Ανακαλύπτοντας την Taylor Swift. Ποια είναι αυτή; “America’s Sweetheart” την αποκαλούν στις Ηνωμένες Πολιτείες. “Ένα ξανθό φίδι” την αποκαλούσα εγώ. Πόσο μεγάλο λάθος έκανα.
Aς πάρουμε τα πράγματα από την αρχή. Δε μου άρεσε ποτέ ιδιαίτερα η μουσική της Taylor και αυτός ήταν ένας βασικός παράγοντας στο να συνεχίσω να την χαρακτηρίζω έτσι για αρκετό καιρό. Ήταν και το drama που την περικύκλωνε συνέχεια, είτε το ήθελε είτε όχι, το οποίο με εμπόδιζε να ασχοληθώ σοβαρά μαζί της. Όλα αυτά άλλαξαν όταν ήρθε η ώρα να της δώσω μία ευκαιρία και να ακούσω το τελευταίο άλμπουμ της, το Folklore που κυκλοφόρησε τον Ιούλιο του 2020 και με έκανε να αναρωτηθώ για τις απόψεις μου.
Ήταν ένα εξαιρετικό άλμπουμ, από όλες τις πλευρές. Ο τρόπος με τον οποίο χρησιμοποιούσε τους στίχους για να πει τις ιστορίες της μέσα από τα τραγούδια; Η παραγωγή αυτών; Το είδος του (indie folk / chamber pop); Όλα ήταν απίστευτα. Ένας δίσκος που με πήρε και με σήκωσε, με την καλή έννοια πάντα. Κι εκεί μου μπήκαν ψύλλοι στα αυτιά. “Γιατί δεν κοιτάς και την υπόλοιπη δισκογραφία; Γιατί δεν ψάχνεις περισσότερο για την ίδια;”
Ε, και τι να κάνω; Με έπιασε απίστευτη περιέργεια για να δω πώς έφτασε σε αυτό το σημείο μουσικής έκφρασης.
Τα πρωτόλειά της
Ξεκίνησα με το πρώτο της άλμπουμ το οποίο έγραψε γύρω στα 15-17, το Taylor Swift (2006). Κι αυτό και τα επόμενα δύο – Fearless (2008), Speak Now (2010) – είναι τρεις από τις δουλειές της που δε μου έκαναν καμία ιδιαίτερη εντύπωση. Παραξενεύτηκα γιατί ήταν country ή είχαν σοβαρή επιρροή από την country μουσική, ενώ εγώ είχα στο μυαλό μου πως η Taylor είναι pop. Παρόλο βέβαια που δεν με άγγιξε κάποιο τραγούδι ιδιαίτερα, το πόδι μου το χτυπούσα ρυθμικά καθώς έπινα τον καφέ μου και την άκουγα. Είναι που μου κρυφοαρέσει λιγάκι και η country, καταλαβαίνετε.
Εκεί, όμως, που με έκανε να την ακούσω πιο προσεκτικά ήταν στο Red ( 2012).
Και ξαφνικά εγένετο μεγάλο ενδιαφέρον
Αγαπημένο τραγούδι από αυτόν τον δίσκο είναι το I Almost Do, με λατρεμένο σημείο την δεύτερη στροφή (I bet you think I either moved on or hate you /‘Cause each time you reach out, there’s no reply/I bet it never, ever occurred to you/That I can’t say hello to you/And risk another goodbye). Το νόημα είναι ξεκάθαρο νομίζω και την έχουμε περάσει αυτήν την κατάσταση οι περισσότεροι κάποια στιγμή στην ζωή μας. Στην συνέχεια, το τραγούδι που μου ράγισε την καρδούλα λόγω ταύτισης ήταν το The Moment I Knew. Διαβάστε μισό λεπτό αυτούς του στίχους : You called me later/And said, “I’m sorry I didn’t make it”/And I said, “I’m sorry, too”/And that was the moment I knew.
