Θα το λέμε ξανά και ξανά. Οι μύθοι είναι απαραίτητο να καταρρίπτονται. Διαφορετικά καταλήγουμε στη διάδοση μίας παραπληροφόρησης, που με τη σειρά της οδηγεί σε αβάσιμες προκαταλήψεις κατά συγκεκριμένων ομάδων ανθρώπων. Και, προφανώς, αυτό με τη σειρά του οδηγεί σε μία σειρά λέξεων που τελειώνουν συνήθως σε “-φοβία”.
Τα άτομα με αναπηρίες βρίσκονται συχνά στο επίκεντρο τέτοιων μύθων. Συγκεκριμένα, μύθων σχετικά με το τι μπορούν και τι δεν μπορούν να κάνουν. Άσχετα με το τι πράγματι ισχύει ή με το ότι δεν ισχύει για όλους. Το σεξ είναι από τους βασικούς τομείς της ζωής τους, που περιβάλλονται από τέτοιους μύθους. Με κάποιον τρόπο, μία μεγάλη μερίδα του κόσμου έχει πειστεί ότι, αν είσαι ΑμεΑ, δεν έχεις σεξουαλική ζωή. Ισχύει, όμως, αυτό ή κάτι άλλο απ’ όσα κατά καιρούς ακούμε; Spoiler alert. Όχι.
Μύθος: Τα άτομα με αναπηρία δεν έχουν σεξουαλικότητα
Αυτός ο μύθος έχει προκύψει από δύο άλλες στερεοτυπικές και προβληματικές αντιλήψεις γύρω από τους ΑμεΑ. Από τη μία, η κοινωνία έχει ένα συγκεκριμένο εμφανισιακό στάνταρ στο μυαλό της, σε σχέση με το ποιοι έχουν σεξουαλικότητα, είτε αυτό έχει να κάνει με τα κιλά, είτε με το ύψος, είτε με την ηλικία, είτε με την ύπαρξη κάποιας αναπηρίας ή όχι. Από την άλλη, κάποιοι τείνουν να αντιμετωπίζουν ΑμεΑ, που χρειάζονται βοήθεια σε συγκεκριμένους τομείς της ζωής τους, ως παιδιά. Οπότε θεωρούν και ότι ως παιδιά δεν είναι δυνατόν να έχουν σεξουαλικότητα.
Και οι δύο παραπάνω απόψεις είναι, προφανώς, εξαιρετικά προβληματικές και προσβλητικές. Ούτε η όποια αναπηρία σε καθιστά ασέξουαλ, ούτε το ότι χρειάζεσαι υποστήριξη σε συγκεκριμένα πράγματα σε μετατρέπει σε παιδί. Τα άτομα με αναπηρίες είναι άνθρωποι, όπως όλοι μας και, με ελάχιστες εξαιρέσεις, έχουν σεξουαλικές ανάγκες, ορμές και φαντασιώσεις, όπως όλοι μας.
Μύθος: Το σεξ πρέπει να είναι αυθόρμητο
Πού κολλάει αυτό; Στο γεγονός ότι χρησιμοποιείται ως επιχείρημα πως τα άτομα με αναπηρίες δεν μπορούν να κάνουν σεξ. Γιατί; Διότι, ανάλογα την αναπηρία, είναι δυνατόν να απαιτείται μία συγκεκριμένη συνεννόηση και προεργασία πριν το σεξ, πράγμα που αναγκαστικά δεν επιτρέπει η όλη κατάσταση να έχει τρομερά πολύ αυθορμητισμό.
Χρειάζεται πράγματι, όμως, αυθορμητισμό το σεξ; Ναι, οι ταινίες και οι σειρές μάς έχουν μάθει ότι αυτό ισχύει. Ωστόσο, στην πραγματική ζωή τα πράγματα δεν είναι έτσι πάντα. Άσχετα με την ύπαρξη ή μη κάποιας αναπηρίας στην εξίσωση. Έτσι κι αλλιώς, του σεξ είναι καλό πάντα να προηγείται η συναίνεση, πράγμα που σημαίνει ότι πρέπει πρώτα να υπάρχει η επικοινωνία και η συνεννόηση. Εκτός αυτού, όμως, στις τρομερά πολυάσχολες ζωές, που ζούμε, συχνά είναι αναγκαίο ακόμα και να προγραμματίσεις το σεξ, για να βρεις κάποια μέρα και ώρα που βολεύει και τους δυο σας.
