Σχεδόν όλοι μας έχουμε μερικές μελανές στιγμές της προσωπικής μας ιστορίας που μας φαίνεται αδύνατο να συγχωρήσουμε τον εαυτό μας για κάτι. Ακόμα κι αν έχουμε ξεχάσει το γεγονός, είναι στιγμές που ξανάρχεται στην μνήμη μας με μια τυχαία αφορμή και μας βασανίζει ακόμα. Ξέρετε, εκείνες τις ώρες που δυσκολεύεσαι να κοιμηθείς και όλα τα ευχάριστα πράγματα έχουν ως δια μαγείας εξαφανιστεί από την σκέψη σου. Τότε λοιπόν θα θυμηθείς τον κάπως κακό λόγο που είπες για την φίλη σου νομίζοντας ότι δεν σε ακούει, τις φωνές που έβαλες χωρίς λόγο στο παιδί σου γιατί ήσουν πιεσμένη από άλλα θέματα ή το λάθος που έκανες στην δουλειά και σε εξέθεσε στο αφεντικό σου. Ή την φορά που είπες ψέματα στο ταίρι σου ή που τσακώθηκες με την μητέρα σου για κάτι ασήμαντο. Όλες αυτές οι φορές που, είτε έβλαψαν τους δικούς σου, είτε όχι γιατί το παράπτωμα δεν ήταν και τόσο σπουδαίο, καλό θα ήταν να μπορέσεις να τις διαχειριστείς ώστε να πάψουν να σε βασανίζουν. Να βρεις δηλαδή τον τρόπο να συγχωρήσεις τον εαυτό σου.

Η συγχώρεση του εαυτού μας είναι σημαντική διαδικασία, λέει ο ψυχοθεραπευτής John Delony, γιατί αν δεν το κάνεις, μπορεί στην πορεία να σε επαναπροσδιορίσουν ως άτομο και να αλλάξουν την γνώμη που έχεις για τον ίδιο σου τον εαυτό. Υπάρχει μάλιστα, σύμφωνα με τον ίδιο, μια περίπτωση στην οποία η άρνηση να συγχωρήσουμε τον εαυτό μας μας προσθέτει μια εντονότερη αίσθηση δήθεν αρετής, αυτό όμως δεν είναι αλήθεια. Στην πραγματικότητα μας κάνει να δομούμε σχέσεις ξεκινώντας από ένα μειονεκτικό σημείο και φυσικά μας βάζει σε δυσχερέστερη θέση σε σχέση με τους άλλους.

Πως το κάνουμε λοιπόν; Πως συγχωρούμε τον εαυτό μας;

Αποσυνδέουμε το λάθος από την προσωπική μας ταυτότητα

(Ενοχικές μαμάδες δώστε βάση)

Αυτό που πρέπει να κάνουμε, αφού παραδεχθούμε ότι κάναμε κάποιο λάθος, είναι να αποδεχθούμε ότι οι ενοχές μας υπηρέτησαν τον σκοπό τους και να σταματήσουμε να βασανίζουμε τον εαυτό μας ως την αιωνιότητα. Όπως λέει ο Delony, “Το μυαλό μας επενδύει στην συνειδητοποίηση ότι είμαστε ικανοί να κάνουμε κακό σε κάποιον άλλο, ώστε να μην το ξανακάνουμε. Γι’ αυτό και δυσκολευόμαστε να αφήσουμε τις ενοχές μας στην άκρη. Είναι λες και το μυαλό μας τις χρησιμοποιεί σαν καμπανάκια για να μας προειδοποιεί ώστε να μην ξαναπέσουμε στο ίδιο λάθος. Αν όμως έχουμε πια κατανοήσει το λάθος μας και είμαστε σίγουροι ότι δεν κινδυνεύουμε να το ξανακάνουμε, τότε μπορούμε να κάνουμε την εξής απλή σκέψη: Αυτό είναι ένα λάθος που έκανα. Δεν είμαι εγώ. Πήρα το μάθημά μου, δεν θα το ξανακάνω.

Έτσι, με αυτόν τον απλό τρόπο, θα μετατρέψουμε το λάθος σε προσωπική σοφία.

