Τα δέντρα είναι πολύ πιο σπουδαία από όσο νομίζουμε. Γνωρίζουμε βέβαια τον σημαντικό ρόλο τους ως μέρος του τοπίου, προσφέροντας την ομορφιά, το πράσινο και το οξυγόνο, ενώ δίνουν τροφή και στέγη σε ένα σωρό πλάσματα της άγριας ζωής. Ο κόσμος είναι ομορφότερος εξαιτίας των δέντρων κι όταν καίγονται στις δασικές πυρκαγιές, δεν μπορούμε παρά να θρηνήσουμε από τα βάθη της καρδιάς μας. Υπάρχουν όμως πάρα πολλά πράγματα που δεν γνωρίζουμε για δέντρα.
Είναι οι μακροβιότεροι οργανισμοί πάνω στην Γη και δεν πεθαίνουν από γηρατειά
Οι γιγάντιες σεκόγιες της Καλιφόρνιας για παράδειγμα έχουν το ρεκόρ των γηραιότερων δέντρων του πλανήτη. Μερικές από αυτές φτάνουν τα 4,500 χρόνια ζωής. Ένα από αυτά, ο Μαθουσάλας υπολογίζεται ότι είναι 4,852 ετών και είναι από τα γηραιότερα δέντρα στον κόσμο. Στην Ελλάδα και συγκεκριμένα στον Νομό Χανίων, βρίσκεται τη Ελιά των Βουβών που υπολογίζεται ότι είναι 3000 ετών.
Τα δέντρα μπλοκάρουν τον θόρυβο δημιουργώντας κύματα ήχου
Μειώνουν τον θόρυβο του περιβάλλοντος μέσω ενός φαινομένου που ονομάζεται ηχητική άμβλυνση, που είναι η μείωση της έντασης του ήχου. Τα κλαδιά και τα φύλα των δέντρων, οι θάμνοι, ακόμα και η χαμηλή βλάστηση, απορροφούν και εκτρέπουν τους ήχους έτσι ώστε να καλύπτουν τον ενοχλητικό θόρυβο. Για να καταλάβουμε πως λειτουργεί αυτό, αρκεί να σκεφτούμε την ησυχία του δάσους αμέσως μόλις μπούμε μέσα σε αυτό.
Οι δακτύλιοι του κορμού των δέντρων μπορούν να προβλέψουν την κλιματική αλλαγή
Μπορούμε να υπολογίσουμε την ηλικία ενός δέντρου από τα ομόκεντρα δαχτυλίδια στον κορμό του. Μπορούμε όμως να μελετήσουμε και άλλα πράγματα όπως μια ηφαιστειακή έκρηξη ή μια πλημύρα που έγινε στο παρελθόν. Στα χρόνια της φυσιολογικής του ανάπτυξης, τα δαχτυλίδια αυτά είναι παχιά. Όταν όμως είναι λεπτά, αυτό μας δίνει την πληροφορία ότι οι πηγές τροφής που το οικοσύστημα παρείχε στο δέντρο ήταν φτωχικές. Μια μελέτη του Somaru Ram από το Indian Institute of Tropical Meteorology έδειξε ότι η αυξανόμενη θερμοκρασία του περιβάλλοντος στο Sikkim της Ινδίας, είχε αρνητική επίδραση στην ανάπτυξη των δέντρων της περιοχής, εξαιτίας της μεγαλύτερης απώλειας νερού από τα φύλλα τους. Τέτοιες έρευνες αποδεικνύουν την επίδραση της κλιματικής αλλαγής στα δέντρα και στα οικοσυστήματα γενικότερα.
Όταν φυτεύουμε δέντρα μπορούμε να μειώσουμε την κατανάλωση ρεύματος
Όταν φυτεύουμε δέντρα γύρω από το σπίτι μας ή ακόμα και θάμνους, μπορεί να καταφέρουμε να μειώσουμε έως και 25% της κατανάλωσης ρεύματος. Η σκιά των δέντρων μπορεί να βοηθήσει δραστικά στην μείωση της θερμοκρασίας του το καλοκαίρι, ενώ το χειμώνα λειτουργούν ως φράγματα για τους δυνατούς ανέμους.
