Η πανδημία, με όλα της τα επόμενα, μάς έχει βάλει σε μία κατάσταση πένθους. Πράγμα λογικό αν σκεφτούμε πόσες απώλειες βιώνουμε εξαιτίας της. Και δεν εννοούμε μόνο τις απώλειες από τον θάνατο ανθρώπων μας λόγω κορωνοϊού. Εννοούμε την απώλεια της ρουτίνας μας, της αίσθησης ασφάλειάς μας, των κοινωνικών σχέσεων μας, της ελπίδας μας και, σε αρκετές περιπτώσεις, του εισοδήματός μας. Είναι χαρακτηριστικό, επιπλέον, ότι έρευνες δείχνουν πως 1/3 ενήλικες βιώνει άγχος ή/και κατάθλιψη, ενώ προβλέπουν ότι μετά την πανδημία πολλοί θα υποφέρουν από μετατραυματικό στρες.
Οι αμυντικοί μηχανισμοί σου πλέον δεν λειτουργούν
Μέσα σε αυτές τις πρακτικές και συναισθηματικές συνθήκες, είναι απόλυτα φυσιολογικό η ψυχολογία μας σε αρκετά επίπεδα να μην είναι σταθερή. Το πιο απλό παράδειγμα; Στους περισσότερους από εμάς πλέον δεν δουλεύουν οι αμυντικοί μηχανισμοί που είχαμε χτίσει πριν από έναν χρόνο στις αρχές της πανδημίας. Την περασμένη άνοιξη, αρκετοί αντιμετωπίσαμε την πίεση του κορωνοϊού και του πρώτου lockdown ρίχνοντας σχεδόν όλη μας την ενέργεια σε μία νέα ασχολία. Μία ασχολία που όχι μόνο γέμιζε τον ελεύθερο χρόνο μας, αλλά και μάς χάριζε ένα αίσθημα ικανοποιήσης ότι κάτι πετυχαίνουμε. Ψήσαμε ψωμιά, κάναμε γυμναστική, πλέξαμε, ζωγραφίσαμε, διαβάσαμε βιβλία και πολλά πολλά άλλα.
Έναν χρόνο αργότερα, όμως, τα πράγματα έχουν αλλάξει. Όλα αυτά που πρώτα ηρεμούσαν την ψυχολογία μας, ξαφνικά φαντάζουν ως αγγαρείες, ως βάρος και ως αιτίες νεύρων. Εκεί που οι αμυντικοί μηχανισμοί μας λειτουργούσαν και αισθανόμασταν εντάξει, ξαφνικά μία μέρα ξυπνήσαμε και νιώθαμε το βάρος όλης της πανδημίας να μάς πιέζει. Ένα κύμα συναισθημάτων μάς κατασπαράζει. Από εκνευρισμό, ενόχληση και ένταση, μέχρι λύπη, δυσφορία και βαρεμάρα.
Αυτή, όμως, δεν είναι η χειρότερη έκβαση. Πολλοί πλέον έχουν πέσει σε αυτό που οι επιστήμονες ονομάζουν “πανδημικό τοίχο”. Έχοντας πλέον ζήσει έναν χρόνο πανδημίας, κάποιοι έχουν εξουθενωθεί πλήρως συναισθηματικά, αλλά και σωματικά. Η συνεχής ανασφάλεια και πίεση της πανδημίας τους έχει φτάσει σε ένα σημείο, όπου δεν μπορούν να πάνε πιο πέρα και τελικά “μηδενίζουν”. Τι σημαίνει αυτό; Κανένα απολύτως κύμα συναισθημάτων. Κανένα συναίσθημα. Η φυσική μας αντίδραση στο στρες “παγώνει” και η απάθεια παίρνει τη θέση της.
Τι μπορείς να κάνεις;
Αν διαπιστώνεις ότι οι αμυντικοί μηχανισμοί σου στην πανδημία πλέον δεν λειτουργούν, το χειρότερο που μπορείς να κάνεις είναι να αγνοήσεις τα σημάδια. Επιστρέφοντας ξανά και ξανά σε αυτούς και πιέζοντας τον εαυτό σου να τους συνεχίσει, απλά θα δυσχεραίνεις την κατάσταση. Παράτησε τη συνήθεια, που σε συντρόφεψε τον τελευταίο χρόνο, πάρε μία ανάσα και δες τι ακριβώς αισθάνεσαι, χωρίς να κρίνεις τον εαυτό σου.
Ίσως είχες αφιερωθεί σε μία ασχολία, προκειμένου να διώξεις αισθήματα ενοχής και να καλύψεις προσδοκίες σου. Η πανδημία, όμως, είναι μία περίοδος, στην οποία μεγαλύτερη σημασία έχεις να βρεις κάτι που θα σε κάνει να αισθάνεσαι καλά. Βασικός στόχος σου πρέπει να είναι να μειώσεις το άγχος σου και να βελτιώσεις τη διάθεσή σου.
Προσπάθησε να βρεις τι πράγματι έχεις ανάγκη. Μπορεί να θες κάτι εντελώς καινούργιο ή μία μικρή μόνο αλλαγή. Για παράδειγμα, ίσως σου αρέσει η μαγειρική, αλλά δεν αντέχεις να δεις μαγιά και αλεύρι ξανά για την επόμενη δεκαετία. Μπορείς να επιδοθείς σε κάποιο άλλο γαστρονομικό παρασκεύασμα. Ή να βρεις συνταγές εύκολες και λίγων λεπτών, που θα πάρουν ένα βάρος από πάνω σου. Διαφορετικά, σκέψου τι θα έφερνε κάτι νέο στη ζωή σου, χωρίς πολλή πίεση και κόπο. Ίσως ένα σετ εύκολων ασκήσεων του ενός τετάρτου ή μία σύντομη βόλτα σε ένα μέρος της γειτονιάς σου, που συνήθως δεν περνάς.
Σε κάθε περίπτωση, το σημαντικότερο είναι να παίρνεις τα πράγματα μέρα με τη μέρα. Τη Δευτέρα μπορεί να ξυπνήσεις και να σου έχει λείψει ή προηγούμενη συνήθειά σου. Κάν’ την. Την Τρίτη μπορεί να ψάχνεις κάτι εντελώς καινούργιο, που θα σου προσφέρει χαλάρωση. Σκέψου το, βρες το και κάν’ το. Την Τετάρτη μπορεί να μην έχεις όρεξη για τίποτα απολύτως. Μην τιμωρείς και μην κατηγορείς τον εαυτό σου και αφιέρωσε μία μέρα αποκλειστικά στο να τεμπελιάσεις και να ηρεμήσεις.
