“Είστε όλοι mute;”, “Κλείσε λίγο το μικρόφωνό σου!” “Δεν σε ακούσαμε καθόλου, κόπηκες, μπορείς να το ξαναπείς;”, “Να περιμένουμε λίγα ακόμα λεπτά να μαζευτούμε όλοι;”, “Πώς κάνω share screen;”, “Παιδιά με ακούτε; Α, ήμουν σε mute και μιλούσα μόνος μου”. Αν αυτές οι φράσεις σας είναι πολύ οικίες σημαίνει ότι τους τελευταίους εννέα περίπου μήνες βρίσκεστε σε καθεστώς τηλεργασίας και πως η δουλειά σας απαιτεί συνεχόμενα calls. Έχετε κατακτήσει ήδη το Zoom και μάθατε την ύπαρξη του Teams. Έχετε απορρίψει το Skype και για μια γρήγορη και ίσως πιο ανεπίσημη κλήση θα χρησιμοποιήσετε και το Messenger.Η τηλεργασία είναι ένα ζήτημα που απασχολεί εργαζόμενους και εργοδότες. Στην αρχή οι μεν ανακουφίστηκαν. Παραπάνω ύπνος, λιγότερες ώρες χαμένες στα μέσα ή την κίνηση, μένεις όλη μέρα με τις πυτζάμες αν χρειαστεί. Οι δε βέβαια, στην πλειονότητά τους χλώμιασαν στο άκουσμα της τηλεργασίας. Στην Ελλάδα τέτοιες μέθοδοι δεν είναι συνηθισμένοι. Σπανίως οι εργαζόμενοι κάνουν συμφωνίες οι οποίες τους επιτρέπουν να δουλέψουν από σπίτι και αυτό γιατί μάλλον οι εργοδότες πιστεύουν ότι σπίτι ίσον λούφα. Όταν όμως ήδη από το πρώτο lockdown είδαν ότι όχι μόνο τίποτα δεν άλλαξε στην αποδοτικότητα των εργαζομένων, αλλά ότι αυτή αυξήθηκε, άρχισαν να σκέφτονται και τα δικά τους οφέλη, όπως η μείωση των λειτουργικών εξόδων μίας εταιρείας για παράδειγμα. 

Κανείς δεν ξέρει σε τι εργασιακό καθεστώς θα επιστρέψουμε όταν αποκατασταθεί η – όσο γίνεται – κανονική ροή της καθημερινότητάς μας, αυτό που γνωρίζουμε όλοι όμως, αλλά δεν το ομολογούμε συχνά είναι πως γρήγορα, τα πλεονεκτήματα της τηλεργασίας κατέρρευσαν σαν καστράκια στην άμμο. Εργαζόμαστε περισσότερο, πιο σκληρά, με αντιπερισπασμούς που δεν είναι στο χέρι μας να αποκλείσουμε, η έλλειψη φυσικής επαφής με το εργασιακό περιβάλλον έχει αρχίσει να δημιουργεί προβλήματα επικοινωνίας. Αυτή την τελευταία, αλλά φυσικά και τις ανάγκες της εργασίας έρχονται να καλύψουν τα ατελείωτα calls. Η Ιωάννα (43) είναι Presales Engineer σε πολυεθνική εταιρία λογισμικού. Τα calls ήταν μέρος της καθημερινότητάς της λόγω της φύσης της εταιρίας, ωστόσο όπως σημειώνει, κάνει πλέον calls με ανθρώπους