Πολλοί ερευνητές και ειδικοί στις διατροφικές διαταραχές έχουν βρει ότι τα παιδιά, οι έφηβοι ή οι νεαροί ενήλικες που έχουν διαγνωστεί με διατροφικές διαταραχές, έχουν επηρεαστεί αρνητικά και σε μεγάλο βαθμό από τα λόγια και την συμπεριφορά των γονιών τους. Τα παιδιά διδάσκονται και υιοθετούν συμπεριφορές από τους γονείς τους, είτε με την απευθείας μίμηση προτύπου, είτε διότι η γνώμη και η στάση τους έχει μεγάλη βαρύτητα γι’ αυτά λόγω της γονικής αυθεντίας. Ενώ λοιπόν οι λόγοι που κάποια παιδιά ή έφηβοι καταλήγουν με διατροφικές διαταραχές είναι πολλοί, ο ρόλος των γονιών τους φαίνεται ότι είναι καθοριστικός όσον αφορά το πως σκέφτονται και ενεργούν σε σχέση με το φαγητό και την εικόνα του σώματός τους.
Όπως λέει η Dr. Leslie Sim, διευθυντής κλινικής στην Mayo Clinic σε κάποιο σχετικό της άρθρο, “οι μαμάδες ασκούν πιθανότατα την πιο ισχυρή επιρροή στον τρόπο με τον οποίο θα δομήσουν οι κόρες την εικόνα σώματος, ακόμα κι αν κάποια μητέρα λέει στην κόρη της “Εσύ είσαι τόσο όμορφη, αλλά εγώ είμαι παχιά.” Ενώ οι γονείς δεν έχουν πρόθεση να βλάψουν τα παιδιά τους, τα λόγια τους έχουν τεράστιο αντίκτυπο στην αυτοπεποίθηση τους καθώς μεγαλώνουν και γίνονται έφηβοι ή ενήλικες. Να με ποιους τρόπους:
Χρησιμοποιώντας την λέξη “παχύς/ια” σαν προσβολή
Η λέξη παχύς έχει ήδη μια αρνητική χροιά, καθώς χρησιμοποιείται με αρνητικό τρόπο, για να περιγράψει ένα άτομο που είναι βαρύτερο. Πολλοί ενήλικες μάλιστα συνδέουν την λέξη με άλλες αρνητικές έννοιες, όπως περιορισμένη εργασιακή ηθική ή έλλειψη πειθαρχίας, ενώ στην πραγματικότητα το σχήμα του σώματος και το βάρος δεν έχει απολύτως καμία σχέση με αυτές τις ποιότητες. Χρησιμοποιώντας λοιπόν οι γονείς την λέξη “παχύς/ια” σε οποιαδήποτε μορφή της και μέσα σε οποιοδήποτε αρνητικό πλαίσιο, μπορεί να οδηγήσει ένα παιδί να αποκτήσει εμμονή με το βάρος και την εικόνα του και να κρίνει τους άλλους μόνο σε σχέση με το μέγεθος και το βάρος τους.
Το να υπαγορεύουμε στα παιδιά τι και πότε να φάνε
Σε πολλά σπίτια υπάρχουν αυστηροί κανόνες για το πότε και τι μπορούν να φάνε τα παιδιά. Δεν επιτρέπεται για παράδειγμα να φάνε παρά μόνο στις προδιαγεγραμμένες ώρες μεσημεριανού και βραδινού, ενώ απαγορεύονται τα σνακ. Επιπλέον πολλοί γονείς ελέγχουν αυστηρά και το τι ακριβώς θα φάνε τα παιδιά τους, αποκαλώντας κάποιες τροφές “κακές” ενώ άλλες “καλές”. Τα παιδιά όμως έχουν συγκεκριμένα σημεία στους εγκεφάλους τους που τα ειδοποιούν πότε είναι πεινασμένα και πότε έχουν χορτάσει. Αν λοιπόν το παιδί σας έχει πεινάσει πριν το μεσημεριανό και επιθυμεί να φάει κάτι, προτιμήστε να του δώσετε ένα μικρό υγιεινό σνακ και μην προσπαθείτε να προγραμματίσετε εσείς το στομάχι του. Είναι καλύτερο να ακολουθήσει την φυσική του τάση, ώστε να μάθει να τρώει και να σταματάει από μόνο του, αποκτώντας συνήθειες φαγητού που είναι εναρμονισμένες με την φυσική του κατάσταση.