Αν ακούσατε κάποια στιγμή μία φώκια στο κέντρο της Αθήνας να φωνάζει, δεν ήταν φώκια, εγώ ήμουν. Και δε φώναζα, έκλαιγα.
Ήταν λες και η ίδια άνοιξε μία καινούργια πόρτα στο μυαλό της. Παρόλο που κι εδώ βλέπουμε επιρροές της country, ξαφνικά η Taylor έγινε ροκ κι ελάχιστα pop. Οι στίχοι της έλεγαν ιστορίες με μεγαλύτερη σαφήνεια και, ως άνθρωπος που πρώτα κοιτάει τα λόγια και μετά την μουσική, το γεγονός αυτό με χαροποίησε ιδιαίτερα. Το Red ήταν πιο συνεκτικό, κάτι το οποίο με έκανε να του δώσω περισσότερη σημασία. Εδώ είναι επίσης που άρχισε και τις αναφορές σε διάφορα love affairs, που λέμε και στο χωριό μου. Και, ας μην κρυφτώ πίσω από το δάχτυλό μου, σε αυτό το σημείο, βγήκε ο κουτσομπόλης από μέσα μου κι άρχισα να ψάχνω περισσότερο για την ζωή της.
Τι έχει συμβεί στην ζωή σου Taylor;
Αυτή η γυναίκα έχει κακοποιηθεί σεξουαλικά, αλλά δεν είναι αυτό το αξιοσημείωτο (δυστυχώς). Σε αυτήν την περίπτωση, το αξιοσημείωτο είναι το εξής: Ο τύπος που την παρενόχλησε, αφού “τιμωρήθηκε” για τις πράξεις του μετά την εξομολόγηση της (τον απέλυσαν από τον ραδιοφωνικό σταθμό που δούλευε), την μήνυσε για συκοφαντική δυσφήμιση, απαιτώντας το ποσό των 3 εκατομμυρίων δολαρίων. Εκείνη, δίχως να διστάσει, του έκανε μήνυση για σεξουαλική παρενόχληση, ζητώντας το συμβολικό ποσό του ενός (1) δολαρίου, σε περίπτωση που νικήσει. Και νίκησε. Κι ας κράτησε η ιστορία τέσσερα χρόνια. Ανακαλύπτοντας την ιστορία αυτή, άρχισα να νιώθω συμπόνια για εκείνη, γιατί ποιος θα ήθελε να βρεθεί σε αυτήν την θέση; Ίσως το χειρότερο σε αυτήν την ιστορία είναι το ότι υπάρχει φωτογραφία στο Internet που φαίνεται τι της κάνει ο “κύριος” David Mueller. Πόση δύναμη ψυχής πρέπει να κατέχει ένας άνθρωπος για να μπορεί να ζει με αυτό, με μία συνεχή υπενθύμιση του τι έγινε; Με νέο ενδιαφέρον και perspective, συνεχίζω την έρευνά μου στην μουσική της.
1989 (φορές χτύπησα το κεφάλι μου στον τοίχο από χαρά)
Ακούω, λοιπόν, το 1989 (2014). Πραγματικά ήταν ένας δίσκος ο οποίος με χτύπησε σαν κεραμίδι στο κούτελο. Γιατί; Γιατί ήταν pop. Ούτε country, ούτε rock. Σκέτο pop. Και λέω, κοίτα αλλαγή η Ρίτσα (από το Τεϊλορίτσα). Κάποια τραγούδια όπως το Style και το Blank Space τα ήξερα λιγάκι, όμως με όλο το άλμπουμ “χτυπήθηκα”. Λατρεμένο τραγούδι εδώ είναι το I Know Places. Ουσιαστικά μιλάει για ένα ζευγάρι το οποίο δεν το αφήνουν μόνο του και η κοπέλα λέει “Μισό λεπτό, αγοράκι, ξέρω που θα πάμε, για να μη μας ζαλίζουν τον έρωτα.”. Η Ρίτσα μας το έγραψε για τους paparazzi, που δεν την αφήνουν λεπτό σε ησυχία να απολαύσει τον έρωτά της, αλλά ο καθένας μπορεί να το ερμηνεύσει όπως τον βολεύει. Για παράδειγμα, αν οι φίλοι σου, αγαπητέ αναγνώστη, δε σε αφήνουν καθόλου μόνο σου με το αμόρε, στειλ’τους αυτό και πες τους ψύχραιμα να σας αφήσουν και λίγο μόνους για να μη σου γυρίσει το μάτι ανάποδα.
