Στις αρχές Δεκεμβρίου πραγματοποιήθηκε στο Κισινάου της Μολδαβίας, το 4ο Queer Voices International Film Festival, ένα φεστιβάλ τεράστιας σημασίας, όχι μονάχα για την queer κοινότητα της πρώην σοβιετικής χώρας, αλλά για την κοινωνία της συνολικά. Η Μολδαβία, μια χώρα με ταραγμένο πολιτικό σκηνικό που δοκιμάζεται από συνεχείς κρίσεις, διαθέτει δυστυχώς ιστορικό διακρίσεων σε βάρος της LGBTQIΑ+ και queer κοινότητα η οποία φιμώνεται διαρκώς μέσω της συστημικής και θεσμικής βίας, των θρησκευτικών δογμάτων και των πατριαρχικών παραδοσιακών αξιών.

Φτάνει μόνο να σκεφτούμε ότι η κοινότητα πάλεψε πάρα πολύ για να καταφέρει να καθιερώσει τη δική της πορεία υπερηφάνειας στην μολδαβική πρωτεύουσα, η απαγόρευση της διεξαγωγής της οποίας το 2007, αλλά και η διατάραξη της ειρηνικής διεξαγωγής της από τις αρχές αλλά και εξτρεμιστικές θρησκευτικές και ακροδεξιές ομάδες την επόμενη χρονιά έφτασε μέχρι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Και μπορεί πλέον το Pride να διεξάγεται κανονικά στη χώρα, ωστόσο η έκφραση των queer φωνών είναι ακόμη ανάγκη επιτακτική.

Ο διευθυντής του φεστιβάλ Maxim Cirlan, Φωτογραφία: Mikhail Kalarashan

Αυτό το κενό στην μολδαβική κοινωνία έρχεται να καλύψει το Queer Voices International Film Festival βάζοντας ένα λιθαράκι για την έναρξη του queer πολιτισμικού λόγου στη Μολδαβία και την συμπερίληψη της queer κοινότητας στην πολιτιστική ζωή της Μολδαβίας. Ο διευθυντής του φεστιβάλ Maxim Cirlan, μιλάει στο One of Us λίγες μέρες μετά τη λήξη της 4ης διοργάνωσης που πραγματοποιήθηκε με την υποστήριξη του Α.Ο. Moldox και του Cinema Queer Stockholm, καθώς και την οικονομική υποστήριξη του Σουηδικού Ινστιτούτου και του Γραφείου της Πρεσβείας της Ολλανδίας στη Μολδαβία, για τις διαρκείς προκλήσεις και αγωνίες, το διαγωνιστικό κομμάτι του οποίου προηγείται workshop με τον Έλληνα σκηνοθέτη και φίλο του φεστιβάλ Παναγιώτη Ευαγγελίδη, καθώς και το πρώτο επίσημο Ballroom που έλαβε ποτέ χώρα στη Μολδαβία και έμοιαζε με επεισόδιο του Pose.

Για τους περισσότερους ανθρώπους στην Ελλάδα η κατάσταση στη Μολδαβία είναι άγνωστη. Θα μπορούσατε παρακαλώ να μας πείτε μερικά πράγματα για το πώς αντιμετωπίζονται οι LGBTQIΑ+ και οι queer κοινότητες στη Μολδαβία;

Σε θεωρητικό επίπεδο η κατάσταση δεν είναι τόσο άσχημη, αλλά δεν σημαίνει ότι τηρείται πάντα ο νόμος. Ακούγονται περιπτώσεις διακρίσεων και βίας ειδικά κατά νέων LGBTQIA+ ατόμων και τρανς ατόμων που “εγκαταλείπονται” από τις οικογένειές τους. Επίσης, το γεγονός ότι το Κισινάου δεν έχει ακόμη ένα λεσβιακό/gay/queer μπαρ που να λειτουργεί σε καθημερινή βάση λέει κάτι για την κατάσταση στη Μολδαβία, έτσι δεν είναι; Στην περιφέρεια, όπου υπάρχει χαμηλό επίπεδο εξοικείωσης με θέματα LGBTQIA+ και οι άνθρωποι τείνουν να “δαιμονοποιούν” και να είναι πολύ προκατειλημμένοι έναντι των queer ατόμων, η κατάσταση είναι ακόμη πιο δύσκολη.

