Guest EditorΓράφει η Αναστασία Παπαδάκη
Την περασμένη εβδομάδα, στον χώρο αναμονής ενός ιατρείου, ξεφύλλιζα ένα περιοδικό να περάσει λίγο η ώρα. Το μάτι μου έπεσε σε ένα άρθρο που έλεγε ότι κάθε 15 δευτερόλεπτα μια γυναίκα μαθαίνει ότι νοσεί από καρκίνο του μαστού και πρόκειται για την πιο συχνή κακοήθεια στον γυναικείο πληθυσμό. Μιλώντας με αριθμούς, υπολογίζονται περίπου 1,7 εκατομμύρια νέες διαγνώσεις κάθε χρόνο, σε παγκόσμιο επίπεδο και στη χώρα μας εντοπίζονται περίπου 6.000 νέα περιστατικά.
Το άρθρο ανέφερε ότι τόσο η έγκαιρη διάγνωση όσο και η τεχνολογική πρόοδος έχουν συμβάλλει σημαντικά στη μείωση των δεικτών θνησιμότητας. Νέα που μας δίνουν ελπίδα και αισιοδοξία.
Πώς είναι όμως αυτό που διαβάζεις σε ένα περιοδικό να το έχεις ζήσει μέσα στο σπίτι σου;
Ας τα πάρουμε τα πράγματα από την αρχή. Αύγουστος 2004. Είχαμε πάει οικογενειακώς για λίγες μέρες στη Χαλκιδική. Όσο ήμασταν μικρές εγώ και η αδελφή μου βλέπαμε γυμνή τη μαμά μας σχεδόν καθημερινά. Αλίμονο, δεν υπήρχε κανένας λόγος να μας ντραπεί. Με το που επιστρέψαμε λοιπόν από τις διακοπές, θυμάμαι ήμουν εγώ και η μητέρα μου στο υπνοδωμάτιό της και άλλαζε ρούχα. Βγάζει το σουτιέν και παρατηρεί στο ένα της στήθος κάτι που έμοιαζε με εσωτερικό σπυράκι. Έρχεται και μου το δείχνει, δεν ξέρω γιατί. Με την αφέλεια που έχει ένα παιδί εννιά χρονών της είπα: “Σπυράκι είναι. Καλύτερα σπάσ’ το” και με κοίταξε στα μάτια λέγοντάς μου: “Αναστασία αυτό δεν είναι σπυράκι”. Την ώρα που έβαζε πυτζάμες μπήκε ο μπαμπάς στο δωμάτιο και τον ενημέρωσε γι’ αυτό που είδε. Εκείνος της είπε “Δευτέρα θα πάμε για εξετάσεις”. Δεν μπορώ να πω πως εκείνη τη στιγμή τρόμαξα, αλλά δεν θα ξεχάσω ποτέ τον επιτακτικό τόνο της φωνής του.
Όντως, Δευτέρα πήγαν για εξετάσεις. Μαστογραφία και υπέρηχο μαστού. Δεν έχω ιδέα αν η μαμά είχε καταλάβει ότι κάτι δεν πάει καλά. Πάντως δεν συνήθιζε να κάνει επισκέψεις σε γιατρούς.
Στα μέσα της ίδιας εβδομάδας, ένα απόγευμα που ήμασταν και οι τέσσερις στο σπίτι, φωνάζει εμένα και την αδελφή μου στην κουζίνα γιατί “κάτι ήθελε να μας πει”. Θυμάμαι εκείνη τη στιγμή να είναι χαμογελαστή για να μην μας φοβίσει προφανώς για τη βόμβα μεγατόνων που θα έσκαγε τα επόμενα δευτερόλεπτα: “Κορίτσια έχω καρκίνο του μαστού σε προχωρημένο στάδιο. Θα μου αφαιρέσουν το ένα στήθος και θα με δείτε χωρίς μαλλιά”. Σιωπή… Δεν είχα καταλάβει τι είναι καρκίνος αλλά με σόκαρε το γεγονός ότι θα άλλαζε τόσο η εικόνα που είχα συνηθίσει. Και συνέχισε: “Μην φοβάστε. ΔΕΝ ΘΑ ΠΕΘΆΝΩ. Απλά πρέπει να κάνω χημειοθεραπείες για να γίνω καλά”. Ψιλοανακουφίστηκα και πραγματικά πίστευα ότι θα πάνε όλα καλά γιατί όταν είσαι μικρός η μαμά σου φαντάζει σαν μια σούπερ ηρωίδα με υπερφυσικές δυνάμεις και εδώ μιλάμε για έναν άνθρωπο που ήταν μόλις 40 χρονών.