Αυτό που μου άρεσε, όταν έψαξα λίγο το background σε αυτόν τον δίσκο, ήταν το ότι είπε πώς επειδή δεν είχε αρκετό drama στην ζωή της, καθόταν κι έβλεπε ταινίες για να εμπνευστεί. Κι ουσιαστικά έγραφε με βάσει του τι ένιωθε κάποιος χαρακτήρας σε μία συγκεκριμένη στιγμή στην ταινία. Αν αυτό δεν είναι υπέροχο και η επιτομή του όρου “στιχουργού”, το να λαμβάνει έμπνευση από τα πάντα γύρω του, τότε δεν ξέρω τι είναι. Ψάχνοντας λίγο παραπάνω βρήκα κι έναν άλλο μικρό θησαυρό. Ο κύριος Ryan Adams πήρε όλα τα τραγούδια από αυτόν τον δίσκο και τα κυκλοφόρησε με το ίδιο όνομα σε ένα άλμπουμ γεμάτο covers. Η δική του εκδοχή είναι η πιο alternative country/rock από της Ρίτσας. Αν μου άρεσε; Έκανα σαν παιδάκι όταν του είπαν στο σχολείο ότι θα πάνε μονοήμερη εκδρομή.
Taylor Swift και το “beef” με τον Kanye West
Κι εκεί είναι που θυμήθηκα εκείνο το συμβάν με τον Kanye West. Όχι εκείνο του 2009, που ο ράπερ ανέβηκε στην σκηνή όταν εκείνη κέρδισε το βραβείο για το καλύτερο video clip της χρονιάς και μείωσε το επίτευγμά της μπροστά σε όλον τον κόσμο. Λέω για τότε που έβγαλε το τραγούδι Famous και είπε σε ένα δίστιχο κάτι προσβλητικό για την κοπέλα μας. Κι ενώ εκείνη αρνήθηκε για το ότι συμφώνησε στο να χρησιμοποιήσει αυτούς τους στίχους ο Kanye, κυκλοφόρησε από την Kim Kardashian West, ένα βίντεο στο οποίο η Taylor συμφωνούσε. Αλλά πραγματικά στο βίντεο, κανείς δε μπορεί να καταλάβει για ποιο πράγμα συμφωνούσε. Κι αμέσως όλοι έπεσαν να την φάνε. “Φίδι”, “διπρόσωπη”, “ψεύτικη”, ήταν από τα λίγα – και πιο ελαφριά – που γράφτηκαν για εκείνη. Το αποτέλεσμα ήταν να εξαφανιστεί για κάποιο διάστημα για να ανασυγκροτήσει αρχές, αξίες και δυνάμεις. Αλλά ακόμη ήταν πικραμένη, και μεταξύ μας τώρα, ποιος δε θα ήταν; Ειδικά αν είσαι ένας άνθρωπος που αποζητά την αποδοχή του κόσμου και που από μικρή έχεις μάθει πως πρέπει να είσαι “καλή”.
