“Κάτι γίνεται με τους άντρες. Πρέπει να πάτε ένας ένας, με διάταγμα, να εξεταστείτε από ψυχολόγο. Δηλαδή σκοτώνουν γυναίκες, κακοποιούν διαφορετικά, ανεβάζει ο άλλος βίντεο, φωτογραφίες για να δείξει ότι είναι ο γ@μάω. Ξέρεις.
Δεν υπάρχει σεβασμός και δεν υπάρχει ενσυναίσθηση. Δηλαδή αυτό είναι, το να νοιαστείς για τον άλλον, ότι αυτό που κάνεις μπορεί τον άλλον να τον πληγώσει πάρα πολύ και να μην έχεις και όφελος. Γιατί δεν ήταν εκδικητικό, ας πούμε, αυτό το τελευταίο (η περίπτωση του Στάθη Παναγιωτόπουλου). Ήταν τίποτα, του κομπλεξικού. Με αφορμή τον Στάθη Παναγιωτόπουλο, τους λέω (στους γιους της) να σάς πω ‘Νομίζετε ότι αν βγει ένα βίντεο, που είναι μια γυναίκα, εκτίθεται περισσότερο από έναν άντρα; Δηλαδή οι γυναίκες είναι πιο ευάλωτες στο να στιγματιστούν από αυτό;’. Αυτό είπαμε, ότι νομίζω ότι εκεί είναι η πηγή. Ότι η γυναίκα, όταν χαίρεται το σεξ, είναι κακής ποιότητας, ενώ ο άντρας είναι αριστείο”.
Αυτή ήταν η δήλωση της Μαρίας Μπακοδήμου στην κάμερα της εκπομπής Χαμογέλα και Πάλι!, όταν ρωτήθηκε για τις αποκαλύψεις γύρω από τον Στάθη Παναγιωτόπουλο και το revenge porn. Αυτή η δήλωσή της έγινε αφορμή να ξεκινήσει μία αρκετά μεγάλη συζήτηση στο πλατό της εκπομπής.
“Όλοι οι άντρες δεν είναι ίδιοι”
Ο δημοσιογράφος Νίκος Συρίγος ενοχλήθηκε από τη δήλωσή της και έσπευσε να μάς πει ουσιαστικά την γνωστή ατάκα “not all men”:
“Επειδή η γενίκευση είναι η μεγαλύτερη μορφή φασισμού, το ότι πρέπει να πάμε όλοι οι άντρες σε ψυχολόγο, δεν είναι θέμα αντρών και γυναικών. Δεν είναι όλοι οι άντρες ‘γουρούνια’, όπως το λένε οι γυναίκες στην έκφραση, έτσι; Όπως δεν είναι και όλες οι γυναίκες, όπως λένε οι άντρες την έκφραση, όπως λέει η κοινωνία. Μην το γενικεύουμε. Είναι εγκληματικό να το γενικεύουμε. Δεν είναι μία μάχη μεταξύ αντρών και γυναικών.
Εγώ δεν το δέχομαι αυτό. Δεν μπορώ να το δεχτώ επ’ ουδενί. Να προσέχουμε λίγο. Όσοι έχουμε δημόσιο λόγο πρέπει να προσέχουμε λίγο. Και οι άντρες έχουμε και τις ευαισθησίες μας και υπάρχουν άντρες, οι οποίοι προστατεύουν τις γυναίκες, προστατεύουν τους αδύναμους αυτής της πλάσης. Μην τα βάζουμε όλα στο ίδιο τσουβάλι. Είναι εγκληματικό από κάθε άποψη”.
Δεν είναι ότι διαφωνούμε πως όλοι οι άντρες δεν είναι κακοποιητικοί. Το θέμα είναι ότι κάποια στιγμή πρέπει να κατανοήσουμε πως το θέμα της εποχής μας δεν είναι να ξεκαθαρίσουμε αυτό το κομμάτι. Δεν είναι δυνατόν όταν γυναίκες δολοφονούνται και κακοποιούνται με τον όποιον τρόπο σε τρομαχτικά μεγάλη συχνότητα, εμείς να καθόμαστε και να ασχολούμαστε με το αν κάποιος άντρας θα θιχτεί, σε περίπτωση, που υπονοήσουμε ότι οι κακοποιητές δεν είναι λίγες εξαιρέσεις, αλλά ένα πολύ μεγάλο ποσοστό, όπως φαίνεται.