που παλιά ήταν δύο γραφεία δρόμος, “Εκεί που σε δύο λεπτά είχε λήξει το θέμα, τώρα άντε βρες πότε μπορεί ο άλλος, αν τρέχει με το παιδί του στη τηλεκπαιδευση, αν είναι ήδη σε άλλο call και ούτω καθεξής”. Μετά από δύο συνεχόμενα calls έχει ανάγκη να βγει να πάρει αέρα. “Το όριο μου στα virtual meeting είναι πολύ μικρότερο από ότι τα live. Τα τεχνικά προβλήματα είναι πάντα αναμενόμενα, απλά τώρα η πίεση είναι μεγαλύτερη. Παλαιότερα, απλοί κανόνες ενός call ήταν κάτι του στιλ είσαι στην ώρα σου, μιλάς αφού έχω σταματήσει, κρατάς το μικρόφωνό σου κλειστό, προετοιμάζεις καλύτερα το υλικό σου και δεν μας αφήνεις μισή ώρα να περιμένουμε να βρεις που έχεις βάλει το γαμωαρχείο και ακόμα και αν δεν τηρούνταν, οκ. Τώρα που είσαι από call σε call δεν έχεις περιθώριο για τέτοια”, μιλώντας για τεχνικά και όχι μόνο προβλήματα, η Ιωάννα, μοιράζεται το χειρότερο call που έχει κάνει μέχρι σήμερα. Το διηγείται αστεία, αλλά εκείνη την ώρα σίγουρα δεν γελούσε. “Την προηγούμενη εβδομάδα είχα ένα call με εταιρεία στο Ντουμπάι, προγραμματισμένης διάρκειας μίας ώρας για απαντήσεις σε ερωτήσεις τους. Οι μισοί δεν ήξεραν γιατί τους κάλεσαν. Κάποιοι δεν είχαν διαβάσει καν τι είχαμε στείλει. Περιμέναμε κανένα 10λεπτο να κλείσουν όλοι τα μικρόφωνα. Γύρω στα 40 λεπτά αρχίζουν να μαλώνουν μεταξύ τους, στα αραβικά, ασταμάτητα και εμείς να μην ξέρουμε τι να κάνουμε. Σταμάτησαν περίπου στις δύο ώρες παρά κάτι. Παραδόξως πήγε καλά”.Την αστεία πλευρά στα τεχνικά ζητήματα προσπαθεί να δει και η Βικτώρια (39), Account Manager, “Το αγαπημένο μου είναι αυτό που κολλάει το βίντεο κάποιου συνεργάτη και από ολοκληρωμένη εικόνα προσώπου, ξαφνικά αναλύεται σε τρία pixel το πολύ. Έχει και λίγο πλάκα αυτό. Επίσης, αγαπημένο είναι όταν κάνεις εσύ ολόκληρη ανάλυση, αυτοθαυμάζεσαι την ώρα που την κάνεις, λεςΝαι ρε γαμώτο, I nailed it!” και μετά οι υπόλοιποι σου λένε, “Δεν ακούσαμε τι είπες, είχες παγώσει”. Bitch, don’t kill my vibe…”, ενώ ομολογεί πως μετά από κάθε call νιώθει πτώμα “και ένα κενό επίσης”. Παρόλα αυτά δεν την έχουν κουράσει ακόμη τα calls, όπως λέει “Έχω πάθει το binging effect, δώστε μου το επόμενο, bring it on, είμαι έτοιμη!” 

