Είσαι παιδί, βρίσκεσαι στο πίσω κάθισμα του αυτοκινήτου και κοιτάζεις βαριεστημένα το τοπίο. Στο κασετόφωνο παίζει κάποια κασέτα του μπαμπά με παλιά λαϊκά. Τα παιχνίδια αυτοκινήτου έχουν εξαντληθεί, το να διαβάζεις μέσα σε αυτό σου προκαλεί ναυτία. Το μόνο που μένει, να παρατηρείς τις ταμπέλες των διάφορων περιοχών που διασχίζετε στο δρόμο για τον τελικό σας προορισμό.
Αυτή είναι μία παιδική μνήμη που μοιραζόμαστε πολλοί από εμάς. Την ίδια έχει και η αρχιτέκτονας Δάφνη Ρήγα και η οποία αποτέλεσε μία από τις αφορμές για τη δημιουργία ενός νέου project, του toponimio. Η Δάφνη έφτιαξε ένα minimal λογαριασμό στο Instagram για να μοιραστεί με τον κόσμο μία πολύ πρωτότυπη χαρτογράφηση, αυτή περιοχών της Ελλάδας με περίεργα και αστεία ονόματα. Το “Καλό Παιδί”, τα “Μακριά Μαλλιά”, το “Αρκούδι” και το “Σκάλωμα” είναι μερικά μόνο από τα τοπωνύμια που θα βρείτε στη σελίδα της.
Σύντομα, το toponimio έγινε viral και γέννησε μία κοινότητα ανθρώπων που μοιράζονται το ίδιο πάθος με εκείνη, είτε γιατί το είχαν από πριν, είτε γιατί η τυχαία τους συνάντηση με το toponimio τους έβαλε στη διαδικασία να ψάξουν και οι ίδιοι για τα πιο “κουλά” ονόματα περιοχών της χώρας μας. Και, εντάξει, πιστεύω πως ένα μικρό ποσοστό followers είναι εκεί γιατί ταυτίζεται με το χωριό “Νεύρα” και πιστεύει πως θα έπρεπε να περάσει σε αυτό το υπόλοιπο της ζωής του.
Δάφνη, ξεκινώντας το toponimio, περίμενες ότι θα γίνονταν τόσο σύντομα viral;
Ομολογώ πως, όταν ξεκίνησα την σελίδα στο Instagram για το toponimio στις αρχές Δεκεμβρίου, δεν περίμενα ποτέ ότι θα αποκτούσε τόσους followers μέσα σε τόσο μικρό χρονικό διάστημα. Αντιθέτως, προβληματιζόμουν για το πώς μπορώ να διαδώσω τη σελίδα προκειμένου να αποκτήσει ένα πιο ευρύ κοινό, δεδομένου του ότι είχα και έχω ελάχιστη εμπειρία όσον αφορά την διαχείριση των social media. Το ότι το toponimio έγινε viral τόσο σύντομα με έχει γεμίσει χαρά και μου έχει δώσει ακόμα περισσότερο κίνητρο.
Η αρχιτέκτονας και δημιουργός του toponimio, Δάφνη Ρήγα
Πώς σου ήρθε η ιδέα για το τοπωνύμιο; Θυμάσαι την πρώτη περιοχή με παράξενο όνομα που ανακάλυψες ποτέ;
Η ιδέα για το toponimio είναι αποτέλεσμα διαφόρων σκέψεων που είχα κατά καιρούς. Μου αρέσει πολύ να ταξιδεύω και να μαθαίνω πράγματα για τα μέρη που επισκέπτομαι. Από μικρή θυμάμαι σε ταξίδια με αυτοκίνητο με τους γονείς μου, να διαβάζω τις ταμπέλες με τα ονόματα των περιοχών που διασχίζαμε σε μια προσπάθεια να προσανατολιστώ, να χαζεύω χάρτες και να φτιάχνω εικόνες στο μυαλό μου για το πώς μπορεί να μοιάζουν τα μέρη από τα οποία δεν έχουμε περάσει, να αναρωτιέμαι από που προέρχονται τα ονόματα τους. Μεγαλώνοντας, απέκτησα μεγάλο ενδιαφέρον για τη χαρτογραφική απεικόνιση του κόσμου, πράγμα που φυσικά ενισχύθηκε όταν ξεκίνησα να σπουδάζω αρχιτεκτονική. Ταυτόχρονα, αγαπώντας πολύ την ελληνική γλώσσα και τις ιδιαιτερότητες της, συνειδητοποίησα την τάση μου να ψάχνω ετυμολογίες λέξεων και, τελικά, τοπωνυμίων. Όλα αυτά λοιπόν κάπως δουλεύτηκαν στο μυαλό μου υποσυνείδητα και πήραν σχήμα όταν ανακάλυψα μια παρόμοια σελίδα στο Instagram πριν δύο χρόνια, φτιαγμένη από Ιταλούς και με ιταλικά τοπωνύμια. Ενστικτωδώς άρχισα να περιεργάζομαι τον χάρτη της Ελλάδας και να αναρωτιέμαι αν θα άξιζε να κάνω κάτι παρόμοιο. Για μένα, είναι φυσικό και πηγαίο να αναζητώ ελληνικά τοπωνύμια, καθώς η Ελλάδα μου λείπει αρκετά και αποτελεί πάντα σημείο αναφοράς σε ό,τι κάνω.
