Η σωματική, η λεκτική και η ψυχολογική κακοποίηση είναι πλέον στην εποχή μας αρκετά πιο εύκολα εντοπίσημες από το ίδιο το θύμα, αλλά και από τον περίγυρό του. Υπάρχουν, όμως, άλλες μορφές ενδοοικογενειακής βίας λιγότερο ορατές, που ίσως δεν τις έχουμε καν στο μυαλό μας. Η οικονομική κακοποίηση είναι μία από αυτές, με την βρετανική ΜΚΟ Surviving Economic Abuse να καταγράφει ότι 1 στις 6 γυναίκες έχουν υπάρξει θύματά της από νυν ή πρώην σύντροφό τους. Ως τι ακριβώς, όμως, την ορίζουμε;

Στην οικονομική κακοποίηση ο θύτης ελέγχει τα οικονομικά του θύματός του ή το ωθεί με κάποιον τρόπο στο να αναπτύξει χρέη. Η κατάληξή της είναι ουσιαστικά το θύμα να μένει σε μία εξαιρετικά δύσκολη οικονομική κατάσταση, χωρίς καθόλου χρήματα ή με μη πρόσβαση σε αυτά. Έτσι, ο θύτης καταφέρνει να το κάνει οικονομικά εξαρτημένο από αυτόν και να συνεχίζει να μένει μαζί του από οικονομική ανασφάλεια. 

Τα σημάδια της οικονομικής κακοποίησης

Όπως είπαμε, η οικονομική κακοποίηση μπορεί να είναι δύσκολο να εντοπιστεί, μιας και τα σημάδια της δεν είναι τόσο εμφανή όσο αυτά της σωματικής και της λεκτικής κακοποίησης. Ωστόσο, υπάρχουν συμπεριφορές, που θα πρέπει να σε ανησυχήσουν, αν και αυτές δεν είναι πάντα σταθερές. Οι πιο συχνές από αυτές, για να εντοπίσεις αν εσύ ή κάποιος του περιγύρου σου τις αντιμετωπίζει, είναι ο έλεγχος των εξόδων σου, με παρατήρηση των πιστωτικών καρτών και των τραπεζικών στοιχείων σου, η πρόκληση ενοχής ή ντροπής για τα έξοδα, που κάνεις για τον εαυτό σου ή για εξόδους με φίλους σου, ο περιορισμός των ωρών ή του είδους της δουλειάς σου, οπότε και του εισοδήματός σου, ο περιορισμός της πρόσβασής σου σε χρήματα και κάρτες, η άρνηση να συνεισφέρει και ο ίδιος στα έξοδα και τους λογαριασμούς του σπιτιού, η μεταφορά προσωπικών του χρεών στο όνομά σου και η μεταφορά της ιδιοκτησίας κοινών σας περιουσιακών στοιχείων αποκλειστικά στο δικό του όνομα

Θα πρέπει, φυσικά, να έχεις στο μυαλό σου ότι τα παραπάνω δεν γίνονται πάντα επιθετικά ή απότομα. Είναι εξαιρετικά πιθανό ο θύτης να παρουσιάζει τις κινήσεις του ως θυσία εκ μέρους του και ως τρόπο να ελαφρύνει τη δική σου καθημερινότητα και ζωή. 

Πώς πρέπει να αντιδράσεις;

Η απάντηση είναι διττή και εξαρτάται από τη φάση, που θα συνειδητοποιήσεις ότι είσαι θύμα οικονομικής κακοποίησης. Από τη μία, έχουμε την πιθανότητα, που αρχίζεις να το υποψιάζεσαι από νωρίς, πριν προλάβει να γίνει η ζημιά. Αυτό, που μπορείς να κάνεις, είναι να φροντίσεις να είσαι ο μοναδικός, ο οποίος γνωρίζει τους κωδικούς των καρτών σου και του τραπεζικού σου λογαριασμού. Διαφορετικά, είναι πιθανό να δεις τους κωδικούς σου να αλλάζουν και να βρεθείς αποκλεισμένος. Επιπλέον, φρόντισε τουλάχιστον ένα μέρος του μισθού σου να μπαίνει αυτόματα σε έναν τραπεζικό λογαριασμό, που μόνο εσύ έχεις πρόσβαση, αντί να μπαίνει όλο σε κάποιον κοινό σας. 

Από την άλλη, υπάρχει η πιθανότητα να συνειδητοποιήσεις ότι είσαι θύμα οικονομικής κακοποίησης, αφότου έχεις αποκλειστεί από τα χρήματά σου ή έχεις βρεθεί υπερχρεωμένος. Σε αυτή την περίπτωση, φρόντισε ο θύτης να μην μάθει τις επόμενες κινήσεις σου πριν φτάσει η κατάλληλη στιγμή. Σίγουρα θα βοηθήσει να ζητήσεις νομικές συμβουλές, ενώ από τις πρώτες κινήσεις σου θα πρέπει να είναι και να επικοινωνήσεις με την τράπεζά σου, για να εξηγήσεις την κατάσταση. Δυστυχώς, είναι πολύ πιθανό η οικονομική κακοποίηση να μην μπορεί να διωχθεί ποινικά με τον τρόπο, που έχει γίνει. Ωστόσο, αν ο θύτης σε έχει εκβιάσει, παρενοχλήσει ή επιτεθεί σωματικά, μπορείς να απευθυνθείς στις αρχές.