Πλέον για τους περισσότερους από εμάς είναι αρκετά ξεκάθαρο ότι τα social media δεν είναι αντιπροσωπευτικά της πραγματικότητας. Παρακολουθώντας απλά και μόνο τα προφίλ του ίδιου ατόμου σε διαφορετικές πλατφόρμες, θα διαπιστώσουμε σύντομα ότι μοιάζει σαν να παρακολουθούμε κάθε φορά άλλον άνθρωπο. Κάνει, όμως, το γεγονός αυτό τον συγκεκριμένο χρήστη ψεύτη; Σε κάποιες περιπτώσεις πράγματι έχουμε δει ανθρώπους να δημιουργούν για τους εαυτούς τους εντελώς νέες ταυτότητες. Ωστόσο, το συχνότερο φαινόμενο που συναντάμε είναι οι χρήστες να υπερμεγεθύνουν συγκεκριμένες πτυχές της προσωπικότητας και της ζωής τους για να ταιριάξουν καλύτερα με την εκάστοτε πλατφόρμα.
Στην πραγματικότητα αυτή η -συχνά υποσυνείδητη- συμπεριφορά δεν έχει μεγάλη απόσταση με την στάση μας στην πραγματική ζωή. Σκέψου μόνο ότι διαφορετικά συμπεριφέρεσαι στο γραφείο με το αφεντικό σου, διαφορετικά με την παρέα σου και διαφορετικά σε ένα περιβάλλον με εντελώς άγνωστους ανθρώπους. Κατά παρόμοιο τρόπο, στα social media προσαρμόζουμε την εικόνα που παρουσιάζουμε ανάλογα την κουλτούρα και το ύφος της εκάστοτε πλατφόρμας, έχοντας έτσι μια ευκαιρία να ανακαλύψουμε και να μοιραστούμε διαφορετικές πτυχές της προσωπικότητάς μας.
Το χαρακτηριστικότερο παράδειγμα είναι το LinkedIn, αφού σε αυτό εμφανιζόμαστε, σχεδόν με τον ίδιο τρόπο που θα παρουσιαζόμασταν σε μία συνέντευξη για δουλειά. Η φωτογραφία προφίλ συνήθως είναι αρκετά επαγγελματική, ίσως και άχρωμη, θυμίζοντας φωτογραφία ταυτότητας, αφού θέλουμε όσοι το δουν να εστιάσουν στα προσόντα και τα επιτεύγματά μας και όχι στο πόσο εμφανίσιμοι ή όχι είμαστε. Τα στοιχεία που δίνουμε είναι στην πλειοψηφία τους αυτά που θα καταγράφαμε σε ένα βιογραφικό σημείωμα· σπουδές, δεξιότητες, προϋπηρεσία, συνέδρια που έχουμε παρακολουθήσει, δημοσιευμένες δουλειές μας και τυχόν τίτλοι που κατέχουμε. Σε καμία περίπτωση σε πόσα διαφορετικά μπουζούκια και κλαμπ έχουμε πάει ή τα βάρη που σηκώνουμε στο γυμναστήριο.
Το Instagram μπορεί να χαρακτηριστεί ως η πιο επιφανειακή πλευρά μας. Έχει ως βασικό του “όπλο” την φωτογραφία και, με ελάχιστες εξαιρέσεις χρηστών, απευθύνεται κυρίως στους ανθρώπους που στην πραγματική μας ζωή μάς γνωρίζουν από λίγο έως καθόλου. Μπαίνεις σε έναν χώρο στην ουσία, που πλειοψηφικά υπάρχουν άγνωστοι, οι οποίοι θα σε κρίνουν τουλάχιστον αρχικά από αυτό που “λέει” η εικόνα σου. Έτσι επιλέγουμε φωτογραφίες που θα διαφημίσουν τα καλύτερα χαρακτηριστικά της εμφάνισής μας, θα δείξουν το μέγεθος της κοινωνικής μας ζωής, την καλή οικονομική μας κατάσταση και την γενικότερα υπέροχη καθημερινότητά μας, ακόμα κι αν στην πραγματικότητα όλα τα παραπάνω είναι κάτω του μετρίου.
Το Facebook δεν απέχει πάρα πολύ. Η βασική διαφορά, όμως είναι ότι εδώ οι περισσότεροι “φίλοι” μας μάς γνωρίζουν από κοντά, ενώ χρόνο με τον χρόνο φαίνεται να αυξάνονται και οι συγγενείς που βρίσκουμε ανάμεσά τους. Αυτό αναγκαστικά δεν μάς επιτρέπει να υπερβάλουμε ή να ξεφύγουμε εντελώς από την πραγματικότητα της ζωής μας. Η πλειοψηφία, που βλέπει τις δημοσιεύσεις μας, γνωρίζει το επάγγελμά μας, την οικογενειακή μας κατάσταση και μπορεί έστω να υποθέσει -αν δεν ξέρει- το οικονομικό και κοινωνικό μας status. Πώς λειτουργούμε, λοιπόν, εδώ; Εξωραΐζουμε την στάση μας απέναντι στη ζωή μας. Δεν έχει σημασία αν σιχαίνεσαι τη δουλειά σου, αν είσαι ένα βήμα πριν τον χωρισμό και αν θα προτιμούσες να είσαι Ρώμη αντί για το χωριό σου στα Γρεβενά. Θα ανεβάσεις φωτογραφίες από όλα προσποιούμενος μία υπέρμετρη ευτυχία και βάζοντας hashtag #blessed.
Παράλληλα, το Facebook είναι η αγαπημένη πλατφόρμα των περισσότερων για να γράφουν εκθέσ