Έχει πια περάσει πάνω επό ένας χρόνος από τον ερχομό της πανδημίας και των απανωτών lockdown, και είναι αλήθεια πως οι ζωές όλων μας έχουν αλλάξει άρδην. Είμαστε όμως από την φύση μας όντα προσαρμοστικά, έχουμε αυτόν τον εγγενή μηχανισμό άμυνας που μας ωφελεί εν “ώρα κρίσης”, αλλά ταυτόχρονα μας κάνει να μην αντιλαμβανόμαστε τις αλλαγές που βιώνουμε την στιγμή που συμβαίνουν. Και ενώ πολλά έχουν αλλάξει σε διάφορους τομείς, εμείς σήμερα θα μιλήσουμε για την εξέλιξη της καταναλωτικής μας συμπεριφοράς από την άφιξη του κορωνοϊού και πως αυτή θα συνεχιστεί μετά την αποχώρησή του. Έχουμε άλλωστε φτάσει συλλογικά σε ένα σημείο που αναγνωρίζουμε πλέον ότι οι αγοραστικές μας επιλογές δεν αφορούν μόνο εμάς και την γκαρνταρόμπα μας, αλλά επηρεάζουν από την τοπική μας οικονομία εώς και το περιβάλλον.

Ας ξεκινήσουμε λοιπόν από τις θετικές αλλαγές. Με το ξεκίνημα των lockdown είδαμε μια ανακατεύθυνση προς την αντι-καταναλωτικότητα, αφενός λόγω του ότι ο κόσμος δεν είχε κάπου να πάει, και άρα δεν υπήρχε ανάγκη αγοράς, και αφετέρου λόγω του ότι η αναγκαστική στροφή στο μέσα και στον εαυτό, μας έφερε όλους σε μια θέση να ασχοληθούμε με τα πιο ουσιώδη. Ταυτόχρονα κάτι το οποίο σίγουρα δεν βοηθήσε την κίνηση της αγοράς ήταν η οικονομική ανασφάλεια που όλοι λίγο ως πολύ ζήσαμε, και ακόμα ζούμε, κυρίως λόγω του ότι δεν ξέραμε τι επρόκειτο να έρθει. Αυτός λοιπόν ο συνδυασμός παραγόντων, όπως αναφέρεται και σε πολλά reports οικονομικών και εμπορικών sites, δημιούργησε τη νέα καταναλωτική τάση, την επιλογή των λίγων και καλών. Μπήκαμε δηλαδή όλοι σε ένα νέο mentallity, σε αυτό που λέει ότι ψωνίζω μόνο ό,τι χρειάζομαι απόλυτα και φροντίζω να είναι ακριβώς αυτό που θέλω, ακόμα και αν είναι λίγο πιο ακριβό. Βάλαμε την ποιότητα πάνω από την ποσότητα, βλέπουμε πια το ρούχο ως επένδυση και όχι σαν ένα αναλώσιμο αγαθό.

Άλλο ένα αποτέλεσμα που ήρθε από το “κλείσιμο” και την έλλειψη του κοινωνικού αντιπερισπασμού που (καλώς ή κακώς;) υπήρχε στη προ Covid ζωή μας, ήταν οι ανοιχτές αντένες που αποκτήσαμε, όσον αναφορά τις διάφορες προβληματικές της κοινωνίας μας. Είχαμε παραπάνω χρόνο να διαβάσουμε για πολλά κακώς κείμενα, μεταξύ άλλων π.χ το τι γίνεται στα εργοστάσια παραγωγής ρούχων στην Ινδία, πόσο απάνθρωπες είναι οι συνθήκες κάτω από τις οποίες εργάζονται εκεί οι άνθρωποι, πόσο επιβλαβής είναι για το περιβάλλον ο τρόπος που παράγονται τα fast fashion ρούχα, και άλλα τέτοια “ωραία”. Και πολλοί από εμάς ήρθαμε σε επαφή με τις συνέπειες που έχει μια απλή αγορά ενός T-shirt από κάποιο fast fashion brand, ήρθαμε κατάμουτρα αντιμέτωποι με το αντίκτυπο που έχει για κάποιον άλλο άνθρωπο το rush που παίρνουμε εμείς από τα ψώνια του Σαββάτου. Έτσι, γεννήθηκε η επόμενη τάση, οι περιβαλλοντικά και κοινωνικά συνειδητές αγορές. Αρχίσαμε να ψάχνουμε για ethical brands, και όπου αυτά ήταν πολύ ακριβά για την τσέπη του μέσου Έλληνα (και τα περισσότερα είναι όντως πολύ πιο ακριβά) στραφήκαμε και προς τις second hand επιλογές. Αρχίσαμε να απευθυνόμαστε σε καταστήματα second hand και vintage, και των οποίων οι πωλήσεις το περασμένο καλοκαίρι όντως αυξήθηκαν σημαντικά.

