Εμετός. Δεν είναι ποτέ κάτι ευχάριστο ούτε να σου συμβαίνει, αλλά ούτε και να το βλέπεις να συμβαίνει σε άλλους. Όταν δεν προκαλείται από κάποιο βιολογικό παράγοντα, όπως για παράδειγμα η γαστρεντερίτιδα ή κάποια τροφική δηλητηρίαση ο εμετός, μπορεί να είναι συνέπεια μιας σειράς λόγων, όπως για παράδειγμα η ναυτία σε συγκεκριμένα μέσα μεταφοράς, η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ ή άλλων ουσιών, κάποια δυσάρεστη γεύση φαγητού ή ποτού, ή επίσης κάποια δυσάρεστη εικόνα ή μυρωδιά, ακόμα και ψυχολογικοί παράγοντεςΩστόσο, για τους ανθρώπους που ζουν με εμετοφοβία – έναν ακραίο φόβο να κάνουν εμετό ή να βλέπουν άλλους να κάνουν εμετό – το να έχουν αναγούλα δεν είναι απλώς ένα δυσάρεστο γεγονός: είναι ο χειρότερος εφιάλτης τους. Αν και ο ακριβής αριθμός των ανθρώπων που πάσχουν από αυτή τη φοβία δεν είναι γνωστός, εμφανίζεται τακτικά στους καταλόγους των πιο κοινών φοβιών. Άτομα που πάσχουν από εμετοφοβία συχνά μπορεί να μην βγαίνουν από το σπίτι μπροστά στην πιθανότητα να τους συμβεί ενώ είναι σε δημόσιο χώρο, να μην επιλέγουν συγκεκριμένα μέσα μεταφοράς ή ακόμη να βιώνουν κρίσεις πανικού μονάχα στη σκέψη.

Πιο συγκεκριμένα μερικά συμπτώματα μπορεί να είναι τα εξής:

Περιορισμοί στη διατροφή και κατανάλωση τροφίμων που πιστεύεται ότι δεν θα προκαλέσουν εμετό.

Αποφυγή αλκοόλ.

Αποφυγή λήψης κάποιου φαρμάκου αν έχει ως πιθανή παρενέργεια τη ναυτία.

Μπορεί η ιδέα της εγκυμοσύνης να είναι εντελώς απαγορευτική.

Στην ιδέα του εμετού εμφανίζεται δυσκολία αναπνοής και να αυξάνονται οι παλμοί της καρδιάς.

Μπορεί να προκαλέσει και μικροβιοφοβία σε άτομα που πιστεύουν ότι οι βρώμικες επιφάνειες τους κάνουν να νιώθουν ότι θα κάνουν εμετό.

Μπορεί να εμφανιστούν συμπτώματα ιδεοψυχαναγκαστικής διαταραχής, όπως το συχνό πλύσιμο των χεριών (Καλησπέρα πανδημία, όλα καλά;)

Σε πολύ έντονες περιπτώσεις, μπορεί ένα άτομο να αποφεύγει εντελώς τα μέρη με άλλο κόσμο και να εμφανίζει αγοραφοβικές τάσεις.

Πέρα από το άγχος, συναισθήματα ντροπής μπορεί να εμφανιστούν γύρω από την ίδια την παρουσία της φοβίας.Αυτό που ωστόσο κάνει εντύπωση, είναι το γεγονός ότι οι περισσότεροι πάσχοντες της συγκεκριμένης φοβίας είναι νεαρές γυναίκες. “Προς το παρόν δεν γνωρίζουμε αρκετά για τις διαφορές μεταξύ των δύο φύλων στην εμετοφοβία”, παραδέχεται ο καθηγητής David Veale, σύμβουλος ψυχίατρος στο νοσοκομείο Nightingale και συγγραφέας του βιβλίου “Free Yourself From Emetophobia: A CBT Self-Help Guide For A Fear Of Vomiting”. “Υπάρχουν κάποια στοιχεία που δείχνουν ότι οι γυναίκες μπορεί να είναι πιο επιρρεπείς στο αίσθημα της αηδίας“, εξηγεί. “Για παράδειγμα, οι άνδρες είναι πιο πιθανό από τις γυναίκες να θεωρούν τον εμετό ως κάτι αστείο (πχ μετά από μεγάλη κατανάλωση αλκοόλ), παρά ως κάτι “αηδιαστικό“.

