Πριν από δύο Σάββατα ο χώρος του κοινωνικού και πολιτιστικού project Communitism στον Κεραμεικό γέμισε από παιδικές φωνές και γέλια. Παιδιά από 4 – 9 ετών ήταν εκεί μαζί τους γονείς τους για να συμμετέχουν σε ένα μοναδικό workshop βασισμένο στην τέχνη του drag. Αν σας έρχεται στο μυαλό το δημοφιλές βίντεο της σειράς “Kids Meet” του YouTube καναλιού HiHo Kids, όπου παιδιά βομβαρδίζουν την drag queen Isabella Extynn με ερωτήσεις που κανένας δημοσιογράφος δεν θα τολμούσε να κάνει, τότε φανταστείτε πώς είναι να μπορούν να διαδράσουν με δύο drag queens και να μάθουν μέσα από την πολύχρωμη και πολυεπίπεδη τέχνη τους, ενώ παράλληλα ψυχαγωγούνται.

Η δημοφιλής drag queen Kangela Tromokratisch αποφάσισε να επαναφέρει το εργαστήριο μετά την επιτυχία του πρώτου “Drag 4 Kids” workshop που πραγματοποιήθηκε το 2019 και δυστυχώς τη συνέχειά του ανέκοψε το ξέσπασμα της πανδημίας. Το πρώτο “Darg 4 Kids” ξεκίνησε από την drag queen Atossaπου είναι επίσης μητέρα, ψυχολόγος και φυσικά queer”, όπως τονίζει η Kangela, στο Fluffy Library, το καλλιτεχνικό project της εικαστικού Αντιγόνης Τσαγκαροπούλου, που φιλοξενήθηκε με μεγάλη επιτυχία στη γκαλερί Atopos CVC. “Ήταν μια προσπάθεια να δημιουργηθεί ένα safe space για παιδιά, που εκτός από ψυχαγωγία προσφέρει δημιουργική έκφραση μέσα από την τέχνη του drag κι ενθαρρύνει την αποδοχή και συμπερίληψη της διαφορετικότητας. Η διαφορά του από άλλες ανάλογες προσπάθειες ανά τον κόσμο είναι ότι είναι διαδραστικό και ενθαρρύνει την αυτοέκφραση”, εξηγεί η Kangela.

“Στο πρώτο μας εργαστήρι τα παιδιά αποφάσισαν αυθόρμητα στο τέλος να ζωγραφίσουν εμένα και τις μαμάδες τους!”, Kangela Tromokratish, Φωτογραφία: Πρόδρομος Εμμανουηλίδης

Η αγάπη της Kangela για τα παιδιά την έκανε να δημιουργήσει το “Kangela’s drag 4 children” στο Communitism. Το πρώτο workshop πραγματοποιήθηκε στις 6 Νοεμβρίου και η Kanglea, μαζί με τη φίλη της και εικαστικό Γρηγορία Βρυττιά που επιμελήθηκε τη διακόσμηση του χώρου και πήρε μέρος στο εργαστήρι με το χαρακτήρα της Frida, ψυχαγώγησαν παιδιά και γονείς που παρακολούθησαν show, άκουσαν ιστοριες, και ντύθηκαν από το βεστιάριό τους δημιουργώντας τους δικούς τους χαρακτήρες.

Η Kanglea και Frida μιλούν στο One of Us για τις εντυπώσεις που τους άφησε το πρώτο εργαστήρι “Kangela’s drag 4 children”, τις αντιδράσεις παιδιών και γονιών και για το αν τελικά όλες οι επίκτητες προκαταλήψεις μικρών και μεγάλων παιδιών μπορούν να ξεχαστούν μέσα από το παιχνίδι, και την έκφραση της δημιουργικότητας.

Πόσα παιδιά ήρθαν στο πρώτο workshop για το 2021 στο Communitism και τι περιλάμβανε το πρόγραμμα;

Kangela: Θέλουμε να περιορίζουμε τον αριθμό των παιδιών σε περίπου 7 παιδιά ανά drag queen για να μπορούμε να τους δώσουμε όλη μας την προσοχή στο διαδραστικό κομμάτι. Σε αυτό το πρώτο μας είχαμε 14 παιδιά με τις μαμάδες τους. Το πρόγραμμα ξεκινάει συνήθως με κάποιο σόου, ή παραμύθι, ή άλλη μορφή έκφρασης που επιλέγει η κάθε μια μας, πάντα φιλικό και φτιαγμένο για παιδιά. Πριν και μετά από αυτό, είμαστε διαθέσιμες στα παιδιά για ερωτήσεις, για να εξηγήσουμε τι είναι αυτό που κάνουμε και γιατί. Μετά από ένα διάλειμμα, τα παιδιά και οι γονείς επιστρέφουν στο χώρο που μεταμορφώνουμε σε βεστιάριο, όπου εκεί καλούνται όλοι να δημιουργησούν το δικό τους χαρακτήρα χρησιμοποιώντας υφάσματα, αξεσουάρ, περούκες και υλικά make up. Στο πρώτο μας εργαστήρι τα παιδιά αποφάσισαν αυθόρμητα στο τέλος να ζωγραφίσουν εμένα και τις μαμάδες τους!

