Είναι τραγικό το γεγονός ότι πλησιάζουμε στο 2021 και ακόμα συζητάμε για τη διαρροή προσωπικών φωτογραφιών των γυναικών. Είναι τραγικός ο τρόπος που οι περισσότερες φωτογραφίες βγαίνουν και ο τρόπος ή οι λόγοι που κυκλοφορούν στο διαδίκτυο. Είναι επίσης τραγικό το γεγονός ότι δεν υπάρχουν νομικοί μηχανισμοί, ώστε αυτό το περιεχόμενο να κατεβαίνει άμεσα από την πλατφόρμα και ώστε δράστης και πλατφόρμα να τιμωρούνται.
Τι έγινε με το Chatpic
Κι ενώ αφορμή για τα παραπάνω “τραγικά” που είπα θα μπορούσε να είναι απλά η προσωπική αγανάκτηση με τις ιστορίες που ακούμε συνεχώς, είναι ένα πολύ συγκεκριμένο γεγονός και μία πολύ συγκεκριμένη πλατφόρμα. Ο λόγος για το Chatpic, που οι περισσότεροι ανακάλυψαν στο Twitter, αλλά εγώ έμαθα γι’ αυτό στο Tumblr. “Παιδιά στο chatpic.org υπάρχουν σελίδες σε ελληνική κατηγορία που υπάρχουν φωτογραφίες από κορίτσια του Tumblr (και όχι μόνο φυσικά οι αηδιαστικοί). Αν έχετε στείλει κάτι ή έχετε ανεβάσει εδώ να ξέρετε τα στέλνουν και εκεί. Γνωστοποιήστε το να δουν κι άλλοι. Αν δείτε κάτι δικό σας μπορείτε να κινηθείτε κανονικά με το νόμο”, έγραψε ένας χρήστης.
Δεν χρειάστηκε καν να το γκουγκλάρω. Αρκούσε να δω τα σχόλια άλλων χρηστών για να κατανοήσω ότι αυτό που ήδη ακουγόταν κακό, ήταν πολύ χειρότερο. Το Chatpic δεν αποτελεί μόνο το νέο σπίτι του revenge porn. Οι χρήστες του κλέβουν φωτογραφίες άγνωστων γυναικών από τα social media και τις ανεβάζουν με σεξουαλική χροιά. Τραβάνε άγνωστες κοπέλες στον δρόμο. Ένας χρήστης, μάλιστα, γράφει με πολύ περηφάνια ότι στην πραγματική ζωή το παίζει φεμινιστής, για να κάνει σεξ με φεμινίστριες, να τις φωτογραφίσει γυμνές όσο κοιμούνται και μετά να τις μοιράσει παντού. Επιπλέον, κάποιοι καταγγέλλουν ότι μέσα στο Chatpic έχουν δημιουργηθεί φάκελοι χρηστών που περιλαμβάνουν παιδική πορνογραφία.
Φταίνε οι χρήστες και όχι η πλατφόρμα;
Το Chatpic δεν αποτελεί μία πορνογραφική πλατφόρμα. Έχει πολλές διαφορετικές κατηγορίες, στις οποίες καλεί τους χρήστες να ανεβάσουν φωτογραφίες. Ζητά, μάλιστα, και καλό περιεχόμενο και σχόλια, ώστε να αποτελεί καλή πηγή πληροφοριών.
Σε καμία περίπτωση, όμως, δεν είναι αθώο. Μεταξύ των κατηγοριών του, υπάρχει μία με τον τίτλο For Adults. Σε αυτήν, συναντάμε τις υποκατηγορίες #SexyGirls, #GoWild και #15min. Και κάπου εδώ ξεκινάνε όλα τα προβλήματα με το Chatpic. Όχι γιατί έχει πορνογραφικό υλικό, αλλά για τον τρόπο που επιτρέπει αυτό να ανέβει χωρίς κανέναν έλεγχο. Επιτρέπει στους χρήστες πλήρη ανωνυμία, χωρίς καν να χρειάζεται να κάνουν εγγραφή, για να αναρτήσουν περιεχόμενο. Οι φωτογραφίες δημοσιεύονται αμέσως χωρίς κανένα φιλτράρισμα από την πλατφόρμα.