Το να εφιστούμε την προσοχή των παιδιών μας στο βάρος τους
Πολλοί γονείς θα κάνουν τροποποιήσεις στην διατροφή των παιδιών τους αφού τα έχουν ανεβάσει στην ζυγαριά κι έχουν δει ένα νούμερο που τους έχει ανησυχήσει. Αυτό όμως ως πρακτική, έχει πολύ αρνητικά αποτελέσματα στην συναισθηματική τους υγεία. Θα πρέπει να επιτρέπουμε στο παιδί μας να παίρνει και να χάνει βάρος με φυσικό και αβίαστο τρόπο. Φυσικά η παιδική παχυσαρκία είναι μια επικίνδυνη πάθηση, δεν σημαίνει όμως ότι το παιδί μας οδεύει προς εκεί αν έχει βάλει λίγο βάρος, το οποίο θα χάσει στην πορεία με φυσικό τρόπο γιατί αναπτύσσεται. Η έννοια της body positivity όμως είναι σημαντική από πολύ μικρή ηλικία και θα πρέπει να την κάνουμε πράξη μέσα στο ίδιο μας το σπίτι.
Το να παραπονιόμαστε για υπερβολικό φαγητό
Το να παίρνουμε το φαγητό από το τραπέζι και να προειδοποιούμε το παιδί μας ότι θα παχύνει όλη την ώρα, μπορεί να το οδηγήσει να νοιώθει ενοχές και να κρύβεται για να φάει λίγο παραπάνω. Κάποια παιδιά μπορεί να αρχίσουν να φοβούνται να πουν ότι πεινάνε ή ότι θέλουν περισσότερο φαγητό, ενώ κάποια άλλα να φάνε περισσότερο από όσο πεινάνε και πιο γρήγορα ή αρπαχτά, γιατί φοβούνται ότι θα τους πάρουν το φαγητό από μπροστά τους πριν χορτάσουν.
Το να βάζουμε την ταμπέλα “καλή” ή “κακή” τροφή
Πολύ συχνά οι γονείς θα βάλουν την ταμπέλα του “κακού” φαγητού στα τηγανητά, αλατισμένα ή ζαχαρώδη τρόφιμα, όπως τα ντόνατς, τα μπισκότα, τα πατατάκια ή την πίτσα και την ταμπέλα του “καλού” στα φρούτα και τα λαχανικά. Αυτό θα δημιουργήσει μια εικόνα κριτικής απέναντι στο φαγητό μέσα στο μυαλό του παιδιού. Φυσικά, κανείς δεν θέλει να τρώει το παιδί του πέντε σακούλια πατατάκια ή καραμέλες μονομιάς, είναι όμως σημαντικό να τους εξηγήσουμε ότι κάποιες τροφές τα βοηθούν να μεγαλώσουν και να γίνουν πιο δυνατά και γερά, ενώ άλλες τροφές είναι για νοστιμιά και τις τρώμε πιο σπάνια. Φυσικά αποφεύγουμε να ανταμείβουμε τα παιδιά μας με φαγητό και να τα τιμωρούμε με την στέρησή σου.
Με το να μιλάμε εμείς για την δική μας δίαιτα
Αν εμείς ως γονείς προσπαθούμε να χάσουμε βάρος, καλό θα είναι να το κρατήσουμε για τον εαυτό μας και να μην το κάνουμε θέμα μπροστά στα παιδιά μας καθημερινά. Αυτά θα καταλάβουν έτσι κι αλλιώς ότι θέλουμε να χάσουμε κιλά ή ότι πηγαίνουμε στον διατροφολόγο, όταν όμως η προσπάθεια αυτή γίνεται τρόπος ζωής για εμάς και κατά συνέπεια και για αυτά, μπαίνουν σε μεγαλύτερο κίνδυνο να αναπτύξουν διατροφικές διαταραχές μεγαλώνοντας.