Γίνεται το χειρουργείο. Οι γιατροί ήταν συγκρατημένα αισιόδοξοι. Έπειτα ξεκίνησε η θεραπεία της. Πήγαινε στο νοσοκομείο κάθε Τετάρτη απόγευμα κι επέστρεφε την επόμενη μέρα. Έκοψε κοντά τα μαλλιά της στο κομμωτήριο. Στη συνέχεια, αγόρασε περούκα. Την θυμάμαι. Είχε επιλέξει μια με χάλκινη απόχρωση και διακριτικές ξανθές ανταύγειες. Το χρώμα της πήγαινε τόσο που την σταματούσαν στο δρόμο και της έκαναν κομπλιμέντα. Μετά από λίγο διάστημα ολοκληρώθηκε ο κύκλος των θεραπειών της. Άρχισαν να βγαίνουν και πάλι τα μαλλιά της και ήταν πολύ χαρούμενη εκείνη την περίοδο. Δεν τα ξαναέβαψε ξανθά όπως τα είχε τα προηγούμενα χρόνια. Προτιμούσε το φυσικό της χρώμα γιατί όπως έλεγε: “Με γλυκαίνει πιο πολύ το σκούρο”. Παράλληλα πήγαινε για εξετάσεις για να παρακολουθούν οι γιατροί σε τι φάση βρίσκεται η υγεία της. Μέχρι την ημέρα που μας ξαναμάζεψε στην κουζίνα για να μας πει ότι ξεκινά δεύτερο κύκλο χημειοθεραπειών γιατί υπάρχει μετάσταση. Αυτή τη φορά επέλεξε περούκα που είχε σκούρα, σγουρά και κοντά μαλλιά.
Ένιωθα την ανάγκη να μιλήσω σε κάποια φίλη μου για όλο αυτό αλλά ήξερα ότι δεν μπορώ να αποκαλύψω το μυστικό της. Πνιγόμουν, όμως ήταν απόφαση της να το γνωρίζουν λίγοι. Σωστό, λάθος; Ο καθένας εκφράζεται όπως νιώθει. Ανέκαθεν ήταν πολύ περήφανος άνθρωπος και δεν ήθελε να μιλούν για την αρρώστια της.
Έχουμε φτάσει άνοιξη του 2007. Εγώ τότε ήμουν 12. Καταλάβαινα πολλά περισσότερα. Ο πατέρας μου, καιρό πριν, ήξερε πως εκείνη δεν θα τα καταφέρει. Δεν είπε τίποτα και το χειρίστηκε με απόλυτη ψυχραιμία και κουράγιο. Η ζωή μας συνεχιζόταν με την ίδια ρουτίνα, ωστόσο τα σημάδια στο σώμα της μαμάς (κατακράτηση υγρών, πρήξιμο) προμήνυαν το τι θα συμβεί.
Παρασκευή 27 Απριλίου 2007, γύρω στις 20:00. Η μαμά μου είχε γυρίσει από το νοσοκομείο και κοιμόταν. Ο μπαμπάς είχε έρθει να πάρει εμένα και την αδελφή μου από το μάθημα μπαλέτου. Στη διαδρομή για το σπίτι μίλαγε στο τηλέφωνο με έναν συνεργάτη και του έλεγε: “Αυτό ήταν. Τελείωσε”. Δεν καταλαβαίναμε τι έλεγε. Φτάνουμε σπίτι και μας λέει να καθίσουμε για να μας πει πως: “Η μαμά δεν θα είναι για πολύ καιρό ακόμα κοντά μας”.
Έχασα τη Γη κάτω από τα πόδια μου και προσπάθησα να μην τρελαθώ με αυτό που μόλις είχα ακούσει.
Τις επόμενες δύο μέρες είχαν ειδοποιηθεί όλοι για την κατάσταση της υγείας της και ερχόταν κόσμος να τη δει για τελευταία φορά. Έβλεπα πόσο ταλαιπωρημένη ήταν και έλεγα από μέσα μου ότι τώρα είναι η στιγμή να τελειώσει όλο αυτό. Ήταν πολύ μεγάλο το διάστημα που βασανιζόταν.
13 χρόνια μετά, έχοντας περάσει περισσότερο από τη μισή μου ζωή χωρίς τη μαμά μου αντιλαμβάνομαι τις αρρώστιες ως ένα θλιβερό και σκοτεινό κομμάτι της ανθρώπινης μας ύπαρξης. Μια σκληρή κι επίπονη δοκιμασία κυρίως για τους ασθενείς που σηκώνουν ένα τεράστιο ψυχικό φορτίο με όλες αυτές τις ραγδαίες αλλαγές που καλούνται να έρθουν αντιμέτωποι.
Η προσωπική αυτή η ιστορία πρώτα δίδαξε εμένα και το σπουδαιότερο μάθημα που πήρα είναι ότι η πρόληψη, από μικρή ηλικία, πραγματικά μπορεί να προλάβει τα χειρότερα και είμαι πεπεισμένη πως είναι το μεγαλύτερο δώρο που μπορούμε να κάνουμε στον εαυτό μας και σε αυτούς που μας αγαπούν. Απευθυνόμαστε σε επιστήμονες που εμπιστευόμαστε κι εκείνοι έχουν την κατάρτιση να μας καθοδηγήσουν σωστά. Χωρίς να γίνουμε εμμονικοί ή παράλογοι.
Υ.Γ.: Για τη μνήμη της μητέρας μου, της Χριστίνας, μακραίνω τα μαλλιά μου για να τα δωρίσω σε κάποια που θα της δώσουν δύναμη και αισιοδοξία για να καταπολεμήσει την ασθένειά της και να βγει νικήτρια από όλο αυτό.