Μαζί λοιπόν με την αύξηση του online shopping το οποίο θα συζητήσουμε παρακάτω, αυτές είναι οι αλλαγές που έχουν επέλθει μετά τον ερχομό της πανδημίας όσον αφορά τις καταναλωτικές μας συμπεριφορές. Και αυτές πιστεύουμε και ελπίζουμε να διατηρηθούν μακροπρόθεσμα βγαίνοντας από την πανδημία.

Υπάρχουν ωστόσο και κάποια πράγματα που φαίνεται πως θα αλλάξουν άμεσα με την άρση του lockdown. Και πρώτο και καλύτερο στη λίστα είναι το online shopping, το οποίο μέσα στην καραντίνα αυξήθηκε θεαματικά, και ευτυχώς έσωσε την αγορά από σίγουρη κατάρρευση. Η αλήθεια είναι όμως πως δεν είναι μια εμπειρία που θα μας λείψει καθώς κατά την γνώμη μας μέχρι στιγμής αποτελούσε αναγκαίο κακό λόγω της κατάστασης. Εκτιμούμε παρ’ όλα αυτά πως με το άνοιγμα της αγοράς ο κόσμος θα στραφεί μαζικά στα φυσικά καταστήματα, όχι μόνο επειδή, σε αντίθεση με τα ψηφιακά, μπορεί να δοκιμάσει το ρούχο, αλλά κυρίως λόγω της κοινωνικής συνθήκης. Τα ψώνια βλέπετε ενώ είναι κάτι προσωπικό για τον καθένα, είναι για όλους μια διέξοδος. Είναι κάτι που μας κάνει να περνάμε καλά, δεν είναι απαραίτητο να “σηκώσουμε το μαγαζί”, αρκεί και μόνο που βρισκόμαστε με φίλους, δοκιμάζουμε όμορφα πράγματα και βλέπουμε τον εαυτό μας με κάτι νέο. Δεν είναι η κατανάλωση το “ναρκωτικό”, είναι η επαφή με το καινούργιο και η κοινωνικοποίηση. Και βγαίνοντας από το lockdown, αυτά είναι δυο πράγματα που όλοι χρειαζόμαστε.

 

Όσον αφορά τώρα στο τι πρόκειται να αγοράσουμε, εδώ οι απόψεις διίστανται. Υπάρχει το πρώτο στρατόπεδο το οποίο έχει χαρεί με την “χαλάρωση των στάνταρ” και σκοπεύει να συνεχίσει να ντύνεται με casual φόρμες και το πολύ τζιν, ενώ το δεύτερο στρατόπεδο ανυπομονεί να φορέσει όλα έξτρα γκράντε που στερηθήκαμε λόγω συνθηκών στη διάρκεια του lockdown. Η δική μας γνώμη είναι πως ενώ βγαίνοντας στις αγορές, αρχικά θα υπάρχουν και οι δυο πλευρές, τελικά θα υπερισχύσει η δεύτερη, ιδίως μετά το άνοιγμα της εστίασης και των μπαρ. Θα δούμε άρα τις πωλήσεις να αυξάνονται σε βραδινά ρούχα, ψηλοτάκουνα παπούτσια και γενικά partywear, και θα τις  δούμε να μειώνονται σε sportswear.

Υπάρχει βέβαια και μια τρίτη αλλαγή η οποία εικάζουμε πως θα έρθει, αυτή του revenge shopping. Το revenge shopping είναι ένας όρος που προέκυψε με το τέλος του πρώτου μεγάλου κύματος κορωνοϊού στην Κίνα, όταν οι άνθρωποι βγήκαν από τα σπίτια τους μετά από ένα ασφυκτικό και ψυχοφθόρο lockdown και ξεκίνησαν να ψωνίζουν μανιωδώς, δημιουργώντας ένα τεράστιο boom στις πωλήσεις. Τον όρο αυτό δανειστήκαμε και εμείς και πολλές άλλες Ευρωπαϊκές χώρες  το περασμένο καλοκαίρι, με την επανεκκίνηση της αγοράς, αλλά την φετινή χρονιά η κατανάλωση υποθέτουμε πως θα είναι πολύ μεγαλύτερη. Και αυτό γιατί τώρα βγαίνουμε από lockdown 6 μηνών σε αντίθεση με τους 2 μήνες πέρυσι, και η συνολική ψυχολογική κόπωση ανέρχεται πλέον στον ένα χρόνο. Φαίνεται λοιπόν πως η αγορά πρόκειται να έχει ένα τεράστιο οικονομικό μπουστάρισμα, ελπίζουμε μόνο αυτή η υπερκατανάλωση να έχει κάποια χρονικά όρια και να μην μας γυρίσει πίσω στις προ Covid καταναλωτικές συνήθειες.

Έχοντας πει αυτά, ελπίζουμε πως η όποια καταναλωτική συμπεριφορά άλλαξε προς το καλύτερο λόγω της πανδημίας θα κρατήσει και μετά από αυτή. Και κλείνουμε με μια ευχή, καλά ψώνια!