Σε αντίθεση με την Θεολογία (30), που εργάζεται ως Social Media Curator σε ένα Digital Marketing Agency και μάλλον δεν αντέχει ακόμη ένα call. “Τα meetings ήταν μία πάγεια κατάσταση και πριν από την πανδημία και την τηλεργασία στην εταιρεία που δουλεύω. Ένιωθα πραγματικά αδιανόητο το γεγονός ότι κάναμε meeting ακόμη και για να συζητήσουμε πότε πρέπει να προμηθευτούμε χαρτί τουαλέτας. Πού να ήξερα! Κάθε μου μέρα έχει πολλαπλά calls σε όποια εφαρμογή μπορείς να φανταστείς. Στο πρώτο lockdown χρησιμοποιούσαμε σταθερά το Skype, καθώς όμως τα τεχνικά προβλήματα ήταν πολλά, σταδιακά και χωρίς να το πολυκαταλάβουμε η βασική επικοινωνία γίνεται μέσω του Messenger, ενώ calls κάνουμε επίσης μέσω Zoom και Teams

Τα τεχνικά προβλήματα βέβαια δεν τα γλιτώνεις. Το χειρότερο είναι όταν μετά από 3746869 meetings αδυνατούν όλοι να καταλάβουν ότι καλό είναι αν δεν μιλούν να έχουν τα μικρόφωνά τους στο mute. Μέχρι σήμερα έχω ακούσει συναδέλφους να μιλάνε σαν ρομπότ ή εξωγήινοι, να μιλάνε με echo λες και είναι το πρώτο όνομα σε κάποιο τοπικό πανηγύρι και φυσικά οτιδήποτε συμβαίνει στο σπίτι τους, μωρά που κλαίνε, παιδιά που πεινάνε και συγκατοίκους που κάνουν πρόβα το μουσικό όργανο που παίζουν. Επίσης, τα online calls κρατάνε απελπιστικά περισσότερο. Όλο και κάποιος θα σηκώσει το χεράκι του στο Zoom και ο Host θα αργήσει να τον δει, κάποιος θα μιλήσει πάνω στον άλλο και δεν θα ακουστεί στο τέλος κανείς, αλλά τίποτα δεν συγκρίνεται με τις σιωπές διαρκείας, μετά από κάποιον μονόλογο του Host ή μετά από κάποιο ερώτημα στο οποίο κανείς δεν θέλει να απαντήσει, γιατί αν το κάνει, ξέρει με σιγουριά πώς κάτι θα του ανατεθεί. 

Μετά το τέλος ειδικά των πολύωρων calls έχω σχεδόν πάντα πονοκέφαλο και πονάνε και τα αυτιά μου από τα ακουστικά, καθώς μένω με τον σύντροφό μου ο οποίος επίσης τηλεργάζεται και δεν γίνεται να έχω τον ήχο από τον υπολογιστή. Το πώς καταφέρνει να απαντάει κι εκείνος σε τηλέφωνα λόγω δουλειάς όσο εγώ είμαι σε call στο μικρό διαμέρισμα που ζούμε, ας μην το αναλύσουμε. Πάντως μετά από call έχω νιώσει να μην μπορώ να εργαστώ άλλο, δεν μπορώ να συγκεντρωθώ και νιώθω εξαντλημένη”, σημειώνει. Η τηλεργασία δεν διαφέρει σε πολλά από την μεταφορά της αμφιθεατρικής εμπειρίας που απολαμβάνει ένας φοιτητής σε online μορφή. Η Έλενα (19) φοιτήτρια στο ΑΠΘ μεταφέρει τις τεχνικές δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι καθηγητές και εκείνες που… εφευρίσκουν οι συμφοιτητές της. “Όταν μπήκε το Zoom στη ζωή των φοιτητών αντικαθιστώντας τα γεμάτα κόσμο αμφιθέατρα κανείς μας δεν ξετρελάθηκε. Καθημερινές