Νομίζω πως η πρώτη περιοχή με παράξενο όνομα που ανακάλυψα είναι ο Μπούμπουκας, κοντά στα Καλάβρυτα. Είχα επισκεφθεί το χωριό παλιότερα, και όταν ξεκίνησα να σημειώνω τοπωνύμια για την σελίδα, ήταν το πρώτο που μου ήρθε στο μυαλό.
Έρχεσαι συχνά στην Ελλάδα;
Υπό κανονικές συνθήκες, έρχομαι στην Ελλάδα για Χριστούγεννα, Πάσχα και καλοκαίρι. Μετά το πρώτο lockdown ωστόσο, δεδομένου του ότι δουλεύω από το σπίτι και έχω περισσότερη ευελιξία, έχω περάσει περισσότερο χρόνο στην Ελλάδα παρά στο Μιλάνο.
Έχεις επισκεφθεί κάποιο από το τα τοπωνύμια που βλέπουμε στο IG account σου; Ποιο θα ήθελες να επισκεφτείς όταν τελειώσει η καραντίνα;
Από τα τοπωνύμια που βλέπετε στο account, έχω επισκεφθεί
μόνο την βραχονησίδα Πρέζα, τον Κρεμασμένο Λαγό και τον Μπούμπουκα. Στη λίστα μου υπάρχουν διάφορα άλλα μέρη που έχω επισκεφθεί, αλλά δεν έχω αναρτήσει ακόμα. Θα ήθελα πολύ να περιηγηθώ στην περιοχή γύρω από την Ξάνθη, η οποία είναι γεμάτη αστεία τοπωνύμια, όπως η Λεκάνη και το Γρήγορο, καθώς και σε διάφορα μέρη στη Νότια Κρήτη.
Ποια είναι η διαδικασία για να αναζητήσεις ένα τοπωνύμιο;
Όταν ξεκίνησα το project, το πρώτο βήμα ήταν να περιηγηθώ στο google maps, ψάχνοντας τοπωνύμια που να έχουν ενδιαφέρον ή να είναι απλώς αστεία. Προσπάθησα να καλύψω όλες τις περιοχές της Ελλάδας χωρίς όμως να έχω συγκεκριμένη μέθοδο: απλώς σημείωνα σημεία στον χάρτη. Τώρα πια, έχοντας συγκεντρώσει γύρω στα 500 τοπωνύμια που περιμένουν να αναρτηθούν, περνάω μια φάση που ψάχνω λιγότερο. Αν όμως μου έρθει κάποια αστεία λέξη στο μυαλό, αμέσως την βάζω στο maps, με την ελπίδα να υπάρχει αντίστοιχο μέρος. Και φυσικά, κάθε φορά που χρησιμοποιώ το maps για άλλο λόγο, μπαίνω στη διαδικασία να ψάξω μήπως βρω κάτι ενδιαφέρον – μέχρι στιγμής συνεχίζω να εκπλήσσομαι με το πόσα τοπωνύμια βρίσκω τυχαία.
