Τα τρόφιμα από κονσέρβα είναι πραγματικά μια πολύ βολική λύση όταν δεν έχουμε τον χρόνο ή την διάθεση για πολλά μαγειρέματα. Υπάρχουν όμως διάφορες παρεξηγήσεις σχετικά με το αν είναι υγιεινά, ή αντίθετα αν είναι κακά για την υγεία μας, για το περιβάλλον ή ακόμα και τοξικά. Ας τις δούμε λίγο καλύτερα.

Η κονσερβοποίηση τροφίμων ξεκίνησε τον 19ο αιώνα με σκοπό να θρέψει τους στρατιώτες. Η διαδικασία της κονσερβοποίησης βασίζεται στην ιδέα του σφραγίσματος των δοχείων φαγητού με την χρήση της θερμότητας, που στην ουσία το φαγητό μαγειρεύεται ενώ ταυτόχρονα σκοτώνονται τα βακτήρια. Ως αποτέλεσμα, τα φαγητά σε κονσέρβα μπορούν να διατηρηθούν για μήνες ή ακόμα και για χρόνια. Για την ιστορία του πράγματος, η κονσερβοποίηση άλλαξε τον τρόπο που τρεφόμαστε, οδηγώντας σε μια έκρηξη εξαγωγών προϊόντων της βιομηχανίας τροφίμων και αύξησε την προσβασιμότητα σε φρούτα και λαχανικά εκτός εποχής ή τόπου παραγωγής τους. Είναι λίγο κρίμα λοιπόν να πιστεύουμε ακόμα σε κάποιους μύθους του παρελθόντος σχετικά με τα τρόφιμα από κονσέρβα. Ας δούμε μερικούς:

Τα κονσερβαρισμένα τρόφιμα δεν είναι τόσο θρεπτικά όσο τα φρέσκα

Μια από τις πιο διαδεδομένες σχετικές θεωρίες για τις κονσέρβες την οποία καταρρίπτει μια έρευνα του American Journal of Lifestyle Medicine που βρήκε ότι τα λαχανικά ήταν το ίδιο θρεπτικά είτε ήταν φρέσκα, είτε από κονσέρβα, είτε ακόμα και κατεψυγμένα. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι τα λαχανικά που γίνονται κονσέρβες είναι συνήθως στο πιο καλό σημείο ωρίμανσης τους, πράγμα που τα κάνει μια πολύ καλή επιλογή από άποψη θρεπτικών στοιχείων. Επιπρόσθετα, η διαδικασία θερμότητας με την οποία κονσερβάρονται, κάνει μερικά από τα θρεπτικά συστατικά τους πιο ανθεκτικά. Όταν μαγειρεύουμε την ντομάτα για παράδειγμα, βοηθάμε να απελευθερωθούν ουσιώδη, αντικαρκινικά αντιοξειδωτικά, που σημαίνει κατά συνέπεια ότι οι ντομάτες από το κουτί είναι πιο υγιεινή επιλογή από τις φρέσκες.

Σύμφωνα με την έρευνα, τα φρούτα είναι πιο ευαίσθητα εξαιτίας του γεγονότος ότι η θερμότητα επηρεάζει αρνητικά τις υδατοδιαλυτές βιταμίνες όπως η βιταμίνη C, οπότε εκεί μπορεί να χάνουμε από θρεπτικά συστατικά σε σχέση με τα φρέσκα.

Τα τρόφιμα κονσέρβας περιέχουν πολύ αλάτι

Αυτός ο μύθος, όπως γίνεται συνήθως με τους μύθους, έχει ένα ποσοστό αλήθειας μέσα του. Τα φαγητά σε κονσέρβα έχουν αρκετό αλάτι και όσο πιο επεξεργασμένα είναι, πχ οι σούπες σε κονσέρβα, τόσο περισσότερο αλάτι έχουν. Παρόλα αυτά, ενώ πράγματι τα κονσερβαρισμένα τρόφιμα έχουν πολύ αλάτι, δεν σημαίνει ότι έτσι θα πρέπει να είναι. Υπάρχουν επιλογές τέτοιων τροφίμων με χαμηλή περιεκτικότητα σε αλάτι και το μόνο που χρειάζεται να κάνουμε είναι να κοιτάξουμε τα συστατικά τους και να διαλέξουμε εκείνα που έχουν χαμηλότερη περιεκτικότητα από 5% DV ή και χαμηλότερα.

