Για κάποιους η μόδα είναι επάγγελμα, για πολλούς είναι μια ευχάριστη ενασχόληση αλλά για όλους ανεξαιρέτως αποτελεί ένα αναπόσπαστο μέρος της ζωής τους. Είτε το καταλαβαίνεις είτε όχι, η μόδα αποτελεί κομμάτι όλων μας, απλά και μόνο “ρίχνοντας κάτι στην πλάτη μας” για να βγούμε από το σπίτι, κάνουμε μια ενδυματολογική επιλογή. Συνεπώς, αναπόδραστα δεν υπάρχει άνθρωπος που να μην έρχεται σε επαφή με την βιομηχανία της μόδας και τα γρανάζια της.

Με αυτά στο νου, παρακάτω σας έχουμε μαζέψει τα πιο σημαντικά βιβλία γύρω από τη μόδα, σε περίπτωση που θέλετε να μάθετε κάποια παραπάνω πράγματα για αυτό το φαινομενικά ασήμαντο και επιφανειακό για πολλούς κομμάτι της ζωής μας, που τόσο επηρεάζει τελικά την καθημερινότητά μας όλων μας.

Charles Baudelaire /The Painter of Modern Life (1863)

The Painter of Modern Life

Πέρα από μεγάλος ποιητής, ο Baudelaire ήταν επίσης ένας από τους πιο αναγνωρισμένους και πρωτοποριακούς κριτικούς τέχνης της εποχής. Στο βιβλίο αυτό εξερευνά τις έννοιες της ομορφιάς, σε σχέση με την τέχνη, και θέτει την μόδα σε ένα εντελώς νέο, ριζικά διαφορετικό πλαίσιο για την εποχή, συνδέοντάς την για πρώτη φορά με τον χρόνο. Πιο συγκεκριμένα, επαναπροσδιορίζει τον όρο “modernity” ως “το μεταβατικό, το φευγαλέο, το αδιάκοπα μεταβαλλόμενο”, ενώ ταυτόχρονα τιτλοδοτεί την μόδα ως “modern”. Με αυτόν τον τρόπο, είναι ο πρώτος που αντιλήφθηκε την σχέση της μόδας με τον χρόνο, το πως δηλαδή η μόδα, είτε αυτό είναι ρούχο είτε αυτό είναι μια συγκεκριμένη κοινωνική συμπεριφορά, καθρεφτίζει τους καιρούς, την κοινωνία. Και είναι επίσης ο Baudelaire και το The Painter of Modern Life που κατά ένα τρόπο προφήτεψε την τόσο φευγαλέα φύση της μόδας, όπως έχει καταλήξει σήμερα. Παρ’ ότι λίγο πιο θεωρητικό, το δοκίμιο αυτό είναι σχετικά εύκολο ανάγνωσμα σε σχέση με άλλα αντίστοιχα θεωρητικά βιβλία, και αν θες να μάθεις την βάση για την απαρχή της σύγχρονης βιομηχανίας της μόδας, αυτό είναι ίσως από τα πιο κατάλληλα βιβλίο.


 

Fashion History from the 18th to the 20th Century / Kyoto Costume Institute

Fashion History from the 18th to the 20th Century

Η ιστορία της μόδας είναι ίσως από τα πιο ενδιαφέροντα θέματα, ακόμα και για όσους δεν τους απασχολεί η μόδα. Ο λόγος δεν είναι άλλος από το ότι το ένδυμα λέει την ιστορία πίσω από την κάθε κοινωνία, το κάθε λαό, τα ήθη και έθιμά του, το τρόπο ζωής του κλπ, άρα το κομμάτι αυτό δεν έχει μόνο ενδυματολογικό ενδιαφέρον αλλά και κοινωνικό. Παράλληλα, η μόδα δεν παύει να είναι ένα υπέροχο θέαμα, ιδίως όταν μιλάμε για τα ενδύματα των τελευταίων αιώνων, που σε συνδυασμό με την συγκέντρωση πλούτου και την εξέλιξη των τεχνικών ύφανσης, ήταν όλο και πιο εντυπωσιακά και εξεζητημένα. Τόσο μια σύντομη μεν ενδιαφέρουσα δε κοινωνικο-ενδυματολογική ανάλυση, όσο και υπέροχες φωτογραφίες θα βρείτε σε αυτό το βιβλίο, που παρουσιάζει την τεράστια αρχειακή συλλογή του Kyoto Costume Institute, με ενδύματα που ξεκινούν από τον 18ο αιώνα και φτάνουν ως τα τέλη του 20ου, δηλαδή στην εποχή της σύγχρονης μόδας. Μέσα θα βρείτε φωτογραφίες από αρχειακά κομμάτια που δεν υπάρχουν πουθενά άλλου, ενώ παράλληλα θα μάθετε τα βασικά για το πως το ρούχο επηρέαζε την ζωή των ανθρώπων στην εκάστοτε χρονική περίοδο και το αντίστροφο. Αν λοιπόν ενδιαφέρεστε για ένα βιβλίο Ιστορίας της Μόδας που έχει όλα όσα πρέπει αλλά δεν είναι και τρομερά εξειδικευμένο ώστε να γίνει βαρετό, αυτή είναι μια πολύ καλή επιλογή.


