Η είδηση της σεξουαλικής παρενόχλησης ή κακοποίησης αθλητριών αλλά και αθλητών από άτομα εξουσίας στον χώρο του αθλητισμού φαίνεται να δημιούργησε μεγάλη έκπληξη στην ελληνική κοινωνία, λες και το θέμα είναι καινούριο ή άγνωστο σε όλους μας. Ο δημοσιογραφικός κόσμος βρέθηκε έκθαμβος μπροστά στο τραγικό αυτό ζήτημα και το αντιμετωπίζει σαν να είναι κάτι που ακούει για πρώτη φορά. Η υπόθεση όμως παίρνει διαστάσεις χιονοστιβάδας με τις νέες, σχεδόν καθημερινές αποκαλύψεις κι άλλων τέτοιων περιστατικών, σε θεωρητικά ασφαλείς και ευυπόληπτους χώρους, όπως είναι το πανεπιστήμιο.
Εδώ είναι όμως που πρέπει να τεθεί το βασικό ερώτημα: Γιατί είναι τόσο χαλαρό το πλαίσιο σε όλους αυτούς τους φορείς ή χώρους έτσι ώστε να βρίσκουν πρόσφορο έδαφος οι συμπεριφορές αυτές να προκύπτουν; Γιατί δεν υπάρχουν οι ασφαλιστικές δικλίδες που θα προστατέψουν το κάθε παιδί ή νεαρό άτομο ώστε να κυνηγήσει το όνειρό του χωρίς να χρειαστεί ίσως να θυσιάσει μερικά από τα βασικά του δικαιώματα;
Η απάντηση έρχεται εύκολα στο μυαλό μας: Γιατί κάτι τέτοιο θα τάραζε την καθεστηκυία κατάσταση σε κάθε έναν από αυτούς τους χώρους και θα αναιρούσε ένα κομμάτι της εξουσίας από αυτούς τους ίδιους που φτιάχνουν τους “κανόνες του παιχνιδιού”.
Τι θα γίνει όμως με τα θύματα; Ποιος θα σταθεί δίπλα τους και θα ενώσει την φωνή του μαζί τους ώστε να βρουν το θάρρος όχι μόνο να καταγγείλουν αλλά και να βάλουν ένα λιθαράκι για το ξερίζωμα τέτοιων βάναυσων συμπεριφορών;
Μιλήσαμε σχετικά με την κυρία Χρύσα Γιαννοπούλου που εργάζεται ως Communications Officer στην ΜΚΟ Terre des hommes Hellas (Tdh) – Γη των ανθρώπων που είναι ένας διεθνής αλλά και ελληνικός φορέας με μακρόχρονη δράση στον τομέα της προστασίας ανηλίκων σε χώρους άθλησης και ψυχαγωγίας. Πρόκειται για μία διεθνή οργάνωση- ενεργή σε περισσότερες από 45 χώρες. Στην Ελλάδα υλοποιούν προγράμματα παιδικής προστασίας που απευθύνονται τόσο στον προσφυγικό όσο και στο γενικό πληθυσμό και αφορούν στη μετανάστευση, στη δικαιοσύνη ανηλίκων, στην υγεία (σωματική και ψυχική), στην αντιμετώπιση της έμφυλης βίας και στην αντιμετώπιση της παιδικής εκμετάλλευσης και κακοποίησης.
Μας είπε λοιπόν η κυρία Γιαννοπούλου ότι το πρόβλημα δεν είναι καινούριο και ότι μια από τις καινοτόμες δράσεις που υλοποιεί η οργάνωση Terre des hommes Hellas, είναι το πρόγραμμα Keeping Children Safe in Sports που έχει σκοπό να προφυλάξει τα παιδιά από όλες τις μορφές κακοποίησης -και κυρίως της σεξουαλικής- σε περιβάλλοντα ψυχαγωγίας και άθλησης. Αφορμή για το πρόγραμμα στάθηκαν τα σοκαριστικά ποσοστά παιδικής κακοποίησης σε όλον τον κόσμο ειδικά σε χώρους άθλησης και ψυχαγωγίας, παρότι ακόμα δεν υπήρχαν απτά στοιχεία για τη χώρα μας, κάτι που όμως φαίνεται να αλλάζει, μετά τις πρόσφατες εξελίξεις που απλά αποδεικνύουν αυτό που ήδη υποπτευόμασταν. Ότι η σεξουαλική κακοποίηση είναι πάντα πιο κοντά απ’ όσο ίσως φανταζόμαστε.
