Η ιδέα να περάσουμε έστω και λίγες ώρες μακριά από την τεχνολογία και τα όσα έχει να μας προσφέρει φαντάζει πραγματικά τρομαχτική καθώς οι τρόποι με τους οποίους είμαστε πια εξαρτημένοι από αυτήν είναι τόσοι πολλοί και τόσο ουσιαστικοί, που πραγματικά δεν μπορούμε να φανταστούμε την ζωή μας μακριά της. Επειδή όμως τα στοιχεία που συλλέγονται παγκόσμια για τον τρόπο με τον οποίο επηρεάζει την σωματική και ψυχική μας υγεία είναι απογοητευτικά, για να μην πούμε τρομαχτικά, η ιδέα της δημιουργίας μιας στοιχειώδους απόστασης από αυτήν δεν είναι άκυρη.
Ας δούμε μερικά στοιχεία:
- Διάφορες έγκυρες έρευνες λοιπόν και σε διάφορα σημεία του πλανήτη δείχνουν ότι ο μέσος άνθρωπος κοιτάει το smart phone του από 58 έως 191 φορές μέσα στην μέρα του.
- Οι περισσότεροι άνθρωποι ξοδεύουν περίπου 1 λεπτό και 15 δευτερόλεπτα στο τηλέφωνό τους από την στιγμή που θα το πάρουν στα χέρια τους.
- Στην πιο χαμηλή σκάλα αυτών των δεδομένων, αυτό ισούται με 37,5 λεπτά της ώρας για κάθε μέρα δουλειάς. Στην άλλη άκρη αυτών των μετρήσεων, υπάρχουν άνθρωποι που ξοδεύουν έως και 3 ώρες και 43 λεπτά στα κινητά τους ημερησίως.
- 70% των φορών που κοιτάμε το τηλέφωνό μας, ξοδεύουμε έως 2 λεπτά χρόνου. Αυτό όμως ξεκινάει συχνά μια αλυσιδωτή αντίδραση στην οποία θα χρειαστεί να ξανακοιτάξουμε το τηλέφωνό μας τα επόμενα 3 λεπτά γιατί κάποιος αντέδρασε στην δική μας χρήση και αυτό καταλαμβάνει το 50% του χρόνου που περνάμε με το κινητό μας.
- Οι περισσότεροι από εμάς κοιτάμε το κινητό μας αμέσως μόλις ξυπνήσουμε και πριν πάμε καν στο μπάνιο, ενώ πολλοί το κοιτούν τουλάχιστον μια φορά στην διάρκεια του νυχτερινού ύπνου.
- Σύμφωνα με μια έρευνα του University of California Irvine, χρειαζόμαστε περίπου 23 λεπτά για να βρεθούμε ξανά σε μια κατάσταση βαθιάς συγκέντρωσης για κάποιο έργο στο οποίο είμασταν απασχολημένοι πριν διακόψουμε για να κοιτάξουμε το κινητό μας, με συνέπεια να έχουμε τελικά χάσει το 40% του παραγωγικού μας χρόνου στο τέλος της μέρας.
- Τα αποτελέσματα αυτής της υπεραπασχόλησης με τα κινητά μας έχουν δυστυχώς γίνει κάτι περισσότερο από φανερά, καθώς όλη αυτή η πρόσβαση σε πληροφορίες και εικόνες μας έχει οδηγήσει σε ψηφιακό εθισμό, με τις νεότερες ηλικίες να υποφέρουν περισσότερο και να εκδηλώνουν συμπτώματα άγχους, ακόμα και κατάθλιψης.
- Μια σχετική έρευνα της, Apple βρήκε ότι η Gen X ξοδεύει 169 λεπτά στο κινητό της την ημέρα, ενώ ακόμα και οι Baby Boomers ξοδεύουν 136 λεπτά.
Η ιδέα λοιπόν της απεξάρτησης, έστω και για λίγο, από την τεχνολογία, έχει δημιουργήσει πάρα πολλά digital detox challenges, retreats, κατασκηνώσεις, ακόμα και κλινικές, που υπόσχονται να μας δείξουν τον τρόπο να μειώσουμε την έκθεσή μας σε αυτήν ή τουλάχιστον να μπορούμε να κοντρολάρουμε την άσβεστη επιθυμία μας για ψηφιακή παρουσία.
Πως θα ξέρουμε ότι χρειαζόμαστε μια τέτοιου είδους αποτοξίνωση όμως;
Να μερικά βασικά σημάδια:
- Κοιτάς το κινητό σου αμέσως μόλις ξυπνήσεις.