 

The Psychology of Fashion / Carolyn Mair

https://d1w7fb2mkkr3kw.cloudfront.net/assets/images/book/lrg/9781/1386/9781138658677.jpg

Το βιβλίο Psychology of Fashion /Ψυχολογία της Μόδας εισάγει τον αναγνώστη στο πως ο κόσμος της μόδας αλληλεπιδρά με τον άνθρωπο και την ψυχολογία του. Από το πως το αυτό που “ρίχνεις στην πλάτη σου” μπορεί να επηρεάσει τον τρόπο που βλέπεις τον εαυτό σου ή/και τους γύρω σου, μέχρι τους τρόπους με τους οποίους η βιομηχανία της μόδας χειραγωγεί τον καταναλωτή με σκοπό το κέρδος. Το βιβλίο αυτό επίσης μιλάει για το πως η μόδα μπορεί να μας ενδυναμώσει και να βελτιώσει την σχέση μας με το σώμα μας, ενώ επίσης πως μέσω της ψυχολογίας μπορούμε να εφαρμόσουμε πιο περιβαλλοντικά βιώσιμες καταναλωτικές συμπεριφορές. Αν γενικά σε ενδιαφέρει το πως σχετίζεται ο άνθρωπος με το ρούχο, και με ποιους τρόπους λειτουργεί η μόδα σαν παρονομαστής της ψυχολογίας μας, αυτό είναι το κατάλληλο βιβλίο, με στοχευμένο θέμα μεν αλλά τόσο εξειδικευμένο ώστε να μπορεί να το διαβάσει ο μέσος αναγνώστης.


D.V. / Diana Vreeland

Ανάμεσα στα ιερά τέρατα της σύγχρονης βιομηχανίας της μόδας, η Diana Vreeland βρίσκεται ίσως στα πιο ψηλά σκαλιά της ιεραρχίας. Ίσως η σημαντικότερη editor-in-chief της αμερικανικής Vogue, αυτή η ευφυής γυναίκα, που βρέθηκε στην κορυφή όχι ενός αλλά δυο εμβληματικών περιοδικών (τέλεσε χρέη editor-in-chief και στο Harper’s Bazaar), μέσα στην μακροχρόνια πορεία της έφερε την μόδα από τον 19ο στον 20 αιώνα. Στο βιβλίο αυτό, την αυτοβιογραφία της δηλαδή, η Vreeland διηγείται την ζωή της από τα παιδικά και εφηβικά της χρόνια, ως και την μετέπειτα καριέρα της, και διαβάζοντάς το θα έχεις την ευκαιρία να χωθείς μέσα στον κόσμο της και να ζήσεις με έναν τρόπο όλα τα υπέροχα και όχι μόνο, με κεντρικό άξονα -τι άλλο- τη μόδα.


Overdressed: The Shockingly High Cost of Cheap Fashion/ Elizabeth L. Cline

Αυτό το βιβλίο είναι ουσιαστικά ένα μανιφέστο βασισμένο σε λεπτομερή και μακροχρόνια έρευνα, όπου η συγγραφέας Elisabeth Cline, παίρνει μαζί της τον αναγνώστη στα back-stage της βιομηχανίας της μόδας. Πίσω από την χλιδή και τα λούσα, η Cline μας μεταφέρει την πραγματική εικόνα του fast-fashion και μας εξηγεί το τρομακτικό της αποτύπωμα τόσο στο περιβάλλον όσο και στους ανθρώπους που εργάζονται για αυτή, με κάθε λεπτομέρεια. Αν ψάχνεις ένα βιβλίο το οποίο αναλύει το αληθινό κόστος της γρήγορης μόδας και παράλληλα σου δίνει τρόπους για το πως ως καταναλωτής να κόψεις αυτόν τον μη βιώσιμο κύκλο, αυτό είναι για εσένα.