Στην Terre des hommes Hellas, έχοντας εντοπίσει σοβαρά κενά στην προστασία των παιδιών από την κακοποίηση σε χώρους άθλησης και ψυχαγωγίας, ξεκινήσαμε πέρυσι με εξειδικευμένο προσωπικό την εκπόνηση του προγράμματος Keeping Children Safe in Sports, με το οποίο ανοίγουμε δρόμο για την ουσιαστική προστασία των παιδιών με επιστημονικές μεθοδολογίες και εργαλεία, εστιάζοντας στην πρόληψη της κακοποίησης, στον εντοπισμό περιστατικών και στην ενθάρρυνση όλων να καταγγέλουν όποιο περιστατικό ή ανησυχία πέφτει στην αντίληψή τους. Ξεκινήσαμε με δράσεις σε παιδικές κατασκηνώσεις σε όλη την Ελλάδα και είμαστε ευγνώμονες που στην προσπάθειά μας αυτή πολλοί ιδιοκτήτες κατασκηνώσεων συνδράμουν το έργο μας. Το παράδειγμά τους πρέπει τώρα να μιμηθούν και φορείς αθλητισμού -σωματεία, ομοσπονδίες κ.λπ.- αλλά και τα αρμόδια υπουργεία δείχνοντας ανάλογη γενναιότητα και πρωτοβουλία.
Έχουμε ήδη ξεκινήσει με δράσεις κατάρτισης εργαζομένων στις κατασκηνώσεις σε όλες τις εκφάνσεις της προστασίας από την κακοποίηση, αλλά και με δράσεις ενημέρωσης και αυτο-προστασίας των ίδιων των παιδιών και στο άμεσο μέλλον θα επεκτείνουμε το πρόγραμμα και στους χώρους άθλησης. Ο απώτερος, όμως, στόχος μας είναι να βοηθήσουμε τους φορείς να υιοθετήσουν και να εφαρμόσουν πρωτόκολλα διασφάλισης και επαρκούς αναφοράς περιστατικών ή ανησυχιών κακοποίησης. Με βασικό μας μήνυμα το “Πες ΟΧΙ, Φύγε, Μίλα”, επιδιώκουμε να χτίσουμε ένα περιβάλλον όπου σπάει η σιωπή και καταγγέλονται περιστατικά κακοποίησης από παιδιά και ενήλικες.
Οι αρμόδιοι φορείς άθλησης οφείλουν πλέον να συμμορφωθούν με τα διεθνή πρότυπα και να υιοθετήσουν πρωτόκολλα προστασίας και διασφάλισης, αλλά και ανταπόκρισης σε κάθε σχετική ανησυχία. Ας ευχηθούμε ότι οι μαρτυρίες της Σοφίας Μπεκατώρου και των λοιπών αθλητριών που έρχονται να προστεθούν σε μια σειρά από γενναίες αποκαλύψεις άλλων αθλητών ή αθλητριών στο παρελθόν στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, θα αποτελέσουν έναυσμα προς τη σωστή κατεύθυνση.
Επίσης, θα θέλαμε να επισημάνουμε προς όλους όσοι -δημόσιοι φορείς ή ιδιώτες- επιμένουν ακόμη να ενοχοποιούν τα θύματα αντί για τους παραβάτες -με πρόσχημα άλλοτε ότι δεν κατήγγειλαν έγκαιρα τα όσα υπέστησαν, άλλοτε ότι δεν διαθέτουν επαρκή στοιχεία κ.λπ.- να αποφεύγουν τέτοιες δηλώσεις δημόσια, καθώς η στάση τους αυτή, από τη μια πλευρά επιβαρύνει ψυχικά και συναισθηματικά τα θύματα -σε πολλές μάλιστα περιπτώσεις τα επανατραυματίζει- ενώ, από την άλλη, αποθαρρύνει άλλα περιστατικά να έρθουν στο φως, δυσχεραίνοντας έτσι και διαιωνίζοντας το πρόβλημα. Αντί να έχουμε οποιαδήποτε απαίτηση από τα θύματα, ας απαιτήσουμε από τις Αρχές να προχωρήσουν στην εδραίωση και εφαρμογή εθνικών προτύπων που είναι απαραίτητα για να διασφαλιστεί η πρόληψη, ο εντοπισμός και η εξάλειψη φαινομένων σεξουαλικής παρενόχλησης και κακοποίησης από το χώρο του αθλητισμού.
Μπορείτε να δείτε περισσότερα για τις δράσεις εδώ , καθώς και στο Facebook και το Twitter