Υποθετικά έχει κανόνες, όπως η μη ανάρτηση φωτογραφιών ανηλίκων και η μη ανάρτηση τίποτα παράνομου. Ωστόσο, αυτοί οι κανόνες μπορούν να εφαρμοστούν μόνο μέσω αναφοράς από άλλους χρήστες. Και στην περίπτωση όλων, η πλατφόρμα δεν προειδοποιεί ότι το υλικό θα παραπεμφθεί στις αρχές, αλλά ότι απλά θα αποκλείσει τους χρήστες από την ιστοσελίδα. Χρήστες, που όπως προείπαμε δεν χρειάζεται καν να εγγραφούν, οπότε στις περισσότερες περιπτώσεις δεν μπορούν και να αποκλειστούν. Με μία επίσκεψη στην ιστοσελίδα -δεν σού την προτείνω-, θα δεις ότι σχεδόν όλοι όσοι ανεβάζουν, το κάνουν ανώνυμα.
Και για το κερασάκι στην τούρτα, να μιλήσουμε λίγο για τους κανόνες των παραπάνω συγκεκριμένων κατηγοριών. Στην #GoWIld το Chatpic αναφέρει ότι επιτρέπεται να ανεβάσει ο καθένας ό,τι τον “φτιάχνει”, όσο φετιχιστικό κι αν είναι. Στην #SexyGirls έχει τον κανόνα να ανεβαίνουν μόνο φωτογραφίες γυναικών από 18 έως 30, που είναι ελκυστικές και “όχι χοντρές”, μιας και όπως αναγράφεται, υπάρχει το #GoWild γι’ αυτές τις γυναίκες.
#15min
Πώς θα μπορούσε το Chatpic να κάνει χειρότερα τα πράγματα; Επιτρέποντας όχι μόνο την ανωνυμία και την ελεύθερη δημοσίευση της όποιας φωτογραφίας, αλλά και επιτρέποντας στο δράστη να εξαφανίσει την πράξη του μετά από λίγο. Αυτό έκανε με την κατηγορία #15min, όπου ό,τι ανέβει, εξαφανίζεται μετά από ένα τέταρτο. Δεν χρειάζεται να σου εξηγήσω ότι είναι η κατηγορία που ανανεώνεται γρηγορότερα από όλες. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με το ίδιο το Chatpic, η κατηγορία έχει περίπου 10.000 φωτογραφίες την ημέρα.
Οι δράστες, ωστόσο, σε αυτή την κατηγορία την πάτησαν, σε βάρος και των θυμάτων τους. Το Chatpic δεν αποδείχτηκε πιστό στα λόγια του. Ο δημιουργός του αποφάσισε, όπως έγραψε σε κείμενό του, να δημιουργήσει ένα πείραμα με αυτή την κατηγορία. Ένα πείραμα, που είχε σκοπό να δείξει στους χρήστες πως ό,τι ανεβάζουν στο διαδίκτυο μπορεί να μείνει για πάντα σε αυτό και ότι οι πλατφόρμες δεν είναι έμπιστες. Ένα πείραμα που έκανε, γιατί βαριόταν.
Οι φωτογραφίες των 15 λεπτών εξαφανίζονταν από το Chatpic. Αυτόματα, όμως, μεταφέρονταν σε μία άλλη ιστοσελίδα, στο Chatpic Archive. “Η ιστοσελίδα είχε πολλούς λόγους να υπάρχει. Κυρίως, διότι βαριόμουν στη διάρκεια του κορωνοϊού και δεν πήγαινα πουθενά. Επίσης, ήθελα να μάθω καινούργια πράγματα και αποφάσισα να αρχειοθετήσω την #15min του chatpic.org. Αλλά γιατί; Εσύ ρώτησες. Είχα εντυπωσιαστεί με το πόσο περιεχόμενο ανέβαινε καθημερινά και σκέφτηκα ότι θα μπορούσε να γίνει ένα ενδιαφέρον πείραμα. Αυτοί οι άνθρωποι πιστεύουν ότι οι φωτογραφίες εξαφανίζονται μετά από 15 λεπτά. Ήθελα να δω πώς θα συμπεριφέρονταν, όταν θα μάθαιναν ότι όλα είχαν αρχειοθετηθεί πιθανώς για την αιωνιότητα. Με αυτή την ιστοσελίδα, ήθελα να τους αποδείξω ότι όλα αν δημοσιευτούν, ίσως μείνουν για πάντα στο διαδίκτυο”.