 

Fashion Climbing: A Memoir by Bill Cunningham

Αν αναρωτιέσαι πως προέκυψε ο όρος street-style, η απάντηση είναι το όνομα Bill Cunningham. Ο θρυλικός φωτογράφος που αποτύπωσε όλη τη σκηνή της Νέας Υόρκης στο φακό του, και ως εκ τούτου εφηύρε στην ουσία το street-style photography όπως και την ίδια την έννοια του street-style σαν κάτι επιδραστικό, σε αυτό το βιβλίο διηγείται την ζωή του. Στο Fashion Climbing, που δημοσιεύτηκε μετά το θάνατό του το 2018, ο Cunningham μιλάει για κάθε πλευρά και περίοδο της ζωής του, πράγμα που όσο ζούσε δεν μοιράστηκε ποτέ, ενώ πέρα από τα απομνημονεύματά του, μέσα από τις σελίδες δίνει επίσης συμβουλές για μια “ποιοτική ζωή”, και παραθέτει διάφορες απόψεις για την βιομηχανία της μόδας ως εξωτερικός παρατηρητής. Η δε γραφή του είναι υπέροχη, διαβάζοντάς το καταφέρνει να σε ταξιδέψει και με την γλαφυρότητα του να σε πάρει μαζί του μέσα σε κάθε  ιστορία.


Women by Man Ray / BEATON PHOTOGRAPHS / Helmut Newton Sumo (TASCHEN)

 

Όταν μιλάμε για βιβλία μόδας και ιστορία της μόδας, αυτό που σίγουρα δεν μπορεί να λείπει είναι οι μεγάλοι φωτογράφοι που καθόρισαν τις εικόνες μας και κατεύθυναν με τον τρόπο τους την αφήγηση της σύγχρονης βιομηχανίας. Οι τρεις κορυφαίοι (για εμάς) που αποτέλεσαν αισθητικά ορόσημα για τον χώρο αυτό και μέσα από το έργο τους εκούσια ή ακούσια πήγαν την καλλιτεχνική κουβέντα λίγο παραπέρα είναι οι παραπάνω. Πρώτος χρονικά ο Man Ray (1890-1976), ένας πολυπράγμων άνθρωπος της τέχνης, και ιδρυτικό μέλος της σχολής του ντανταϊσμού, ήταν από τους πρώτους avant garde φωτογράφους που πειραματίστηκε τόσο με τις τεχνικές όσο και με το περιεχόμενο μπροστά από το φακό του. Οι φωτογραφίες του από το βιβλίο Women, θα λέγαμε πως είναι μια πρώτη επαφή με αυτό που σήμερα ονομάζουμε editorial photography, και αν σε ενδιαφέρει η μόδα, δε θα πρέπει να λείπει από τη συλλογή σου.

Δεύτερος στην σειρά ο επίσης πολυπράγμων Cecil Beaton, ο θρυλικός φωτογράφος της βρετανικής Vogue που στα μέσα του 1920 καθιερώθηκε ως βασικός αποτυπωτής των κοσμικών event, και παρ’ ότι αργότερα μεταπήδησε και σε άλλες μορφές τέχνης, ως σήμερα θεωρείται πως άλλαξε ριζικά την φωτογραφία της μόδας μέσα από την πρωτοποριακή ματιά του. Με βασικές επιρροές του τη σχολή του σουρρεαλισμού και την rococco αισθητική, ο Beaton εξέλιξε λίγο ακόμα τον τρόπο που βλέπουμε την μόδα και την αισθητική.

Τέλος ο πιο γνωστός από όλους ως πιο πρόσφατος, ο Helmut Newton. Άλλος ένας θρυλικός φωτογράφος με ματιά οξυδερκή και φωτογραφίες που αναβλύζουν ερωτισμό και συναίσθημα, ο Newton έφερε την φωτογραφία της μόδας στο σήμερα, και αποτελεί ως και τώρα την βασική επιρροή σε ό,τι αφορά το editorial photography. Και στα τρια αυτά βιβλία θα βρεις μια μεγάλη συλλογή από τα καλύτερα έργα τους.