Τα δέντρα βελτιώνουν την ποιότητα του νερού
Όταν η βροχή πέφτει στην γη, αναχαιτίζεται και φιλτράρεται από τα δέντρα, βοηθώντας έτσι το έδαφος να απορροφήσει το νερό ευκολότερα. Τα δέντρα λειτουργούν ως φυσικά σφουγγάρια, συγκεντρώνοντας και φιλτράροντας το νερό της βροχής το οποίο απελευθερώνουν σιγά σιγά στα ρυάκια και τα ποτάμια. Εμποδίζουν επίσης το χώμα να διαλύεται μέσα στα τρεχούμενα νερά του πλανήτη, ανακόπτουν την ροή των νερών των καταιγίδων και εμποδίζουν τις πλημύρες.
Κάποια δέντρα έχουν πάει στο φεγγάρι
Τα “moon trees” είναι δέντρα που προήλθαν από σπόρους που έχουν ταξιδέψει στο φεγγάρι με την αποστολή της ΝΑΣΑ, Apollo 14, το 1971. Η Αμερικανική Υπηρεσία Δασών ήθελε να δει κατά πόσο η περιστροφή γύρω από το φεγγάρι, θα έκανε τα δέντρα να φυτρώσουν ή να μεγαλώσουν διαφορετικά πίσω στην Γη.
Τα δέντρα είναι σε θέση να επικοινωνούν μεταξύ τους και να υπερασπίζονται τους εαυτούς τους από επιθέσεις εντόμων
Οι επιστήμονες έχουν ανακαλύψει ότι τα δέντρα είναι σε θέση να πλημυρίζουν τα φύλλα τους με συγκεκριμένες χημικές ουσίες όταν δέχονται επίθεση από κάποιο έντομο. Μπορούν μάλιστα να στείλουν σήματα κινδύνου στα άλλα δέντρα ώστε να αρχίσουν κι εκείνα να χτίζουν την άμυνά τους. Οι ιτιές για παράδειγμα, εκκρίνουν τέτοιες χημικές ουσίες ή περισσότερες τανίνες ώστε να κάνουν τα φύλλα τους πιο δύσπεπτα για τα έντομα. Έχουν όμως και μια άλλη στρατηγική προστασίας. Κάνουν τον εαυτό τους ελκυστικό στους εχθρούς των εχθρών τους. Μια μελέτη του 2013 για παράδειγμα, έδειξε ότι οι μηλιές απελευθερώνουν χημικές ουσίες που προσελκύουν πουλιά που τρώνε τις κάμπιες όταν δεχτούν επίθεση από πολλές κάμπιες.
Τα δέντρα μπορούν να μας βοηθήσουν στην μείωση του άγχους
Πολλές έρευνες έχουν αποδείξει ότι το να βρισκόμαστε κοντά σε δέντρα είναι καλό για την ψυχική μας υγεία. Μια τέτοια έρευνα από το Πανεπιστήμιο του Ιλινόις και το Πανεπιστήμιο του Χονγκ Κονγκ, βρήκε ότι όσο πιο πυκνό είναι ένα δάσος, τόσο χαμηλότερα είναι τα επίπεδα του στρες για τον άνθρωπο, σε σημείο ώστε οι επισκέψεις σε δάση να προτείνονται ως ευεργετικές για την καλή ψυχική μας κατάσταση. Άλλες έρευνες έχουν δείξει ότι οι εμπειρίες που μπορεί να έχουμε μέσα στην φύση, μπορούν να μας βοηθήσουν να είμαστε πιο ευγενικοί και συμπονετικοί με τους άλλους. Αυτό συμβαίνει διότι κάποιες από τις ουσίες που εκπέμπονται από τα φύλλα τους μειώνουν την αρτηριακή πίεση, τα επίπεδα άγχους και αυξάνουν την αντοχή μας στον πόνο.
Τα δέντρα βοηθούν στην μείωση των φαινομένων που προκαλούνται από την κλιματική αλλαγή
Ένα μεγαλωμένο δέντρο μπορεί να απορροφήσει περισσότερα από 25 κιλά διοξειδίου του άνθρακα κάθε χρόνο, ενώ ταυτόχρονα απελευθερώνει οξυγόνο στον αέρα που αναπνέουμε. Συγκεκριμένα, οι επιστήμονες υπολόγισαν ότι μεταξύ 1901 – 2100 η ποσότητα διοξειδίου του άνθρακα που συνολικά θα έχει αφαιρεθεί από την ατμόσφαιρα χάρη στα φυτά και στα δέντρα, θα είναι 1.057 δισεκατομμύρια τόνοι.