Καταγράφουμε τις σκέψεις μας

Η καταγραφή των σκέψεων μας αναφέρεται από πολλούς ψυχοθεραπευτές ως ένα πολύ ισχυρό εργαλείο για να διαχειριζόμαστε τις δυσκολίες της ζωής μας και αποδεικνύεται εξαιρετικά βοηθητική πρακτική. “Ένα από τα πράγματα που προτείνω σε όσους δυσκολεύονται να συγχωρήσουν τους εαυτούς τους” λέει ο Delony, “είναι να καταγράφουν τα συναισθήματά τους και να τα ψάχνουν να βρουν την πηγή τους. Γράφουμε για παράδειγμα στο ημερολόγιό μας: “Έχω πει ψέματα, δεν μπορεί κανείς να με εμπιστευθεί.” Ύστερα πρέπει να ψάξουμε να βούμε στοιχεία για να αποδείξουμε στον εαυτό μας την αλήθεια αυτής της δήλωσης. Αν τα ψέματα που θα καταγράψουμε ως απόδειξη του κακού που έχουμε κάνει είναι μια μικρή λίστα, τότε έχουμε εκεί μπροστά μας την λύση του προβλήματος. Είναι άλλο πράγμα να έχεις πει ένα ψέμα και άλλο να θεωρείς τον εαυτό σου ψεύτη. Αν μάλιστα έχουν περάσει και κάποια χρόνια από την εποχή που έχουμε πέσει στο όποιο παράπτωμα και ακόμα το θυμόμαστε, τότε αυτό από μόνο του αποδεικνύει ότι είμαστε ακριβώς το αντίθετο. Είμαστε ένα έντιμο άτομο που απλώς έκανε ένα λάθος.

Μόλις διαπιστώσουμε λοιπόν ότι δεν είμαστε τα τέρατα που νομίζουμε ότι είμαστε, τότε γίνεται πολύ πιο εύκολο να συγχωρήσουμε τους εαυτούς μας.

Ζητάμε να μας συγχωρήσουν

Αν έχετε κάνει κάτι τόσο κακό που δυσκολεύεστε να συγχωρήσετε τον εαυτό σας, τότε πιθανότατα εμπλέκεται και κάποιος άλλος στην ιστορία. Κομμάτι λοιπόν της διαδικασίας συγχώρεσης είναι και η συγγνώμη προς αυτό το άτομο. “Ο μόνος τρόπος να νοιώσετε ξανά ήρεμοι, είναι να ανοιχτείτε προς το άτομο που έχετε βλάψει και να παραδεχθείτε ότι κάνατε λάθος” λέει ο Delony. “Το πρώτο βήμα είναι η παραδοχή και το δεύτερο η συγγνώμη. Επιπρόσθετα, θα πρέπει να γνωρίζουμε καλά ότι είναι πιθανό να μην μας συγχωρήσουν για το λάθος μας. Δεν πειράζει. Αν κάνουμε εμείς τα σωστά βήματα, τότε μπορούμε να συγχωρήσουμε τους εαυτούς μας ακόμα κι δεν το κάνουν οι άλλοι. Έχουν κι αυτοί δικαίωμα να νοιώθουν όπως νοιώθουν, δεν θα τους υπαγορεύσουμε εμείς την στάση τους. Το ίδιο δικαίωμα έχουμε κι εμείς να σταματήσουμε να βασανιζόμαστε από ενοχές και τύψεις αιώνια.”

Αποδεχόμαστε τις συνέπειες

Η συγχώρεση του εαυτού μας μπορεί να σημαίνει ότι ενώ μας άξιζαν οι συνέπειες που χρειάστηκε να αντιμετωπίσουμε, δεν σημαίνει ότι μας αξίζει να τιμωρούμαστε για πάντα. “Μπορεί να υποστήκαμε τις συνέπειες ενός λάθους που κάναμε στην δουλειά μας, αυτό δεν αλλάζει την ταυτότητά μας ως εργαζόμενους όμως,” λέει ο Delony. Ακόμα κι αν τελικά μας απέλυσαν για κάποιο ψέμα που είπαμε, δεν σημαίνει ότι από τώρα και πέρα θα αντιμετωπίζουμε τον εαυτό μας ως ψεύτη-ούτε κι αν τελικά συγχωρήσουμε τον εαυτό μας, ότι ίσως κα να είχαμε δίκαιο που είπαμε ψέματα. Αν δεν είμαστε συστηματικοί ψεύτες, αλλά είπαμε εκείνο το μοιραίο ψέμα, τότε μπορούμε να σκεφτούμε τα εξής: “Αυτός ήμουν και αυτό έκανα. Ποιος θα είμαι από τώρα και πέρα; Αυτός είναι ο τρόπος που θα ξεπεράσω τις ενοχές μου.” Από την στιγμή που έχουμε ένα όραμα για το άμεσο μέλλον μας και για τον τρόπο με τον οποίο θα αφομοιώσουμε τα όσα μάθαμε από το λάθος μας, τότε θα δούμε ότι η ψυχή μας θα ξαλαφρώσει σιγά σιγά και θα ηρεμήσει.