Οι κονσέρβες είναι γεμάτες συντηρητικά

Η ίδια η κονσερβοποίηση είναι μια μέθοδος συντήρησης, οπότε τα τρόφιμα αυτά δεν χρειάζεται να περιέχουν περισσότερα συντηρητικά. Υπάρχουν όμως εταιρίες που βάζουν τα διπλά από όσα πραγματικά χρειάζονται για να διπλασιάσουν τον χρόνο παραμονής τους στο ράφι. Η διατροφολόγος Samantha Cassetty, που συνεργάζεται με το NBC News, συμβουλεύει να αποφεύγουμε τις κονσέρβες με τεχνητά συντηρητικά, παρόλα αυτά ισχυρίζεται ότι η χρήση χημικών συντηρητικών στις κονσέρβες είναι σπάνια. Η ίδια η διαδικασία της κονσερβοποίησης υπαγορεύει την χρήση ζάχαρης ή αλατιού, που είναι φυσικά συντηρητικά, είναι όμως εύκολο για τον καταναλωτή να διαλέξει κονσέρβες που δεν περιέχουν άλλα συστατικά όπως τα potassium sulfate, sulfur dioxide, potassium bisulfite, potassium metabisulfite or sodium sulfite. Υπάρχουν μάλιστα εταιρίες που δηλώνουν ξεκάθαρα στην συσκευασία ότι δεν περιέχουν πρόσθετα χημικά συντηρητικά. Διαλέγουμε αυτές.

Οι κονσέρβες περιέχουν την τοξική δισφαινόλη ή BPA

Η δισφαινόλη είναι μια χημική ουσία που χρησιμοποιείται για την κατασκευή πλαστικών και βρίσκεται στις επιστρώσεις κάποιων κονσερβών με σκοπό να κρατάει μακριά το τρόφιμο από το μέταλλο, κάτι σαν ασπίδα. Πολλοί καταναλωτές έχουν εκφράσει την ανησυχία τους για το πιθανό πέρασμα της δισφαινόλης από την συσκευασία στο τρόφιμο. Έτσι η βιομηχανία τροφίμων έχει οδηγηθεί στην αποφυγή της χρήσης της ή την υποχρέωση της αναγραφής της φράσης Χωρίς BPA πάνω στις συσκευασίες. Βέβαια, η ουσία που έχει αντικαταστήσει την BPA και ονομάζεται BPS, φαίνεται ότι δεν είναι και πολύ καλύτερη ενώ υπάρχουν ανησυχίες ότι έχει τις ίδιες βλαβερές επιπτώσεις στην υγεία. Αν θέλετε να αποφύγετε τελείως το BPS και το BPA, προτιμήστε τρόφιμα σε γυάλινη συσκευασία.

Οι χτυπημένες κονσέρβες είναι βλαβερές

Αν έχετε ακούσει κάτι τέτοιο, μην πάτε και πετάξετε όλες σας τις κονσέρβες που έχουν έστω κι ένα μικρό βαθουλωματάκι, προχωρήστε όμως στην χρήση τους με προσοχή. Το κλειδί βρίσκεται στο μέγεθος και την σοβαρότητα του βαθουλώματος, σύμφωνα με το Culinary Institute of America, σχετικά με το εάν και εφόσον η κονσέρβα μας είναι για πέταμα ή έχει απλά χάσει το σχήμα της λιγάκι. Αν για παράδειγμα το χτύπημα της κονσέρβας βρίσκεται στο καπάκι της , τότε πιθανά έχει χάσει την στεγανότητά της, ανοίγοντας δρόμο στα βακτήρια να μπουν και να χαλάσουν το περιεχόμενο. Αν το βαθούλωμα επιτρέπει στο δάχτυλό μας να καθίσει μέσα του, τότε καλύτερα να πετάξουμε την κονσέρβα, αλλιώς κινδυνεύουμε με σοβαρότατη δηλητηρίαση.

Το να βάλουμε ανοιγμένες κονσέρβες στο ψυγείο οδηγεί σε δηλητηρίαση

Πολλοί από εμάς έχουμε ανοίξει κάποια κονσέρβα από ντομάτες ή καλαμποκιού για να ανακαλύψουμε σύντομα ότι δεν χρειαζόμαστε όλο το περιεχόμενο γι’ αυτό και βάλαμε το υπόλοιπο, μαζί με την κονσέρβα, στο ψυγείο για να το χρησιμοποιήσουμε μια επόμενη μέρα. Υπάρχει λοιπόν μια μικρή-πολύ μικρή- πιθανότητα να πάθουμε μια σοβαρή τροφική δηλητηρίαση που ονομάζεται αλλαντίαση. Σύμφωνα όμως με τους ειδικούς, η πιθανότητα είναι τόσο μικρή που είναι σχεδόν ανύπαρκτη. Για την ακρίβεια, ο Αμερικανικός USDA, διαβεβαιώνει ότι το να κρατάμε ανοιγμένες κονσέρβες για μικρό χρονικό διάστημα στο ψυγείο, δεν ενέχει κανέναν κίνδυνο.

Το μόνο πρόβλημα αυτής της πρακτικής είναι το θέμα της γεύσης. Σύμφωνα με το Lifehacker, η γεύση των τροφίμων χαλάει, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για πιο όξυνα τρόφιμα όπως ο χυμός ντομάτας. Αντίθετα, τρόφιμα όπως το φυστικοβούτυρο που είναι αρκετά λιπαρά, ωφελούνται από το άνοιγμα της συσκευασίας τους. Αν λοιπόν δεν θέλουμε το περιεχόμενο της κονσέρβας να πάρει μια μεταλλική γεύση, τότε το μεταγγίζουμε σε ένα άλλο δοχείο που κλείνει καλά και το βάζουμε στο ψυγείο.