Frida: Όπως ανέφερε κι η Kangela μεσολάβησε ένα πολύ μεγάλο διάστημα μεταξύ του πρώτου εργαστηρίου και αυτού του νέου κύκλου, οπότε η ανυπομονησία των γονέων που ήρθαν ήταν μεγάλη. Η διάδρασή μας με τα παιδιά και τις γονείς ήταν μια πολύ ιδιαίτερη εμπειρία. Πολλά από τα μικρά ήταν πολύ επιφυλακτικά στην αρχή καθώς ο χώρος κι οι μάσκες/μακιγιάζ τους φάνηκαν περίεργα αλλά ζεστάθηκαν πολύ γρήγορα.

“Μπορούν να βαφτούν και να μεταμφιεστούν και σε άλλες δραστηριότητες, όπως το θεατρικό παιχνίδι, αλλά στο “Drag 4 children” δίνεται μια έμφαση στην αυτοέκφραση, την εφεύρεση και την ελευθερία”, Frida, Φωτογραφία: Πρόδρομος Εμμανουηλίδης

Σε τι ηλικίες παιδιών απευθύνεται το workshop;

Kangela: Αρχικά έχουμε ξεκινήσει με την ηλικιακή ομάδα 4 – 9 χρονών, αλλά υπάρχει ενδιαφέρον από όλες τις ηλικίες, μέχρι και ενήλικες! Άλλωστε, οι γονείς που συνοδεύουν τα μικρά μας αγγελάκια παίρνουν ενεργά μέρος στο εργαστήρι και περνάνε εξίσου τέλεια!

Ποιες ήταν οι αντιδράσεις των γονιών και ποιες των παιδιών; Τι πιστεύετε ότι ενθουσιάζει πιο πολύ τα παιδιά στην τέχνη του drag;

Kangela: Όσοι συμμετέχουν στο εργαστήρι μας μπαίνουν ενθουσιασμένοι σε ένα δημιουργικό παιχνίδι. Το drag είναι χρωματιστό κι αστραφτερό, ποιο παιδί μπορεί να αντισταθεί; Ανεξαρτήτως φύλου, όλα τα παιδιά και οι γονείς ξεφεύγουν από την καθημερινότητά τους και μπαίνουν σε ένα μαγικό κόσμο!

Frida: Για τα παιδιά αυτό το παιχνίδι της μεταμφίεσης και την αναπροσαρμογής της εικόνας του εαυτού (βλέπε role-playing) είναι αρκετά φυσική. Μεγαλώνοντας μαθαίνουμε να έχουμε μια παγιωμένη εικόνα για το ποιες είμαστε και πώς το εκφράζουμε. Το drag είναι για τους μεγάλους ένας τρόπος να ξαναβρούν την ελευθερία του παιχνιδιού και για τα παιδιά να το εξερευνήσουν, και με την βοήθειά μας να εξερευνήσουν την διαφορετικότητα μέσω του drag.

“Εγώ σαν αιώνιο παιδί λατρεύω την επαφή με την αγνότητα και τη διάθεση για παιχνίδι χωρίς τις προκαταλήψεις και τα στεγανά που κουβαλάμε στα μυαλά μας οι ενήλικες”, Kangela Tromokratish, Φωτογραφία: Πρόδρομος Εμμανουηλίδης

Και τι είναι αυτό που τους προσφέρει;

Kangela: Πιστεύω πως υπάρχει μεγάλη ανάγκη για αποδοχή της διαφορετικότητας σε όλες τις ηλικίες, ειδικά σε μια εποχή όπου ο συντηρητισμός και η επιμονή στις πατριαρχικές αξίες μαστίζουν την κοινωνία μας. Οι drag περσόνες μας είναι σαν ζωντανοί ήρωες κόμικ, δεν εστιάζουμε στη μεταμόρφωση από το ένα φύλο στο άλλο, ενισχύουμε την ιδέα ότι τα πάντα είναι αποδεκτά στην αυτοέκφραση.

Frida: Είναι μια διαφορετική εμπειρία. Μπορούν να βαφτούν και να μεταμφιεστούν και σε άλλες δραστηριότητες, όπως το θεατρικό παιχνίδι, αλλά στο “Drag 4 children” δίνεται μια έμφαση στην αυτοέκφραση, την εφεύρεση και την ελευθερία. Δεν είναι τίποτα τυποποιημένο και κατευθυνόμενο.