Πόσο σημαντικό είναι να διοργανώνει κανείς ένα τέτοιο φεστιβάλ υπό αυτές τις συνθήκες; Έχετε αντιμετωπίσει οποιεσδήποτε προκλήσεις;

Η διοργάνωση αυτού του φεστιβάλ δεν ήταν πολύ δύσκολη μέχρι στιγμής, αν το συγκρίνουμε με αυτό που συμβαίνει στη Ρωσία για παράδειγμα ή ακόμα χειρότερα στην Τσετσενία. Έχουμε μια ισχυρή κοινότητα παρούσα στο φεστιβάλ, η οποία είναι πολύ μικτή και συμπεριληπτική. Είναι πολύ σημαντικό για τα queer άτομα – και όχι μόνο -, να έχουν ένα ασφαλές λιμάνι για να εκφραστούν και να είναι όπως θέλουν να είναι, να νιώθουν ελεύθεροι και ότι τους νοιάζονται.

“Φέτος καταλάβαμε ότι το φεστιβάλ μεγαλώνει και η αίθουσα προβολών των 50 θέσεων είναι ήδη πολύ μικρή για εμάς”, Maxim Cirlan, Φωτογραφία: Mikhail Kalarashan

Πώς νιώθετε που φτάσατε στην 4η διοργάνωση του φεστιβάλ; Φοβηθήκατε ποτέ ότι δεν θα διαρκέσει τόσο πολύ για να θεωρηθεί ως θεσμός;

Στη Μολδαβία μερικές φορές είναι δύσκολο να προβλέψεις την πρόοδό σου λόγω δραματικών αλλαγών στην κυβέρνηση, αλλά ελπίζουμε ότι η κατάσταση θα εξελιχθεί καλά. Ο φόβος σχετίζεται τις περισσότερες φορές με τις χορηγίες, γιατί το φεστιβάλ μας υποστηρίζεται από ξένους φορείς. Επομένως, εξαρτόμαστε πάντα από την πολιτική κατάσταση στη χώρα, αλλά και σε διεθνές επίπεδο.

Ποια είναι τα σχόλια που λαμβάνετε από την κοινότητα; Οι άνθρωποι και ειδικά οι νέοι δημιουργοί ανταποκρίνονται στο κάλεσμά σας για δράση;

Η κοινότητα είναι πολύ ενεργή και ανοιχτή για νέα πράγματα. Φέτος είχαμε μεγάλο ενδιαφέρον και από τους συμμάχους της κοινότητας, κάτι που μας κάνει εξαιρετικά χαρούμενους. Οι καλλιτέχνες και οι δημιουργοί ταινιών είναι πρόθυμοι να υποστηρίξουν την κοινότητα και τις queer φωνές, πιθανώς να νιώθουν queer με κάποιο τρόπο οι ίδιοι. Είμαστε όλοι queer με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, σωστά; Φέτος καταλάβαμε ότι το φεστιβάλ μεγαλώνει και η αίθουσα προβολών των 50 θέσεων είναι ήδη πολύ μικρή για εμάς. Και αυτό που είναι αστείο είναι ότι συνεχίζουμε να λαμβάνουμε μηνύματα από το κοινό που μας ρωτάει αν το φεστιβάλ έχει άλλες εκδηλώσεις καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου, επειδή ενδιαφέρεται πολύ να παρευρεθεί. Φαίνεται ότι το κοινό της Μολδαβίας είναι διψασμένο για όλο και περισσότερα.

Ένας μολδαβικός Οίκος εμφανίστηκε ξαφνικά να διαγωνιστεί στο Ballroom Try Out Session Party, Φωτογραφία: Mikhail Kalarashan

Ποιο ήταν το αποκορύφωμα του φετινού φεστιβάλ;