διαλέξεις σε ό,τι ώρα βολεύει τον κάθε διδάσκοντα ο οποίος σκάει μύτη στις οθόνες μας με πιτζαμάκι, ανέμελο μαλλί, φραπέ δίπλα του και το κασκόλ του Άρη κρεμασμένο στο background – Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, τι να πεις! Το Zoom δεν έχει απογοητεύσει κανέναν από τους 300 φοιτητές που συνδέονται σε κάθε διάλεξη. Οι μεσήλικες διδάσκοντες βέβαια είναι άλλο θέμα. Όλοι υπερβολικά γλυκούληδες προσπαθούν να ανοίξουν μικρόφωνα, κάμερα, share screen και ψάχνουν άσκοπα στις ρυθμίσεις του Η/Υ, ξεφυσώντας και μετανιώνοντας την ώρα και τη στιγμή που αποφάσισαν να διδάξουν σε πανεπιστήμιο. Βέβαια από την άλλη, η άμεση εξάρτηση από την τεχνολογία μας έχει κάνει πιο εφευρετικούς. Για παράδειγμα σε ένα online εργαστήριο μπήκε ένας τυπάς 40 λεπτά αργότερα με την εξής δικαιολογία: “Κύριε συγνώμη που άργησα αλλά ο γείτονας έκοβε δέντρα και έκοψε και το καλώδιο του ίντερνέτ μας”.Στα πολλά άρθρα που γράφονται για τα “τυχερά” της τηλεργασίας αναφέρθηκε ότι η πρόσβαση που επιτρέπει στους συναδέλφους σου στον προσωπικό σου χώρο ένα video call μπορεί να σας φέρει πιο κοντά. Η ουρά της γάτας κάποιου που μπαίνει στο πλάνο μπορεί να εκκινήσει μία συζήτηση που θα αποφορτήσει την ομάδα, η νέα μονστέρα που έβαλε κάποιος στο σαλόνι του ενδεχομένως να αποκαλύψει την αγάπη του αφεντικού για τα φυτά εσωτερικού χώρου και να τον κάνει στα μάτια των υφιστάμενών του ανθρώπινο και πιο προσιτό, η υπεύθυνη τμήματος που θα σηκωθεί δύο λεπτά για να βοηθήσει το παιδί της με την τηλεκπαίδευση θα κερδίσει τη συμπάθεια της ομάδας. Είναι πραγματικά έτσι; Νιώθουν όλοι οι υπάλληλοι εντάξει με το να μοιράζονται τον προσωπικό τους χώρο με ανθρώπους με τους οποίους έχουν τυπικές σχέσεις, ακόμη και ανθρώπους που δεν γνωρίζουν καθόλου; Μμμ να παραβιάζει την ιδιωτικότητά μου; Ναι και όχι”, θα πει η Βικτώρια, “Το έχω συνηθίσει με ένα τρόπο, αλλά συνειδητοποιώ ότι όταν βρίσκομαι στο γραφείο και κάνω βίντεο call νιώθω λιγότερο εκτεθειμένη και πιο σίγουρη να μιλήσω για πράγματα που εμπεριέχουν τις λέξεις πρότζεκτ, εξέλιξη, προϋπολογισμός, report χωρίς να βλέπω το παιδί μου απέναντι να τρέχει με το βρακί”. 

Η Θεολογία από την άλλη είναι θερμή υποστηρίκτρια της ιδιωτικότητας και τονίζει πόσο θολώνουν τα όρια ως προς την παραβίασή της στην εποχή των video calls, “Για να είμαι δίκαιη στα περισσότερα calls η κάμερα είναι κλειστή. Ειδικότερα σε αυτά που κάνω με την ομάδα μου, με την οποία υπάρχει συναδελφική αλληλεγγύη πάνω στο ζήτημα. Ωστόσο, έχω νιώσει αρκετές φορές άβολα, όταν σε μίτινγκ με τα άλλα τμήματα, μας έχει ζητηθεί