Το victim blaming
Το ενδιαφέρον; Στιγμές αργότερα μετά το “not all men” του, έκανε μία ακόμα δήλωση, που ουσιαστικά απέδειξε ότι με τον τρόπο του και ο ίδιος είναι μέρος του προβλήματος. Ο δημοσιογράφος θέλησε να δώσει τη συμβουλή του στις γυναίκες, ώστε να μην πέφτουν θύματα κακοποιητικών αντρών. Συγκεκριμένα, είπε ουσιαστικά ότι πρέπει να έχουν αυτοσεβασμό και να μην εμπιστεύονται τον οποιονδήποτε. Με άλλα λόγια, ακολούθησε μία ρητορική victim blaming, που ρίχνει όλες τις ευθύνες και τις υποχρεώσεις στη γυναίκα, σε περίπτωση που δεν σέβεται αρκετά τον εαυτό της ή είναι αρκετά εύπιστη, ώστε να γίνει το θύμα κάποιου άντρα. Φυσικά, δεν ενδιαφέρθηκε να συμβουλέψει αντίστοιχα και τους άντρες να εξελιχθούν και να σταματήσουν να έχουν κακοποιητικές συμπεριφορές.
“Στο λεξικό η λέξη αυτοσεβασμός προηγείται του σεβασμού. Προσέξτε να σέβεστε τον εαυτό σας. Μη δίνετε δικαίωμα σε κανέναν να σάς εκθέσει. Δεν είναι όλοι οι άνθρωποι άξιοι της εμπιστοσύνης σας εκεί έξω. Ο έρωτας σού θολώνει το μυαλό πολλές φορές. Προσέξτε τον εαυτό σας. Σεβαστείτε τον εαυτό σας. Δεν μπορώ να κάνω κάτι άλλο”.
Η αυτοδικία ως λύση
Για φινάλε του λόγου του, ο δημοσιογράφος αναιρέθηκε ακόμα περισσότερο, εκφράζοντας μία λογική τοξικής αρρενοπώτητας, που παρουσιάζει τη βία ως την απόλυτη λύση, η οποία στο μυαλό του καθαγιάζεται ουσιαστικά από τον ρόλο του πατέρα. Ναι, λεπτά μετά την επιμονή του ότι η Μαρία Μπακοδήμου πρέπει να προσέχει τι περνάει με τον δημόσιο λόγο της, ο ίδιος χρησιμοποίησε τον δικό του δημόσιο λόγο για να υποστηρίξει την αυτοδικία.
Μάλιστα, επέμεινε ότι οι αρχές δεν μπορούν να κάνουν τίποτα και ότι δεν σκοπεύει να αλλάξει στάση μέχρι τον θάνατό του, παρά τις προσπάθειες της παρουσιάστριας, Σίσσυς Χρηστίδου, να του εξηγήσει γιατί αυτό, που υποστηρίζει, είναι τοξικό, επιβεβαιώνει τα λεγόμενα της Μαρίας Μπακοδήμου και δεν θα έπρεπε να περνάει ως μήνυμα στο τηλεοπτικό κοινό.
“Ξέρω τι θα έκανα κατόπιν εορτής και εύχομαι να μη με φέρει ο θεός σε αυτή τη θέση. Γιατί είναι προαποφασισμένο τι θα κάνω. Το πατρικό ένστικτο είναι πάνω από τον νόμο. Η αστυνομία πού να σε προστατεύσει σε αυτές τις περιπτώσεις; Ελπίζω να μην βρεθώ σε αυτή τη θέση.
(…) Λέμε ότι πρέπει, όπως φαντάζομαι ότι είναι δικαίωμα των μανάδων να προστατεύουν τα παιδιά τους, είναι και δικαίωμα των μπαμπάδων να προστατεύουν τα παιδιά τους. Με κάθε τρόπο και με κάθε τίμημα και κόστος.