Πώς φαντάζεσαι ότι έχουν βαφτιστεί αυτές οι περιοχές; Φτιάχνεις στο μυαλό σου ιστορίες για το πώς για παράδειγμα έχει πάρει το όνομά της η “Μαύρη Ώρα”; Αναζητάς πληροφορίες μήπως βρεις πώς πήραν το όνομά τους;
Πάντα αναρωτιέμαι τί μπορεί να σημαίνουν τα τοπωνύμια που βρίσκω. Φαντάζομαι, για παράδειγμα, ότι κάποτε στην τοποθεσία “Μαύρη Ώρα” συνέβη κάτι πολύ κακό, εξ ου και το όνομα. Αντίστοιχα, όταν βλέπω τον “Κρεμασμένο Λαγό” στον χάρτη, κάνω εικόνα έναν λαγό σε ένα δέντρο. Μερικές φορές ψάχνω περισσότερες πληροφορίες για τα τοπωνύμια που βρίσκω, προκειμένου να μου φύγει η περιέργεια. Στο παρελθόν είχα αναρωτηθεί αν θα άξιζε να δίνω παραπάνω στοιχεία για το πως βαφτίστηκαν οι περιοχές που αναρτώ, όμως τελικά αποφάσισα να κρατήσω το πρότζεκτ πιο μίνιμαλ, με σκοπό να δώσω απλώς ένα κίνητρο στους followers να ψάξουν μόνοι τους για κάτι που ίσως τους ενδιαφέρει.
Δεδομένου ότι το τοπωνύμιο απέκτησε ένα hype στο Instagram, οι follower σου, σου στέλνουν τοπωνύμια οι ίδιοι; Ποιο είναι το αγαπημένο σου μέχρι σήμερα;
Υπάρχουν πολλοί followers που μοιράζονται την ίδια τρέλα με εμένα και κατά καιρούς μου στέλνουν τοπωνύμια που έχουν ανακαλύψει οι ίδιοι! Το ότι αυτό το project έχει αποκτήσει “συνεργατική” διάσταση με κάνει διπλά χαρούμενη, καθώς ο σκοπός της σελίδας είναι να κινεί το ενδιαφέρον των followers και να μεταδίδει ευχάριστα vibes. Δεν μου είναι εύκολο να ξεχωρίσω κάποιο τοπωνύμιο ως αγαπημένο, όλα μου αρέσουν για διαφορετικούς λόγους το καθένα. Αν έπρεπε να διαλέξω ενστικτωδώς, θα έλεγα τις Φρίκες, τη Μαύρη Ώρα και τον Κερατόκαμπο.
Μπορείς να πεις δυο λόγια και για την αρχιτεκτονική σου πορεία;
Σπούδασα αρχιτεκτονική πρώτα στο Παρίσι και μετά στο Μιλάνο, όπου και εργάστηκα σε δύο αρχιτεκτονικά γραφεία για λίγο καιρό. Πάντα όμως με ενδιέφερε η έρευνα, και για το λόγο αυτό αποφάσισα να συνεχίσω τις σπουδές μου. Πρόσφατα ξεκίνησα το διδακτορικό μου στο τμήμα Αστικού Σχεδιασμού του Πολυτεχνείου του Μιλάνου, το οποίο ερευνά εναλλακτικές μορφές τουρισμού για την ανάδειξη περιθωριοποιημένων περιοχών. Κατά κάποιον τρόπο λοιπόν, το toponimio συνδέεται και με τα ερευνητικά μου ενδιαφέροντα, ακόμα και αν είναι ένα project που ξεκίνησα χωρίς συγκεκριμένο σκοπό.
Πώς βλέπεις να εξελίσσεται το τοπωνύμιο;
Προς το παρόν, ο κύριος στόχος μου για το toponimio είναι να αναρτηθούν όλα τα μέρη που έχω στη λίστα μου – κάτι που θα πάρει μερικά χρόνια! Ταυτόχρονα, έχω ήδη αρχίσει να συμπεριλαμβάνω περισσότερο υλικό στα highlights της σελίδας, πάντα με την βοήθεια των followers. Τον τελευταίο καιρό, ασχολούμαι και με τα “μίνι τοπωνύμια” στα stories της σελίδας, τα οποία είναι απλά screenshots τοποθεσιών που έχουν αναρτηθεί από χρήστες του google maps: για παράδειγμα, το “εστιατόριο το χάνι του πεθαμένου” ή το “αγαπημένο σποτ τροχαίας”. Επίσης, εκτός από τα ελληνικά τοπωνύμια, αναζητώ τοποθεσίες ξένων χωρών, των οποίων τα ονόματα παραπέμπουν ηχητικά σε ελληνικές λέξεις. Το πως έχει εξελιχθεί η σελίδα το χρωστάω σε κάποιους παθιασμένους followers που μοιράζονται τις ιδέες τους και το υλικό που βρίσκουν. Δεν αποκλείεται λοιπόν, το toponimio να εξελιχθεί ακόμα περισσότερο στο μέλλον.