να ανοίξουμε κάμερα με την πρόφαση “Έτσι να σας δούμε λίγο, μας έχετε λείψει”. Όχι, λείπω στους γονείς μου, στον γκόμενό μου, στους φίλους μου. Κατανοώ ότι η απουσία της προσωπικής επαφής μπορεί να δημιουργήσει αποξένωση, κάτι που ενδεχομένως να λειτουργήσει και κατά ενός εργαζομένου που, εφόσον δεν έχει άμεση επαφή με τους ανώτερούς του μπορεί να αδυνατεί να επιλύσει προβλήματα που τον απασχολούν και του δυσκολεύουν τη ζωή, όμως αυτές τις σάχλες δεν τις μπορώ. Κανένας δεν έχει λείψει σε κανένα, μερικοί είμαστε και χαρούμενοι που δεν βλέπουμε κάποια πρόσωπα καθημερινά. Επίσης, νιώθω ότι παραβιάζεται η ιδιωτικότητά μου. Στα calls που έχει ζητηθεί να ανοίξουμε κάμερα για καλύτερη “επαφή”, κάτι για οποίο δεν ήμουν ενημερωμένη, ήμουν άλουστη με ένα κλάμερ στο κέντρο του κρανίου μου, μία ζακέτα με τρύπες και ένα σπυράκι περιόδου. Όχι, είμαι σπίτι μου και δεν θέλω να ανοίξω την κάμερα. Δεν είμαι υποχρεωμένη επειδή τηλεργάζομαι να είμαι το ίδιο περιποιημένη, όπως όταν πηγαίνω στο γραφείο. Επίσης δεν θέλω να έχουν εικόνα για το σπίτι μου τα αφεντικά μου και βαριέμαι οικτρά να ψάχνω λευκούς τοίχους για να μην προδώσω τίποτα από τον προσωπικό μου χώρο”. Ένα ακόμη πράγμα με το οποίο μας έφερε αντιμέτωπους η τηλεργασία και συγκεκριμένα τα video calls είναι η αυτοεικόνα μας. Αναγκαζόμαστε να βλέπουμε διαρκώς τον πιξελιασμένο εαυτό μας σε ένα μικρό – ή και πιο μεγάλο – τετραγωνάκι παρατηρώντας πράγματα για αυτόν που ίσως να μην είχαμε διανοηθεί. Επίσης, δεν αντιλαμβανόμαστε όλοι οι άνθρωποι την εικόνα μας το ίδιο. Πολλοί αντιμετωπίζουν ανασφάλειες οι οποίες ενεργοποιούνται υπό το σκληρό φως του υπολογιστή, ή όταν άλλοι συνάδελφοι δείχνουν άνετα υπέροχοι στην κάμερα. “Δεν γουστάρω να βλέπω τα μούτρα μου γενικά”, αναφέρει ο Γιάννης (26), “που όμως, οκ, είναι προσωπικό ζήτημα. Πάντως έχω βαρεθεί να τα βλέπω σε χάλια ποιότητα με φόντο την βιβλιοθήκη μου. Και σε τέλεια ποιότητα να ήταν δεν θα ένιωθα φουλ άνετα”.  Ειδικά σε αυτά τα calls που η συμμετοχικότητα μου είναι περιορισμένη, εστιάζω συνέχεια στην εικόνα μου και σκέφτομαι πράγματα όπως κατά πόσο το αρνητικό της εικόνας μου με δείχνει σαν να έχω πάθει εγκεφαλικό, πόσο η γωνία της κάμερας αυτής τονίζει το προγούλι, αν οι εκφράσεις μου δείχνουν πόσο βαριέμαι, αλλά και από την άλλη ευτυχώς που δε φαίνομαι ολόσωμη, θα μπορούσε να είναι και χειρότερα!”, μοιράζεται η Βικτώρια που επίσης εξομολογείται ότι όταν βαριέται πολύ αρχίζει να ανακατεύει τα μαλλιά της ή να κουνιέται χωρίς λόγο. Αναρωτιέται πόσο καλό να είναι άραγε αυτό για το επαγγελματικό της προφίλ.