Τα δέντρα μπορούν να σε βοηθήσουν να βρεις τον δρόμο σου αν έχεις χαθεί μέσα στο δάσος
Στις πιο ψυχρές θερμοκρασίες περιβάλλοντος, βρύα φυτρώνουν στις βορινές πλευρές των κορμών των δέντρων του δάσους, εκεί όπου υπάρχει μεγαλύτερη σκιά, πληροφορία που είναι καλό να έχεις αν δεν μπορείς να προσανατολιστείς μέσα σε ένα δάσος. Σε αυτό επίσης μπορούν να βοηθήσουν οι δακτύλιοι των κορμών τους που στο βόρειο ημισφαίριο είναι ελαφρά παχύτεροι στην νότια πλευρά τους εκεί δηλαδή όπου δέχονται το περισσότερο φως. Στο νότιο ημισφαίριο συμβαίνει το αντίθετο.
Περισσότερα από το μισά είδη δέντρων υπάρχουν σε μία μόνο χώρα
Υπάρχουν 60,000 είδη δέντρων σε όλον τον κόσμο και πολλά από αυτά απειλούνται με εξαφάνιση. Η Βραζιλία, η Κολομβία και η Ινδονησία έχουν την μεγαλύτερη ποικιλία σε είδη δέντρων σε ολόκληρο τον πλανήτη.
Καλοδιατηρημένα περιβάλλοντα με δέντρα και βλάστηση, αυξάνουν την αξία των ακινήτων
Όταν ένα ακίνητο έχει γύρω τους καλοδιατηρημένο φυσικό περιβάλλον με δέντρα και βλάστηση, μελέτες έχουν αποδείξει ότι η αξία του μπορεί να αυξηθεί κατά 19%. Αυτό θα πρέπει να το λάβουν σοβαρά υπόψη τους όσοι φαντάζονται ότι καίγοντας μερικά δέντρα γύρω από το οικόπεδό τους θα το μεγαλώσουν στα μουλωχτά και θα αυξήσουν την αξία του.
Αν κρεμάσουμε ένα σπιτάκι πουλιών σε ένα κλαδί, δεν θα ανέβει ψηλότερα όσο ψηλώνει το δέντρο
Αυτό συμβαίνει διότι τα δέντρα ψηλώνουν από την κορυφή τους. Διαθέτουν μάλιστα ειδικά κύτταρα γι’ αυτό που ονομάζονται μεριστωματικός ιστός και είναι υπεύθυνα για την επιμήκυνση των κλαδιών τους που γίνεται στα πιο απομακρυσμένα τους σημεία. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα, το κάθε κλαδί να βρίσκεται πάντα στο ίδιο ύψος, όσο κι αν ψηλώνει το δέντρο στην κορυφή του. Υπάρχει βέβαια η πιθανότητα το κλαδί πάνω στο οποίο είχαμε κάποτε κρεμάσει μια φωλιά πουλιών να μην είναι πάντοτε στην θέση του, γιατί με τα χρόνια, τα δέντρα απορρίπτουν τα χαμηλότερα κλαδιά τους όσο μεγαλώνουν.
Διαφορετικά μέρη του δέντρου, μεγαλώνουν σε διαφορετικές εποχές
Τα φυλλώματα των δέντρων αναπτύσσονται την άνοιξη, ο κορμός τους όμως μεγαλώνει το καλοκαίρι και οι ρίζες τους το φθινόπωρο και τον χειμώνα.
Η φύτευση δέντρων μπορεί να ανεβάσει την βιοποικιλότητα της περιοχής σε πουλιά έως και 80%
Τα ενδημικά δέντρα δίνουν στέγη σε ένα σωρό διαφορετικά πλάσματα, από σκίουρους και πουλιά, μέχρι νυχτερίδες, μέλισσες, ζουζούνια και σκουλήκια, βοηθώντας στην βιοποικιλότητα και την διατήρηση των οικοσυστημάτων με ανεκτίμητο τρόπο. Έρευνες έχουν αποδείξει μάλιστα ότι ένα και μόνο επιπλέον δέντρο στο φυσικό του περιβάλλον, όπως ένα λιβάδι, μπορεί να αυξήσει τον αριθμό των ειδών πουλιών έως και 80% πολύ γρήγορα. Τα άλλα είδη ακολουθούν αργότερα, όσο όμως αυξάνεται η βλάστηση μιας περιοχής, τόσο μεγαλώνει και ο αριθμός των ειδών που έρχονται να την κατοικήσουν.