίες έχουν καταγράψει πάνω από 3000 περιστατικά “ταραχοποιών επιβατών” αυτόν τον χρόνο, αριθμό που δείχνει την σημαντικότατη αύξηση τέτοιων περιστατικών που ξεκίνησαν να εντείνονται στο τέλος του 2020. Καυγάδες γίνονταν και παλαιότερα, η αναλογία τους όμως με τον όγκο των επιβατών ήταν σε λογικά πλαίσια και γι’ αυτό δεν ήταν τόσο ανησυχητική. Τώρα όμως, οι καυγάδες είναι συχνότεροι και πιο επικίνδυνοι. Γιατί άραγε συμβαίνει αυτό;
Η πρόεδρος του FAA, Sara Nelson, έστειλε την εξής ανακοίνωση στο Refinery29: “Δεν έχουμε ποτέ ξανά στο παρελθόν δει τόση βία και θυμό στα αεροπλάνα της χώρας μας, όση έχουμε δει τους τελευταίους μήνες. Οι καταγγελίες για βίαια περιστατικά είναι κατά 60 φορές περισσότερες για τους πρώτους πέντε μήνες του 2021, από ότι για οποιαδήποτε άλλη προηγούμενη χρονιά. Και αυτά είναι μόνο τα περιστατικά για τα οποία έχουν γίνει επίσημες αναφορές.”
Όπως αναφέρθηκε στο CBS News, ο FAA ερευνά συνήθως γύρω στις 140 τέτοιες υποθέσεις τον χρόνο, ενώ μέχρι τον Μάιο του 2021 έχουν ερευνηθεί ήδη 400. Με λιγότερους επιβάτες να ταξιδεύουν φέτος όμως, πως έφτασαν ως εκεί τα πράγματα;
Τα νούμερα δείχνουν ότι ο συχνότερος λόγος για τον οποίον ξεκινούν αυτοί οι καυγάδες είναι η υποχρεωτική χρήση μάσκας κατά την διάρκεια του ταξιδιού. Οι επιβάτες μπορούν να την αφαιρέσουν μόνο για λίγο προκειμένου να φάνε ή να πιούν κάτι. Από τις 3000 υποθέσεις, οι 2.300 οφείλονταν στην άρνηση επιβατών να πειθαρχήσουν στον κανόνα αυτόν. Όπως αναφέρει η Nelson, πολλοί από αυτούς, γίνονται εξαιρετικά εχθρικοί, ακόμα και βίαιοι.
Δεν είναι όμως όλες οι περιπτώσεις σχετικές με την μάσκα. Σε ένα βίντεο που έγινε viral τον Μάιο, μια γυναίκα επιτίθεται στην αεροσυνοδό και την γρονθοκοπεί γιατί της ζήτησε να βάλει την ζώνη ασφαλείας. Σε ένα άλλο περιστατικό ένας φροντιστής σπρώχνεται βίαια μέσα στο μπάνιο του αεροπλάνου γιατί αρνήθηκε να δώσει σε μια επιβάτη τα δωρεάν προϊόντα που προορίζονται για τους επιβάτες της πρώτης θέσης.
“Είμαστε όλοι περισσότερο τραυματισμένοι από όσο γνωρίζουμε κι αυτό φέρνει τους ανθρώπους στα άκρα.” είπε ο ψυχολόγος Raymond Tafrate, στο CBS News. “Η πανδημία απομόνωσε τους ανθρώπους και προκάλεσε έντονο άγχος και προβλήματα στην ζωή τους. Αποτέλεσμα αυτού είναι ο έντονος θυμός και η επιθυμία να ξεσπάσουν. Ο κόσμος είναι στην χειρότερη κατάσταση που ήταν ποτέ.”
Πολλοί ψυχολόγοι που ειδικεύονται στα ψυχολογικά τραύματα συμφωνούν ότι εκτός από την κούραση και την κατάθλιψη, η οργή είναι πολύ συνηθισμένη αντίδραση στο συλλογικό τραύμα των 15 τελευταίων μηνών. Αυτό μπορεί να κάνει τους ανθρώπους πολύ πιο ευέξαπτους.
“Βλέπουμε τις ενδοοικογενειακές εντάσεις να έχουν αυξηθεί κατακόρυφα, όπως και την ενδοοικογενειακή βία ή κακοποίηση” είπε στην The Harvard Gazette ο Dr David H. Rosmarin, καθηγητής ψυχολογίας του ομώνυμου πανεπιστημίου. “Οι άνθρωποι έχουν φτάσει στα όρια της αντοχής τους κι ένας από τους τρόπους που το εκφράζουν αυτό είναι μέσω του θυμού, πράγμα που φυσικά δεν είναι υγιές.” Ο ίδιος περιγράφει ένα περιστατικό όπου του επιτέθηκαν λεκτικά στον δρόμο γιατί φορούσε μάσκα και λίγο αργότερα που άρχισε να τρέχει του επιτέθηκαν ξανά γιατί δεν φορούσε μάσκα. Θεωρεί μάλιστα εξαιρετικά πιθανό να συνεχιστεί αυτή η αντιπαράθεση ακόμα κι αν η υποχρεωτικότητα της μάσκας πάψει να ισχύει.
Ενώ κάποια από τα συνδικάτα των ιπτάμενων φροντιστών και των πιλότων έχουν κάνει επίσημη έκκληση για βοήθεια από το κράτος καθώς θεωρούν ότι τόσο οι επιβάτες, όσο και οι ίδιοι κινδυνεύουν από αυτές τις παράλογες συμπεριφορές, κάποιες αεροπορικές εταιρίες λαμβάνουν τα δικά τους μέτρα, όπως το να απαγορεύσουν την κατανάλωση αλκοόλ στην διάρκεια των πτήσεων.
Η Nelson λέει ότι η απαγόρευση του αλκοόλ ή το να μπαίνουν οι παραβάτες σε μαύρες λίστες που θα τους απαγορεύεται να ταξιδεύουν αεροπορικώς, είναι μια αρχή, χρειάζονται όμως και άλλα μέτρα για να προστατευτούν τα πληρώματα των αεροπλάνων, διότι όπως επισημαίνει, δεν έχει ξανασυμβεί κάτι τέτοιο ποτέ στο παρελθόν.