Η φοιτήτρια Έλενα “παγώνει” στο άκουσμα ανοίγματος κάμερας “Όταν φτάνει η ώρα που ο διδάσκων λέει τη φράση “Ανοίξτε και εσείς παιδιά τις κάμερές σας” ακολουθεί πανικός. Υπάρχουν φυσικά και οι ακομπλεξάριστοι που και με αποκριάτικη στολή να είναι, θα ανοίξουν την κάμερα. Υπάρχουν όμως και οι άλλοι που τρέχουν τελευταία στιγμή να σώσουν ό,τι μπορούν. Επειδή ανήκω σε αυτό το γκρουπάκι, τα βασικά είναι: πρόσωπο, μπλούζα και μαλλιά προφανώς. Σε δεύτερη μοίρα έρχεται το background που όσο ακατάστατο κι αν είναι, ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ ΧΡΟΝΟΣ. Μιλάω εκ μέρους όλων των γυναικών όταν λέω ότι είμαστε σε καραντίνα, δεν επιτρέπεται καμία έξοδος από το σπίτι χωρίς μάσκα, ΑΡΑ, δεν χρειάζεται κατανάλωση προϊόντων μακιγιάζ. Εδώ έρχονται οι ανοιχτές κάμερες στο Zoom να τα ανατρέψουν όλα και το make-up να πηγαίνει και να έρχεται σε κάθε τηλεδιάλεξη”.Μερικές φορές είναι πραγματικά ανυπόφορο. Ακόμα κι αν ξέρω ότι θα είναι μίτινγκ με ανοιχτές κάμερες, όπως πχ συμβαίνει όταν μπαίνουμε σε call με πελάτες, είμαι φυσικά μακιγιαρισμένη και έχω φροντήσει έστω να φοράω ένα πιο descent πουλόβερ από πάνω και ας είμαι από κάτω με την πυτζάμα. Ωστόσο, πιάνω τον εαυτό μου να κοιτά εμμονικά σχεδόν την εικόνα μου σε αυτό το μικρό παραθυράκι. Προσπαθώ να στήσω το κεφάλι μου έτσι ώστε να μην μου κάνει ο φωτισμός του υπολογιστή μαύρους κύκλους (υπάρχει βέβαια και η πιθανότητα να έχω ήδη μαύρους κύκλους από τα εξαντλητικά ωράρια και να μην φταίει μόνο το φως του υπολογιστή), αλλά και να μην φαίνομαι με προγούλι”, λέει η Θεολογία εκφράζοντας παρόμοια συναισθήματα με εκείνα της Βικτώριας. “Τεντώνω το λαιμό μου και ισώνω τους ώμους κάθε φορά που ξεχνιέμαι και η εικόνα μου φροντίζει να μου το υπενθυμίζει. Φτιάχνω συνεχώς τα μαλλιά μου προσπαθώντας να πετύχω την ιδανική εικόνα που θέλω για τον εαυτό μου και αυτή φυσικά δεν επιτυγχάνεται ποτέ. Επίσης, όταν κάθομαι αμίλητη σε κάποιο call επικεντρόνομαι μόνο εκεί και συνειδητοποιώ πόσο πολύ μοιάζω στον πατέρα μου όσο μεγαλώνω κι αυτό είναι πολύ κακό, καθώς έχω κάποια σημαντικά daddy issues”, καταλήγει αγγίζοντας και έναν πολύ προσωπικό, ψυχολογικό παράγωντα. Κανένας μας δεν μπορεί να αποφύγει τα calls σε αυτή τη συνθήκη, μπορούμε όμως να τα κάνουμε λίγο περισσότερο βιώσιμα. Να είναι μικρότερα σε διάρκεια, με λίγη περισσότερη πυγμή οι hosts αυτού του κόσμου θα τα καταφέρουν. Επίσης, οι συμμετέχοντες οφείλουν να σέβονται την ιδιωτικότητα των υπόλοιπων, σίγουρα θα έχετε την ευκαιρία να δείτε τον υπάλληλο / συνάδελφό σας σε κάποια άλλη κλήση, όπου η κάμερα θα είναι υποχρεωτικά ανοιχτή για λόγους δουλειάς. Και φυσικά να είναι λιγότερα κατά τη διάρκεια του 8ώρου. Υπεύθυνοι, συντονιστές, managers, και λοιπά αφεντικά μην ξεχνάτε: Όπως εκείνο το μίτινγκ θα μπορούσε να είναι e-mail, έτσι θα μπορούσε να είναι κι αυτό το call.

@oneofusgr

If you're here, you're one of us!