Παρόλο που δεν υπάρχουν ακριβή επιστημονικά δεδομένα αυτή η στιγμή, η τοποθέτηση του καθηγητή έχει μία βάση. Θυμάμαι την πρώτη φορά που έκανα εμετό στο σπίτι του συντρόφου μου. Είχα κλειστεί στο μπάνιο για ώρα, μέχρι να είμαι σίγουρη ότι δεν θα ανακατευτώ ξανά με το φόβο ότι μπορεί να κάνω εμετό μπροστά του, ενώ και μόνο στην ιδέα ότι με είχε ακούσει – πράγμα που ήταν σίγουρο καθώς το σπίτι ήταν πολύ μικρό – ένιωθα απίστευτη ντροπή. Δεν ήταν μόνο η προφανής σκέψη ότι μπορεί να έχει και ο ίδιος αηδιάσει με τον ήχο του εμετού, πήγαινε πολύ βαθύτερα, όπως στο ότι μπορεί να μην με βρίσκει πια ελκυστική ή να σχηματίσει άσχημη άποψη για μένα μιας και ο εμετός, ήταν προϊόν ενός σφηνακίου που θεωρούσα ότι άντεχα να πιω, αλλά έκανα μεγάλο λάθος.Φυσικά, δεν υπονοώ ότι έχω εμετοφοβία, ωστόσο το παράδειγμα αυτό είναι μια καλή εξήγηση γιατί οι γυναίκες παρουσιάζουν μεγαλύτερα ποσοστά. Ο εμετός, όπως και άλλες σωματικές ακούσιες, αλλά και εκούσιες κενώσεις είναι κάτι που συχνά οι γυναίκες νιώθουμε ότι δεν δικαιούμαστε να μας συμβαίνει. Ότι “τσαλακώνει” την τέλεια εικόνα μας, εκείνης των αιθέριων, θελκτικών θηλυκών. Όπως σωστά σημειώνει ο Veale, για τους άντρες ο εμετός, μπορεί να έχει τη χροιά της “καφρίλας” κάτι το οποίο βλέπουμε πάρα πολύ συχνά για παράδειγμα στο σινεμά. Κάθε αμερικάνικη κωμωδία που σέβεται τον εαυτό της και έχει ως βασικό κοινό της έφηβους ή νεαρούς ενήλικες έχει και από μια γκροτέσκ σκηνή εμετού. Σε αυτές, εκείνος που κάνει τον εμετό είναι είτε κάποιο μη δημοφιλές παιδί του σχολείου – θύμα bullying, είτε ο “κακός” της ταινίας που στο τέλος τιμωρείται με μία ρουκέτα εμετού, ενώ τις φορές που αυτό εικονίζεται να συμβαίνει σε γυναίκα, θα είναι συνήθως δοσμένο με απαίσιο τρόπο που στην πραγματικά θα μειώνει ή θα εξευτελίζει τον χαρακτήρα.

Ας θυμηθούμε επίσης το ίσως μεγαλύτερο ελληνικό viral που έγινε ποτέ. Το βίντεο που σίγουρα κάποιος θα σας έχει δείξει κάποια στιγμή και τον χειρότερο εφιάλτη όλων μας, είτε πάσχουμε από εμετοφοβία, είτε όχι, “Τη μάγισσα Φρικαντέλα”, φυσικά. Όταν ένα τέτοιο βίντεο με μια τόσο αμήχανη, ατυχή στιγμή ενός παιδιού γίνεται viral, πώς να απορεί κανείς ότι μπορεί να καλλιεργηθεί έντονη φοβία σχετικά με τον εμετό;Ο καλύτερος τρόπος για να αντιμετωπίσει κανείς την εμετοφοβία είναι ψυχοθεραπεία. Ενώ η γνωσιακή συμπεριφορική ψυχοθεραπεία έχει αποδειχθεί ότι είναι αποτελεσματική για την εμετοφοβία (λειτουργεί βοηθώντας τα άτομα που πάσχουν από την πάθηση να επεξεργαστούν τα επιβλαβή μοτίβα σκέψης που θα μπορούσαν να επιδεινώσουν το φόβο τους), οι ειδικοί λένε ότι χρειάζεται περισσότερη έρευνα για να αναπτυχθεί καλύτερα ένα πιο ποικίλο φάσμα θεραπευτικών επιλογών.

Όπως συμβαίνει και με πολλές άλλες καταστάσεις υγείας που επηρεάζουν δυσανάλογα τις γυναίκες, χρειάζεται περισσότερη έρευνα για να κατανοηθεί πραγματικά η εμετοφοβία και να παρασχεθεί μια σειρά αποτελεσματικών θεραπευτικών επιλογών. Μέχρι τότε όμως, σίγουρα μπορούμε να κάνουμε μία προσπάθεια έτσι ώστε να μειώσουμε το στίγμα σχετικά με μια λειτουργία του ανθρώπινου σώματος για την οποία σπανιότατα έχουμε την ευθύνη. Η εμετοφοβία είναι κάτι πολύ περισσότερο από το να μη σου αρέσει να ανακατεύεσαι και είναι καιρός να γίνουν περισσότερα για την ανακούφιση των χιλιάδων γυναικών που πλήττονται από αυτή την εξουθενωτική κατάσταση.