Μύθος: Τα άτομα με αναπηρία δεν μπορούν να κάνουν πραγματικό σεξ
Όσοι υποστηρίζουν αυτών τον μύθο, συνήθως δεν είναι μόνο αναπηροφοβικοί, αλλά και ομοφοβικοί. Γιατί; Διότι ουσιαστικά υποστηρίζουν ότι το σεξ δεν είναι πραγματικό αν δεν περιλαμβάνει διείσδυση και συγκεκριμένα τη διείσδυση ενός πέους σε ένα αιδοίο. Ελπίζω, ωστόσο, ότι μπορούμε να συμφωνήσουμε πως αυτό δεν ισχύει. Ως σεξ μετράει ό,τι ικανοποιεί τον καθένα μας ξεχωριστά και ιδανικά ό,τι μάς φτάνει σε οργασμό. Θα είναι αυτό στοματικό σεξ; Θα είναι αμοιβαίος αυνανισμός; Θα είναι η ύπαρξη κάποιου sex toy; Θα είναι κάτι άλλο; Δεν μάς ενδιαφέρει, αφού αυτός που το κάνει να το θεωρεί σεξ.
Μύθος: Τα άτομα με αναπηρία δεν είναι σεξουαλικώς ελκυστικά
Ξαναγυρνάμε σε αυτό που αναφέραμε πιο πάνω. Η κοινωνία μας μάς έχει πείσει ότι υπάρχει ένα πολύ συγκεκριμένο πρότυπο ανθρώπου, που μόνο αυτό μπορεί να θεωρηθεί όμορφο και κατ’ επέκταση σεξουαλικώς ελκυστικό. Ένα πρότυπο, που δεν βασίζεται σε απτά στοιχεία της καθημερινότητας, αλλά στο τι οι βιομηχανίες της μόδας, του κινηματογράφου και της τηλεόρασης έχουν αποφασίσει να μάς προβάλλουν ως ελκυστικό.
Ο μύθος αυτός, βέβαια, προσπερνά κάποια πολύ βασικά στοιχεία. Κατ’ αρχάς, το τι θεωρεί ο κάθε ένας μας όμορφο και τι όχι είναι εντελώς υποκειμενικό και δεν μπορεί να μπει σε έναν καθολικό κανόνα-κουτάκι. Κατά δεύτερον, κάτι ακόμα πιο υποκειμενικό είναι η έλξη. Οι περισσότεροι γνωρίζουμε ότι η έλξη γενικά και η σεξουαλική ειδικά δεν προκύπτει μονόπλευρα. Η έλξη γεννιέται από ένα σύνολο πραγμάτων, ανάμεσά τους η μεταξύ μας χημεία, η επικοινωνία, η προϊστορία, η προσωπικότητα, ακόμα και οι κοινές σεξουαλικές φαντασιώσεις.
Μύθος: Τα άτομα με αναπηρία δεν χρειάζονται σεξουαλική διαπαιδαγώγηση
Εντάξει. Ζούμε σε μία χώρα, που η σεξουαλική διαπαιδαγώγηση γενικά είναι ανύπαρκτη στο εκπαιδευτικό μας σύστημα. Ωστόσο, αυτή δεν μπορούμε να τη λάβουμε μόνο εντός του σχολείου. Σεξουαλική διαπαιδαγώγηση μπορεί να μάς δώσει και η οικογένεια μας. Σε έναν βαθμό μπορεί να μάς μάθει για το ασφαλές σεξ, τις μεθόδους αντισύλληψης, τα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα, τη συναίνεση, το δικαίωμα στην απόλαυση, την αντιμετώπιση μίας ανεπιθύμητης εγκυμοσύνης και την προστασία από κακοποιητικούς συντρόφους. Το να αποκλείεις μία ολόκληρη ομάδα ανθρώπων από τέτοιους είδους πληροφορίες, απλά επειδή εσύ θεωρείς ότι δεν είναι δυνατόν να είναι σεξουαλικά όντα, είναι τουλάχιστον εγκληματικό τόσο για τη σεξουαλική τους ζωή, όσο και για την υγεία και την ασφάλεια τους.