Το Chatpic Archive είναι το μόνο που έχει κατέβει για την ώρα. Όχι μετά από επέμβαση των αρχών, αλλά ως απόφαση του δημιουργού του.
Γιατί το Chatpic δεν έχει κατέβει ακόμα;
Αυτό είναι ένα μεγάλο ερώτημα. Την στιγμή που το #cancelchatpicorg έχει γίνει τάση στο Twitter, με πολλά mentions στη Δίωξη Ηλεκτρονικού Εγκλήματος, η τελευταία -μέχρι την ώρα που γράφεται αυτό το κείμενο- δεν φαίνεται να έχει κάνει κάποια κίνηση, ούτε έχει τοποθετηθεί για το θέμα. Στο μεταξύ, η ιστοσελίδα παραμένει ανεβασμένη, με τις καταγγελίες να αυξάνονται και να μαθαίνουμε όλο και χειρότερα. Υπάρχουν αναφορές ότι πριν μερικούς μήνες υλικό με την Ελένη Τοπαλούδη είχε αναρτηθεί στο Chatpic, ενώ κάποιοι υποστηρίζουν ότι χρήστες της πλατφόρμας κάνουν παραγγελίες σε άλλους χρήστες φωτογραφίες ανηλίκων από συγκεκριμένα σχολεία.
Οι περισσότεροι έχουν αρχίσει να εγκαταλείπουν την προσπάθεια η ελληνική δίωξη να αντιδράσει. Τα mentions έχουν αρχίσει να κατευθύνονται στους λογαριασμούς των Anonymous, που θεωρούν ότι είναι πιο πιθανό να κάνουν κάτι για να πέσει το Chatpic. Παράλληλα, έχουν ξεκινήσει να μαζεύονται υπογραφές για μία διαδικτυακή αίτηση, ώστε η ιστοσελίδα να ερευνηθεί και να διαγραφεί.
Για την ώρα, πάντως, ένας χρήστης του Twitter, o vorillaz, είναι ο μόνος που έχει κάνει κάτι για την υπόθεση. Έφτιαξε ένα bot που σπαμάρει τα boards του Chatpic, με φωτογραφίες από γατάκια. Και ούτε καν αληθινά, γιατί δεν τους αξίζει να βλέπουν πραγματικές χαριτωμένες γάτες.
Όλες οι γάτες που ανεβαίνουν δεν είναι αληθινες, έχουν φτιάχνει από αλγόριθμο τεχνητής νοημοσύνης.
Στους μαλάκες δεν αξίζουν πραγματικά πατούσια και μουστάκια.
Ανέβασε και εσυ μια γάτα, μπορείς!https://t.co/5KSPfotkAy— vorillaz (@vorillaz) December 2, 2020
Ακόμα κι αν αύριο η σελίδα έχει κατέβει -πράγμα δυστυχώς όχι τόσο πιθανό-, εμείς θα συνεχίσουμε να έχουμε κάποια ερωτήματα. Γιατί καμία (ελληνική ή διεθνής) αρχή δεν έχει έστω σχολιάσει την κατάσταση; Γιατί δεν έχει ανακοινωθεί καμία έναρξη ερευνών; Γιατί δεν κατεβάζουν μία ιστοσελίδα με σαφώς παράνομο περιεχόμενο -περιεχόμενο, που υπάρχει με την ανοχή και των δημιουργών της-; Γιατί μέχρι σήμερα η διακίνηση παράνομου πορνογραφικού υλικού είναι τόσο εύκολη υπόθεση;
Και κάποιες από αυτές τις ερωτήσεις ίσως απαντάνε τις υπόλοιπες. Ίσως ο λόγος που η διακίνηση είναι τόσο εύκολη δεν είναι απλά η άνεση που προσφέρει το διαδίκτυο και η ανωνυμία. Ίσως φταίει ότι ο όποιος δράστης σκέφτεται πως οι πιθανότητες είναι ότι δεν θα τιμωρηθεί για την πράξη του και ότι οι αρχές θα παραμείνουν αδρανείς, έχοντας άλλες προτεραιότητες. Και αυτή η σκέψη, μέχρι στιγμής επιβεβαιώνεται.