Μπορείς να πας να τραβήξεις το αυτί του τύπου, που έκανε αυτό που έκανε, και να του εξηγήσεις ότι δεν πρέπει να το ξανακάνει. Τουλάχιστον. Αφού δεν μπορείς να προστατεύσεις το δικό σου το παιδί, να καταλάβει ο άλλος ότι δεν πρέπει να το ξανακάνει. Αυτή είναι η άποψή μου. Να με συμπαθήσει η κοινωνία, ως μπαμπάς λειτουργώ με το ένστικτο και νομίζω ότι η προστασία των κοριτσιών μου είναι πάνω απ’ όλα. Κι έτσι θα πεθάνω, να ξέρεις. Δεν υπάρχει περίπτωση. Μπορώ να το ξεριζώσω από μέσα μου;
(…) Δεν είπα ότι θα πάω να τον σκοτώσω. Υπάρχουν πολλές μορφές αντίδρασης. Είναι πολύ μεγάλη κουβέντα και δεν ξέρω αν πρέπει να την ανοίξουμε τώρα”.
Η απάντηση της Σίσσυς Χρηστίδου
Όπως αναφέραμε παραπάνω, η Σίσσυ Χρηστίδου δεν άφησε σε κανένα σημείο να περάσει η ρητορική του συνεργάτη της υπέρ της αυτοδικίας. Από την αρχή ως το τέλος, η παρουσιάστρια έμεινε πιστή στη θέση της για το πώς η άποψή του είναι επικίνδυνη και για το πώς η αυτοδικία δεν βοηθάει σε κανένα σημείο ούτε την κοινωνία, ούτε το ίδιο το θύμα.
“Θα σου πω το εξής. Επειδή ειπώθηκε και στην εκπομπή των Ράδιο Αρβύλα το πλαίσιο της αυτοδικίας και εσύ έχεις κάνει τέτοιες αναφορές στο παρελθόν. Αυτό, ας πούμε, είναι κάτι, στο οποίο κολλάει αυτό που λέει η Μαρία. Δηλαδή δεν γίνεται να υπερασπίζεσαι αυτές τις θέσεις, να προστατεύεις τα θύματα και μετά να λες ότι ‘εγώ θα έπαιρνα τον νόμο στα χέρια μου και θα ‘κανα ό,τι με φωτίσει ο θεός’. Δεν θέλω να ακούγεται αυτό το πράγμα στην εκπομπή. Αλήθεια σού λέω.
Κι εγώ έχω παιδιά. Καταλαβαίνω τι λες, το ένστικτο. Υπάρχει, όμως, και η λογική. Είμαστε ενήλικες. Υπάρχει ένας νόμος να μάς προστατεύσει, μία αστυνομία. Και αν ο καθένας πάρει τον νόμο στα χέρια του και κάνει ό,τι τον φωτίσει ο θεός και το ένστικτό του, θα γίνουμε ζούγκλα και δεν θα ‘μαστε σε μία κοινωνία αρμονική.
Θεωρώ ότι είναι πάρα πολύ σημαντικό, ειδικά σε τέτοια περίοδο, που βλέπουμε τέτοια πράγματα να συμβαίνουν, να μην έχουμε τέτοιες θέσεις δημοσίως. Θα ‘θελα αυτό, να μην περνάμε τέτοια μηνύματα.
(…) Θεωρώ ότι είναι και αυτό μέσα στο πλαίσιο των αντρών. Δηλαδή δεν είναι λύση αυτό. Η λύση δεν είναι ‘θα σου δείξω εγώ’. Η λύση δεν είναι bullying στο bullying ή ξύλο στο ξύλο. Αυτό δεν είναι προστασία, το να πάω να πάρω τον νόμο στα χέρια μου και να τιμωρήσω εγώ. Αυτό δεν είναι προστατευτικό.
(…) Εγώ θα ασχοληθώ με το παιδί μου. Θα προστατεύσω το παιδί μου. Θα βάλω τον νόμο μπροστά, την αστυνομία, τους δικηγόρους, τους δικαστές, τα ασφαλιστικά μέτρα. Ό,τι χρειάζεται. Είδαμε ότι στις γυναικοκτονίες δεν είναι πάντα αρκετό, αλλά το να πάρεις εσύ τον νόμο στα χέρια σου είναι σαν να παίρνεις και την προσοχή σου από τον άνθρωπο, που σε χρειάζεται. Κατάλαβες; Αυτός ο άνθρωπος σε χρειάζεται. Ο άλλος άνθρωπος μπορεί να είναι άρρωστος, μπορεί να έχει πρόβλημα, μπορεί να χρήζει άλλης βοήθειας, μπορεί να πρέπει να μπει στη φυλακή, αλλά δεν είναι δική μας η απόφαση αυτή”.