Γεννήθηκα και μεγάλωσα στο Περιστέρι και συγκεκριμένα στον Λόφο Αξιωματικών. Ορόσημο της γειτονιάς μου αποτελεί η εκκλησία της Αγίας Αναστασίας στα περίξ της οποίας συνέβαινε περίπου όλη μας η ζωή, από όταν ήμαστε παιδιά, μέχρι και την εφηβεία μας. Μάλιστα, το γυμνάσιο και το λύκειο της περιοχής είναι ακριβώς απέναντι από το ναό, συνεπώς, ο προαύλιος χώρος της και τα σκαλιά της αποτελούσαν σημείο συνάντησης των μαθητών μετά το σχόλασμα. 

Πήγαινα πρώτη Λυκείου και τα είχα με ένα πολύ όμορφο αγόρι, τον Γρηγόρη. Ένα μεσημέρι, είχαμε σχολάσει νωρίτερα, θα είχαμε κάποιο κενό, κι έτσι, μαζί με ακόμη δύο συμμαθητές μας, κάτσαμε στα σκαλοπάτια μίας πολυκατοικίας ακριβώς απέναντι από το προαύλιο της Αγίας Αναστασίας, ανάμεσα στο μπακάλικο της γειτονιάς και ένα χρωματοπωλείο. Ήταν η περίοδος που ανταλλάσαμε τα πρώτα μας άγουρα και άχαρα φιλιά. Πάνω σε ένα τέτοιο κι ενώ είχαμε τα μάτια μας κλειστά, απόλυτα παραδομένοι στην επίτευξη του τέλειου φιλιού, ακούω την ηλεκτρική φωνή μιας ηλικιωμένης κυρίας. Σήμερα, 15 χρόνια μετά, δεν θυμάμαι όλο της το λογύδριο, θυμάμαι όμως μία λέξη, “ξερογλείφεστε”. Είχε πει λοιπόν κάτι σαν, “τι κάθεστε και ξερογλείφεστε”. Μέχρι σήμερα δεν έχω νιώσει τόση ντροπή στη ζωή μου. Ξέσπασα απευθείας σε κλάματα. Ο Γρηγόρης και οι φίλοι μου με παρηγορούσαν για ώρα. Θα ήταν ψέματα αν σας έλεγα ότι έχω καταφέρει να εκλογικεύσω τη συμπεριφορά αυτής της γυναίκας. Μπορώ να ανακαλέσω και την ανάμνηση, αλλά και το συναίσθημα έπειτα από μια δεκαπενταετία, αυτό μάλλον δείχνει ότι δεν έχω κλείσει τους λογαριασμούς μου με το γεγονός. Με προσέβαλε βαθιά ότι ο εφηβικός έρωτάς μου μπορεί να φαίνεται τόσο χυδαίος στα μάτια κάποιου. Το ότι δύο 15χρονα παιδιά αντάλλασσαν ένα φιλί, στα σκαλοπάτια ενός σπιτιού με τα σακίδιά τους ακόμα στους ώμους. Το λίγωμα που ένιωσα στο στομάχι μου, μπορώ μόνο να το συγκρίνω με την αίσθηση που έχει κανείς όταν ονειρεύεται ότι σηκώνεται να πει μάθημα γυμνός ή ότι περιμένει στην ουρά του σούπερ μάρκετ χωρίς εσώρουχα. 

Έκτοτε, με την επίγνωση ότι μπορεί και να πρόκειται για επίκτητη και όχι και τόσο αυθόρμητη αντίδραση, όποτε βλέπω εφηβάκια στο δρόμο να φιλιούνται χαμογελάω. Χαμογελάω και όταν βλέπω τριάδες κοριτσιών να κάνουν βόλτες στις πλατείες και να φωνάζουν και να γελούν δυνατά σα να τους ανήκει όλος ο κόσμος. Και όταν βλέπω αγόρια σε δυάδες να περπατούν έχοντας δυνατά μουσική στα κινητά τους ή ακόμα καλύτερα κουβαλόντας μικρά ηχεία σε μία εξέλιξη της κουλτούρας του boombox, πάλι χαμογελάω. Γιατί θυμάμαι πώς είναι να είσαι έφηβος, γιατί θυμάμαι πώς είναι να ανακαλύπτεις τα όριά σου, να τα στρετσάρεις μέρα με τη μέρα, να διαμορφώνεις το χαρακτήρα σου. Ούσα ακόμη νέα, αλλά σίγουρα όχι έφηβη, μπορώ να εξηγήσω την αντίδραση εκείνης της ηλικιωμένης κυρίας που θεώρησε πως έκανε κάποιο καλό στην κοινωνία προσβάλλοντας δύο ερωτευμένα παιδιά. Αυτό που την εξόργισε ήταν η νεότητα.

Φυσικά, συνάντησα κι άλλους ανθρώπους στη ζωή μου σαν την κυρία αυτή, ειδικά στον επαγγελματικό μου χώρο. Η αντίδρασή τους απέναντι στη νεότητα δεν ήταν τόσο έντονη μεν, έκρυβε όμως μία πικρία. Υπήρξαν άνθρωποι από πάνω μου στην ιεραρχία που αντί να σταθούν ως καθοδηγητές, συνεργάτες, δάσκαλοι δίπλα σε ένα νέο άνθρωπο που κάνει τα πρώτα του επαγγελματικά βήματα, προτίμησαν να τον δουν ανταγωνιστικά, ως απειλή, κάτι που εξέφραζαν ποικιλοτρόπως, με προσωπικό μου αγαπημένο τα σεξιστικά σχόλια. 