Τι προσφέρει και προσωπικά στην κάθε μία σας η επαφή με τα παιδιά;

Kangela: Εγώ σαν αιώνιο παιδί λατρεύω την επαφή με την αγνότητα και τη διάθεση για παιχνίδι χωρίς τις προκαταλήψεις και τα στεγανά που κουβαλάμε στα μυαλά μας οι ενήλικες. Δημιουργώ τα δικά μου παραμύθια μέσα από την εμφάνιση και την έκφρασή μου ως drag queen και τα μοιράζομαι με τα παιδιά, ωθώντας τα να εκφραστούν δημιουργικα!

Frida: Εγώ είμαι παραμυθού, φτιάχνω κόσμους είτε μέσα από την τέχνη μου είτε σαν αφηγήτρια. Οι ιδέες μου πηγάζουν σε τεράστιο βαθμό από τις μνήμες της παιδικής μου ηλικίας. Όταν αφηγούμαι στα παιδιά θέλω να τα αφήνω να επεμβαίνουν στην ιστορία. Το αποτέλεσμα είναι πάντα απολύτως απροσδόκητο και ικανοποιητικό.

“Η διαφορά του από άλλες ανάλογες προσπάθειες ανά τον κόσμο είναι ότι είναι διαδραστικό και ενθαρρύνει την αυτοέκφραση”, Kangela & Frida, Φωτογραφία: Πρόδρομος Εμμανουηλίδης

Έχουν τελικά τα παιδιά μια αθώα, άφθαρτη ματιά που αποδεικνύει πως οι ρατσιστικές συμπεριφορές είναι επίκτητες ή έχετε εντοπίσει σε εκείνα επιφυλάξεις ακόμα και από αυτή την ηλικία, που ενδεχομένως να μην έχουν προέλθει αποκλειστικά και μόνο από την οικογένεια αλλά από την κοινωνία, το σχολείο κλπ;

Kangela: Το είπες μόνη σου και συμφωνώ απόλυτα. Όποιες επιφυλάξεις μπορεί να υπάρχουν από εξωτερικούς παράγοντες, διαλύονται σε πολύ λίγο χρόνο, δηλαδή μπορεί στην αρχή να με ρωτήσουν γιατί έχω μουστάκι, γιατί ντύνομαι έτσι, ή γιατί έχω μπλε μούρη, αλλά όλα ξεχνιούνται μόλις ξεκινήσει το παιχνίδι!

Frida: Σαφώς κι οι προκαταλήψεις είναι επίκτητες κι όσο κι αν προσπαθήσουμε να τα προστατεύσουμε, όλες οι πληροφορίες θα τα φτάσουν στο τέλος. Το θέμα είναι να μάθει το παιδί να αυτοπροστατεύεται και να αναπτύξει τα δικά του κριτήρια.

“Όποιες επιφυλάξεις μπορεί να υπάρχουν από εξωτερικούς παράγοντες, διαλύονται σε πολύ λίγο χρόνο, δηλαδή μπορεί στην αρχή να με ρωτήσουν γιατί έχω μουστάκι, γιατί ντύνομαι έτσι, ή γιατί έχω μπλε μούρη, αλλά όλα ξεχνιούνται μόλις ξεκινήσει το παιχνίδι”, Kangela Tromokratish, Φωτογραφία: Πρόδρομος Εμμανουηλίδης

Θεωρούμε δεδομένο ίσως ότι στο workshop αυτό θα έρθουν παιδιά των οποίων οι γονείς αποδέχονται αδιαπραγμάτευτα τη διαφορετικότητα, ωστόσο εσείς σε ποιους γονείς αυπεθύνεστε; Θα θέλατε να έρθουν γονείς που να είναι ενδεχομένως επιφυλακτικοί με τη διαφορετικότητα έτσι ώστε να τους δοθεί η ευκαιρία να αναθεωρήσουν;

Kangela: Θυμάμαι στο πρώτο “Drag 4 kids” έναν μπαμπά που ήρθε με το γιο του χωρίς να ξέρει ακριβώς πού έρχοταν. Στην αρχή ήταν και οι δυο τους φοβισμένοι κι επιφυλακτικοί αλλά στο τέλος έτρεχαν πάνω κάτω μεταμφιεσμένοι και διασκέδαζαν μαζί με τους υπόλοιπους! Αυτή είναι η μαγεία που κανένας δεν μπορεί να αντισταθεί και γι αυτο κάνουμε ό,τι κάνουμε. Ελπίζω να συνεχίσει το ενδιαφέρον του κόσμου, να έρχονται όλων των ειδών άνθρωποι και να δραπετεύουν μαζί μας σε έναν κόσμο που το μόνο που έχει σημασία είναι το παιχνίδι και η αυτοέκφραση.

Το επομενο “Kangela’s Drag 4 Children” εχει προγραμματιστει για τις 5/12 και η φιλοδοξία της Kangela και των συνεργατών της είναι να γίνεται ένα workshop το μήνα. Για να μη χάσεις το επόμενο ακολούθησε την Kangela αλλά και το Communitism.