- Το κινητό σου σου δημιουργεί άγχος.
- Συγκρίνεις τον εαυτό σου με άλλους στα social media.
- Τα social media δεν σου προσφέρουν χαρά.
- Απαντάς σε εργασιακά email και μηνύματα την ώρα που είσαι με την οικογένειά σου.
- Έχεις το τηλέφωνο κοντά σου στο τραπέζι του φαγητού.
- Βιώνεις F.O.N.S. (fear of not sharing) όταν δεν μοιράζεσαι κάτι ευχάριστο που ζεις, όπως μια συναυλία.
- Χάνεις κομμάτια από ταινίες ή σειρές γιατί κοιτάς το κινητό σου.
- Ο σύντροφος ή το παιδί σου παραπονιέται ότι κοιτάς συνέχεια το κινητό σου.
- Δεν μπορείς να καθίσεις μόνος/η σου χωρίς να κοιτάζεις το κινητό σου.
- Οι ακόλουθοί σου στα social media σε επηρεάζουν υπερβολικά.
- Συγκρίνεις συχνά τον εαυτό σου με τα άτομα που βλέπεις στα social media.
- Οι ειδοποιήσεις διαταράσσουν συχνά τον ύπνο σου.
- Κοιτάζεις συνέχεια τις ειδοποιήσεις σου χωρίς να μπορείς να αντισταθείς.
- Παρακολουθείς κρυφά κάποιον στο διαδίκτυο (stalking)
Η ιδέα λοιπόν της αποτοξίνωσης από την τεχνολογία μπορεί να πάρει την μορφή ενός ημερήσιου challenge μακριά από κάθε τι που έχει οθόνη, όπως ακόμα και η τηλεόραση. Μπορεί επίσης να κρατήσει για τρεις μέρες στην εξοχή, παρέα με άλλους εξαρτημένους που επιθυμούν να ξαλαφρώσουν από το βάρος της διαρκούς έκθεσης στον ψηφιακό κόσμο, σε κάποιο σχετικό camp. Μπορεί ακόμα να γίνει κι ένα μακρύτερο ταξίδι μέσα από το οποίο θα βρούμε τρόπους να μειώσουμε τον εθισμό μας, ενώ ταυτόχρονα θα χρησιμοποιούμε την τεχνολογία προς όφελός μας.
Να μερικοί τρόποι να το ξεκινήσουμε:
- Κάνουμε unfollow ή unfriend σε άτομα που μας κάνουν να νοιώθουμε άσκημα για τον εαυτό μας.
- Σβήνουμε τα apps που δεν χρησιμοποιούμε από το κινητό μας.
- Ξεγραφόμαστε από newsletters που δεν μας ενδιαφέρουν πια.
- Βγαίνουμε από ομάδες του Facebook που δεν μας ενδιαφέρουν πια.
- Μπλοκάρουμε όλους τις πρώην σχέσεις, φίλους και συγγενείς που είναι τοξικοί.
- Φτιάχνουμε μια λίστα από πράγματα που μας ευχαριστούν και δεν είναι ψηφιακά.
- Απολαμβάνουμε ένα οικογενειακό γεύμα χωρίς τηλεόραση ή κινητό.
- Δεν κοιτάμε καθόλου το τηλέφωνό μας για ένα τέταρτο της ώρας μόλις ξυπνήσουμε.
- Κλείνουμε τις ειδοποιήσεις των email μας για το Σαββατοκύριακο
- Αποφεύγουμε τελείως τις οθόνες για μία ώρα πριν τον ύπνο.
- Καθόμαστε κάπου έξω μόνοι για λίγο χωρίς να κοιτάμε το κινητό μας.
- Φορτίζουμε το κινητό μας σε ένα άλλο δωμάτιο και το κρατάμε έξω από την κρεβατοκάμαρα. Δοκίμασε το ξυπνητήρι.
Ταυτόχρονα φροντίζουμε ώστε να ευχαριστηθούμε τις ώρες που μας περισσεύουν από την απομάκρυνσή μας από την υπερβολική χρήση του ψηφιακού κόσμου, με το να βρούμε νέες πηγές χαράς, κάποιο χόμπι ή ακόμα και να δώσουμε την ευκαιρία στον εαυτό μας να χαλαρώσει, ακόμα και να βαρεθεί. Ο κενός χρόνος είναι συνήθως γόνιμος για όλους μας και μπορεί να γίνει ακόμα και δημιουργικός.