Τα γεγονότα αυτά, μαζί με κάτι άστεια που κυκλοφορούν αναφορικά με το πώς για παράδειγμα βιώνεις το hangover στα 20 και πώς στα 30, αλλά και τα ατελείωτα διαδικτυακά debate ανάμεσα στις γενιές (Gen Xers vs. Millennials, Millennials vs. Zoomers, “ok Boomer!” κ.λ.π.) με κάνουν να αναρωτιέμαι: Είμαστε προορισμένοι να φθονούμε τη νεότητα; Είναι αναπόφευκτο όσο μεγαλώνουμε να “μισούμε” τις νεότερες γενιές για τις συνήθειές τους, τον τρόπο που ντύνονται, τη μουσική που ακούν κ.ο.κ., όπως ακριβώς έκαναν και οι προηγούμενες γενιές με εμάς; Σύμφωνα με μία έρευνα του 2019 που δημοσιεύτηκε στο Science Advances και διεξήχθη από τους ψυχολόγους John Protzko και Jonathan Schooler του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνια στη Santa Barbara, το να “μισούμε” τους νέους είναι γραμμένο στο DNA μας. Μάλιστα το βάφτισαν με το χαριτωμένο “kids these days effect”, ή ελληνιστί το σύνδρομο του “οι νέοι στις μέρες μας”. 

“Η ανθρωπότητα έχει τα ίδια παράπονα από τους νέους εδώ 2.600 χρόνια”, αναφέρει ο Protzko, ενώ σημειώνει ότι οι νέοι δεν έκαναν ποτέ κάτι κακο ή προκλητικό, απλώς το μένος εναντίον τους είναι αποτέλεσμα των ελαττωματικών αναμνήσεών μας. “Υπάρχει ένα ψυχολογικό ή διανοητικό τρικ που κάνει κάθε γενιά να πιστεύει ότι οι επόμενες γενιές είναι οι χειρότερες, παρόλο που δεν είναι και επειδή είναι ενσωματωμένο στον τρόπο που λειτουργεί το μυαλό, κάθε γενιά το βιώνει ξανά και ξανά”, συνεχίζει. 

Για να διερευνήσουν περαιτέρω αυτό το “τρικ” της μνήμης οι Protzko και Schooler έκαναν μερικά τεστ σε ανθρώπους μεγαλύτερης ηλικίας σχετικά με το πώς βλέπουν τα παιδιά σήμερα. Αυτό που διαπίστωσαν είναι ότι όλοι οι ενήλικες ανεξαιρέτως πήραν την τρέχουσα κατάστασή τους και την επέβαλαν στο παρελθόν. Για παράδειγμα ένας ενήλικας που διαβάζει συχνά βιβλία, τείνει να θεωρεί πως όλοι (συμπεριλαμβανομένου και του ίδιου) οι νέοι της εποχής του διάβαζαν συνεχώς βιβλία, σε αντίθεση με τη νέα γενιά που για παράδειγμα τα αγνοεί παντελώς και είναι κολλημένη στα κινητά της. Όπως πολύ σωστά φαντάζεστε, αυτό δεν ισχύει. Σύμφωνα με την παραπάνω έρευνα λοιπόν, ένα από τα πράγματα που μας συμβαίνουν όταν μεγαλώνουμε είναι ότι εξιδανικεύουμε τη δική μας νεότητα, θεωρώντας την καλύτερη από των σημερινών παιδιών και εφήβων, όμως επειδή υποσυνείδητα γνωρίζουμε ότι αυτό δεν ισχύει, μάλλον κάπως τους ζηλεύουμε. Είναι σαν αυτά τα group στο Facebook που υποστηρίζουν ότι αν δεν έχεις πιει νερό από το λάστιχο, δεν είχες γαμάτα παιδικά χρόνια, αγνοώντας τα προνόμια που απολαμβάνει η νέα γενιά και πόσο βοηθητικά θα είναι αυτά για το μέλλον της και κατά συνέπεια, το μέλλον όλων μας.

Και κατά την ταπεινή μου άποψη, που δεν βασίζεται σε καμία πανεπιστημιακή έρευνα, ίσως ένας ακόμη λόγος που οι μεγαλύτεροι αντιμετωπίζουν τους νέους σαν απειλή ή αρέσκονται στο να τους μειώνουν είναι ότι γνωρίζουν πολύ καλά ότι αυτή η εποχή, που ήταν και οι ίδιοι νέοι, έχει περάσει ανεπιστρεπτί. Θα μπορούσαν να μετατρέψουν αυτή την επίγνωση σε συμπάθεια προς οτιδήποτε βρίσκουν παράξενο στις νεότερες γενιές, όπως το ότι ανταλλάσουν τα πρώτα τους φιλιά σε ένα σκαλοπάτι. Ας το γράψουμε κι εμείς σε ένα post it, να μην ξεχνάμε όσο μεγαλώνουμε. 

@oneofusgr

If you're here, you're one of us!