Κάθε ζωντανό πλάσμα χρειάζεται νερό για να επιβιώσει, ενώ η απώλειά του μέσω του ιδρώτα, των ούρων, του εμετού ή της διάρροιας, αν είμαστε ασθενείς, μπορεί να μας κάνει να χάσουμε περισσότερο από όσο πρέπει και να αφυδατωθούμε. Χάνοντας όμως υγρά από το σώμα μας, χάνουμε ταυτόχρονα και ηλεκτρολύτες που είναι απαραίτητοι για την επιβίωσή μας επίσης.

Οι άνθρωποι που είναι πιθανό να υποφέρουν από αφυδάτωση είναι συνήθως εκείνοι που δεν μπορούν μόνοι τους να φροντίσουν για την επαρκή πρόσληψη υγρών, όπως οι ασθενείς, οι ηλικιωμένοι με σοβαρά προβλήματα υγείας ή τα μικρά παιδιά. Μια σχετική έρευνα του 2020 έδειξε ότι όσο μεγαλώνει ο άνθρωπος, το σώμα δυσκολεύεται να αντιληφθεί την πιθανή αφυδάτωση και να εντοπίσει τα συμπτώματά της, με συνέπεια οι ηλικιωμένοι να δυσκολεύονται να καταλάβουν ότι τους λείπουν υγρά και να μην λαμβάνουν μέτρα για την σωστή ενυδάτωσή τους.

Η αφυδάτωση μπορεί να αυξήσει τους καρδιακούς παλμούς, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας κι αν κάποιος χάσει πάνω από το 10% του βάρους σε υγρά, μπορεί να κινδυνέψει να χάσει την ζωή του και γι’ αυτό πρέπει να μεταφερθεί άμεσα στα επείγοντα. Αν και σπάνια μπορεί να φτάσει κάποιος σε αυτά τα επικίνδυνα επίπεδα, η απώλεια του 3 ή 4% του σωματικού βάρους από υγρά εξαιτίας της αφυδάτωσης είναι επίσης σοβαρή. Είναι επίσης πιθανό να μην μπορεί να αντιληφθεί εύκολα κάποιος ότι του συμβαίνει, παρά μόνο όταν αρχίσει να έχει μεγάλη δίψα, ζαλάδες, κόπωση ή δυσκοιλιότητα. Υγρά χαμηλά σε ζάχαρη αλλά υψηλά σε ηλεκτρολύτες είναι απαραίτητα, αλλά φυσικά και πολύ νερό.

Υπάρχουν όμως κάποια συμπτώματα της αφυδάτωσης που δεν είναι τόσο προφανή. Να μερικά από αυτά:

Κακή αναπνοή

Το σάλιο έχει αντιβακτηριδιακές ιδιότητες, η αφυδάτωση όμως μπορεί να εμποδίζει τον οργανισμό να παράξει σάλιο. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα την μεγαλύτερη ανάπτυξη βακτηριδίων στο στόμα και την κακή αναπνοή. “Είναι ότι μας συμβαίνει δηλαδή όταν ξυπνάμε το πρωί και το στόμα μας μυρίζει εξαιτίας της μικρής παραγωγής σάλιου στην διάρκεια του ύπνου” λέει ο Dr. John Higgins, καθηγητής ιατρικής στο Πανεπιστήμιο του Τέξας.  Αν λοιπόν νοιώθετε το στόμα σας ξηρό και την ανάσα σας βαριά ή άσκημη, ίσως είναι ώρα να πιείτε νερό.

Ξηρό και ερεθισμένο δέρμα

Τα άτομα που δεν πίνουν αρκετό νερό τείνουν να έχουν ξηρό και ερεθισμένο δέρμα που μπορεί μάλιστα να τους φαγουρίζει τακτικά. Μπορεί επίσης το δέρμα τους να μένει για αρκετή ώρα ερεθισμένο αν το τσιμπήσει κάποιος σε ένα σημείο.

Μυϊκές κράμπες

Όταν το σώμα μας χάσει πολλά υγρά σε μια καλοκαιρινή μέρα, του είναι δύσκολο να δροσιστεί από μόνο του μέσω του ιδρώτα, διαδικασία που οδηγεί ακόμα και σε πυρετό. Ένα σύμπτωμα που θα πρέπει να προσέξουμε λοιπόν είναι οι μυϊκές κράμπες κατά την διάρκεια της άσκησης, ιδιαίτερα αν ο καιρός είναι ζεστός. Σε κράμπες οδηγεί και η μεγάλη απώλεια ηλεκτρολυτών που επίσης συμβαίνει με την αφυδάτωση του σώματος. Αν έχετε φτάσει σε ένα τέτοιο σημείο, προτιμήστε υγρά υψηλά σε περιεκτικότητα ηλεκτρολυτών μετά την άσκηση και όχι σκέτο νερό.

Πυρετός και ρίγη

Αν το σώμα σας έχει χάσει πολλά υγρά μέσω της εφίδρωσης και έχετε φτάσει σε τέτοιο σημείο αφυδάτωσης ώστε να πάθετε θερμοπληξία, ο πυρετός είναι ένα αναμενόμενο σύμπτωμα, όπως και ο ιδρώτας. Ο ίδιος ο πυρετός με την σειρά του μπορεί να επιδεινώσει την αφυδάτωση. Η επίσκεψη στον γιατρό ή το νοσοκομείο είναι απαραίτητη όπως και οι κρύες κομπρέσες και η μεταφορά μας σε ένα δροσερό και σκιερό μέρος. Η κατάσταση είναι ακόμα πιο επικίνδυνη για τα παιδιά και χρειάζονται άμεση ιατρική βοήθεια.

Λιγούρες για γλυκά

Όταν αφυδατωνόμαστε το συκώτι μας δυσκολεύεται να διασπάσει το γλυκογόνο (αποθηκευμένη γλυκόζη) και άλλα συστατικά των αποθηκών ενέργειας του σώματος, οπότε μπορεί να έχουμε λιγούρες και πείνα. Όπως λέει ο Dr Higgins, αυτό συμβαίνει γιατί το σώμα μας δυσκολεύεται να τροφοδοτήσει με γλυκόζη το αίμα που να χρησιμοποιηθεί ως καύσιμο.

Πονοκέφαλοι

Ακόμα και μια μικρής έκτασης αφυδάτωση μπορεί να προκαλέσει πονοκέφαλο και να πυροδοτήσει μια κανονική ημικρανία. Θα το αποφύγουμε πίνοντας τακτικά νερό στην διάρκεια της μέρας και κάνοντάς το συνήθεια.

Πρέπει να θυμόμαστε πάντα ότι όταν διψάμε έχουμε ήδη αφυδατωθεί. Το αντίθετο όμως, η έλλειψη δίψας δηλαδή, δεν σημαίνει ότι έχουμε αρκετά υγρά στο σώμα μας.

Υπάρχουν δυο απλά τεστ που θα μας πληροφορήσουν αν έχουμε αρκετά υγρά ή είμαστε στα όρια της αφυδάτωσης:

Τσιμπάμε το πάνω μέρος του χεριού μας με δύο δάκτυλα. Αν όταν αφήσουμε το δέρμα επανέλθει στην πρωτύτερη κατάστασή του αμέσως, είμαστε εντάξει. Αν αργήσει πάνω από δύο δευτερόλεπτα, τότε πρέπει να πιούμε νεράκι.

Μπορούμε επίσης να ελέγξουμε τα ούρα μας. Όταν είναι πολύ κίτρινα ή πορτοκαλί, τότε πρέπει να ενυδατωθούμε.