Εκτός από τις επιλεγμένες ταινίες που προβάλλουμε κάθε χρόνο, είχαμε δύο κορυφαίες στιγμές. Η performance (Un)natural (in)visible queer που προέκυψε από το εργαστήριο ACTING UP στη Μολδαβία που διεξήγαγε η κολεκτίβα Queerdos με έδρα το Βερολίνο και το Ballroom Try Out Session Party, το οποίο ήταν απίστευτο! Προηγουμένως, είχαμε ένα ballroom workshop με τους Shayne Angels από το Kiki house of Angels με έδρα το Βερολίνο και τον DavidDave Solar από τον Kiki house of Solar, οι οποίοι ήταν επίσης οι οικοδεσπότες του Ballroom. Ήταν φανταστικά! Παρευρέθηκαν 200 άτομα – γνωρίζουμε τον ακριβή αριθμό επειδή κάναμε τεστ για Covid σε όλους προκειμένου να έχουμε μια ασφαλή εκδήλωση. Τέλος πάντων, όλοι διασκεδάσαμε πολύ. Ιδρώσαμε όλοι εκεί για τέσσερις ώρες (αρχικά είχε προγραμματιστεί για δύο ώρες), αλλά στη συνέχεια, ξαφνικά, στην κατηγορία European runway, που ήταν ανοιχτή σε όποιον ήθελε από το κοινό, αποδείχθηκε ότι υπήρχε ένας μολδαβικός Οίκος, που ήρθε να διαγωνιστεί. Ήταν σαν ένα επεισόδιο από το “Pose”.

Από το workshop με τον Έλληνα σκηνοθέτη Παναγιώτη Ευαγγελίδη, Φωτογραφία: Mikhail Kalarashan

Πώς ακριβώς λειτουργεί το Queer Voices Filmmaking Workshop; Οι συμμετέχοντες δημιούργησαν τις ταινίες μικρού μήκους κατά τη διάρκεια του φεστιβάλ ή πριν από αυτό; Ποια η γνώμη σας για το νικητήριο ντοκιμαντέρ “They don’t have much to show, do they?”;

Αυτό το εργαστήριο δημιουργίας ταινιών το τρέχει ο δάσκαλός μας από την Αθήνα, ο συγγραφέας, μεταφραστής, σκηνοθέτης και σεναριογράφος Παναγιώτης Ευαγγελίδης, που μας στηρίζει εδώ και πολλά χρόνια. Είναι μεγάλος φίλος του φεστιβάλ και ένας σούπερ εμπνευσμένος δάσκαλος. Οι επτά συμμετέχοντες δημιούργησαν τις ταινίες τους από το μηδέν, κάτι πολύ απαιτητικό, και κάθε χρόνο (διοργανώνουμε αυτό το εργαστήριο από την αρχή του φεστιβάλ) είναι τόσο αδύνατο όσο φαίνεται το να γίνει ένα ντοκιμαντέρ σε επτά ημέρες – Είναι τελικά εφικτό! Το ντοκιμαντέρ “They don’t have much to show, do they?” κέρδισε το βραβείο του πιο πολλά υποσχόμενου ντοκιμαντέρ μικρού μήκους που μπορεί να μετατραπεί σε ταινία μεγάλου μήκους. Το βραβείο αποτελείται από 2000 ευρώ σε υπηρεσίες παραγωγής και post production. Η ταινία παρουσιάζει μια έξυπνη και κωμική προσέγγιση σχετικά με το πώς βλέπει η μολδαβική κοινωνία τα LGBTQIA+ άτομα και ποια είναι τα επίπεδα διακρίσεων απέναντι σε αυτήν την κοινότητα. Ελπίζουμε ότι η μεγάλου μήκους ταινία θα είναι έτοιμη για την επόμενη έκδοση του Queer Voices.

“το γεγονός ότι το Κισινάου δεν έχει ακόμη ένα λεσβιακό/gay/queer μπαρ που να λειτουργεί σε καθημερινή βάση λέει κάτι για την κατάσταση στη Μολδαβία, έτσι δεν είναι;”, Maxim Cirlan, Φωτογραφία: Mikhail Kalarashan

Σχεδιάζετε ήδη το Queer Voices 5; Ποια είναι τα επόμενα βήματά σας;

Ναι, ετοιμαζόμαστε για το πέμπτο Queer Voices αν η πανδημία μας επιτρέψει μια επόμενη έκδοση. Σκοπεύουμε να φέρουμε ακόμη περισσότερα queer πολιτιστικά γεγονότα και να τα κάνουμε τουλάχιστον τόσο λαμπερά όσο φέτος. Έχουμε μια εξαιρετική ομάδα που είναι πολύ αφοσιωμένη στον σκοπό της, επομένως, αν έχουμε τους κατάλληλους οικονομικούς πόρους, θα μπορούμε να είμαστε σε θέση να γιορτάσουμε την πέμπτη επετειακή έκδοση του Queer Voices.

@oneofusgr

If you're here, you're one of us!