Η τέλεια επιστροφή
Κι έτσι γεννήθηκε το άλμπουμ Reputation (2017). Εδώ γίνεται πασιφανής, μέσα από στίχους και video clip, η πικρία που είχε μέσα της μετά από αυτήν την περιπέτεια. Με έναν δίσκο εκτίναξε από πάνω της κάθε τι που έλεγαν για εκείνη. Και το έκανε με τον πιο απλό τρόπο, να αποδεχτεί δηλαδή (μέσω αυτοσαρκασμού) ή να κοροϊδέψει τις προσβολές που στόχο είχαν εκείνη. Ένας δίσκος και με τα τούτα του και με τα κείνα του – εννοώντας τα tongue-in-cheek τραγούδια που περιέχει, όπως το …Ready For It και Look What You Made Me Do. Εκεί που είπα όμως “ωπα, καρδιά μου ισορρόπα” ήταν στο Gorgeous με τον στίχο “There’s nothing I hate more than what I can’t have”
Αυτό συμβαίνει παιδιά όταν σου αρέσει τόσο πολύ ένας άνθρωπος, αλλά έχεις δεσμό ή εσύ ή εκείνος. Τι; Μόνο εγώ το παθαίνω αυτό; Πείτε μου όχι, σας παρακαλώ πολύ.
Μικρό bonding πατέρα- υιού με Ρίτσα
Και φτάνω καρφωτός στο 7ο άλμπουμ, Lover (2019). Δε θα πω πολλά γι’αυτό παρά μόνο ένα πράγμα: χαρά. Είναι γεμάτο με τραγούδια που δείχνουν την εξελιγμένη, απελευθερωμένη Taylor και σε κάνουν να νιώθεις μία περίεργη ζεστασιά μέσα σου. Δε σημαίνει ότι δεν έχει και τα λυπητερά του τραγούδια, αλλά δε δίνει έμφαση σε αυτά. Το τραγούδι που λάτρεψα σε αυτό το άλμπουμ, λόγω απλότητας σε μουσική παραγωγή και στίχων ήταν το It’s Nice To Have A Friend. Είναι μία ιστορία για δύο φίλους που στο τέλος παντρεύονται. Να φανταστείτε, άρεσε μέχρι και στον πατέρα μου, ετών 56, γιατί πέραν του ότι είναι πολύ μελωδικό και ήρεμο, του θύμισε και λίγο την σχέση του με την μητέρα μου.
Πόσο γλυκό ζευγάρι πλέον; Πρέπει όμως, να αναφέρω και το άλλο κομμάτι που μου έκανε εντύπωση, το You Need To Calm Down. Ένα “ευγενικά” δυναμικό τραγούδι με το οποίο εναντιώνεται σε όλους εκείνους που μισούν κάποιον λόγω αμάθειας ή – χειρότερα – ημιμάθειας και πιο ειδικά την LGBTQ+ κοινότητα. Το εκπληκτικό εδώ είναι ότι είναι με τέτοιο τρόπο γραμμένο που πραγματικά “κολλάει” και σε οποιαδήποτε άλλη περίπτωση. Θα έβαζα κάποιους στίχους που με έκαναν να φωνάξω “Ναι ρε Ρίτσα!”, αλλά θα έχαναν τον νόημά τους έτσι ξέμπαρκοι.
Τελικές εντυπώσεις
Αφού είδα και το ντοκιμαντέρ που έκανε το Netflix μαζί της (Miss Americana), το οποίο κάθε άνθρωπος που θέλει να δει και την δική της πλευρά στα πράγματα πρέπει να δει, έχω να πω το εξής : H Taylor Swift είναι ένας απλός άνθρωπος που ξέρει πια πώς να ζει. Ξέρει πώς να διαχειριστεί κάθε τι καλό ή κακό έρχεται στην ζωή της ή, τουλάχιστον, προσπαθεί. Είναι μία εξαιρετική στιχουργός/τραγουδίστρια που σιγά-σιγά μετατρέπεται σε μία εκπληκτική show woman. Μία γυναίκα που ελπίζω να συνεχίσει να πειραματίζεται όσο μπορεί στην μουσική γιατί όταν το κάνει, γράφει διαμάντια. Για να δούμε τι μας επιφυλάσσει για το μέλλον η κυρία Taylor Swift!
