Όταν το 2014 κυκλοφόρησε το Cowspiracy: The Sustainability Secret, ένα ντοκιμαντέρ που αποκάλυψε πολλές κακές πρακτικές στην βιομηχανική κτηνοτροφία και την παραγωγή κρέατος, πολύς κόσμος σταμάτησε εντελώς να καταναλώνει κρέας. Τώρα, ένα νέο ντοκιμαντέρ που έρχεται από το Netflix και την ίδια ομάδα, το Seaspiracy: Ψαρεύοντας Απαντήσεις, φαίνεται ότι θα δημιουργήσει  μεγάλο θόρυβο σχετικά με τα ψάρια και τα θαλασσινά που καταναλώνουμε. Αφηγητής και σκηνοθέτης της ταινίας είναι ο Βρετανός δημιουργός Ali Tabrizi και θα μας πάρει μαζί του σε ένα ταξίδι στους ωκεανούς του πλανήτη, ρίχνοντας άπλετο φως σε θέματα όπως, πόσο σημαντικοί είναι οι καρχαρίες και τα δελφίνια για τα οικοσυστήματα, αλλά και πόσο καταστροφική είναι επίδραση της εντατικής αλιείας στον πλανήτη μας, λαμβάνοντας υπ’ όψη ότι ακόμα και το οξυγόνο μας σε ποσοστό 85% παράγεται στις θάλασσες και τους ωκεανούς.

Αφού παρακολουθήσουμε τα έξι δυνατά μαθήματα που μας δίνει το Seaspiracy, ίσως να μην ξανακοιτάξουμε τα ψάρια και τα θαλασσινά με το ίδιο μάτι.

Όσα πιάνονται κατά λάθος στα δίχτυα

Γνωρίζετε ότι το 40% των ψαριών και των άλλων θαλάσσιων ειδών που πιάνονται στα δίχτυα δεν χρησιμοποιούνται αλλά απορρίπτονται ξανά στο νερό, νεκρά ή τραυματισμένα; Σοκαριστικές στατιστικές επίσης, που αποκαλύπτονται στην ταινία, φανερώνουν ότι 50 εκατομμύρια καρχαρίες, πλάσματα απαραίτητα για την διατήρηση των οικοσυστημάτων, πιάνονται ετησίως στα δίχτυα κατά λάθος, όπως και 10.000 δελφίνια μόνο στις ακτές της Γαλλίας προς τον Ατλαντικό Ωκεανό, όπως δηλώνει  ο μη κερδοσκοπικός οργανισμός  για την διατήρηση της θαλάσσιας ζωής Sea Shepherd.

Οι πιστοποιήσεις για περιβαλλοντικά ορθώς ψαρεμένα ψάρια, μπορεί να μην είναι αυτό που διατείνονται

Πολύς κόσμος έχει πλέον στραφεί στην κατανάλωση ψαριών που ψαρεύτηκαν με ορθούς τρόπους. Ο Tabrizi όμως αποκαλύπτει ότι ταμπέλες όπως Dolphin Safe και Marine Stewardship Counsil μπορεί να μην είναι τελικά σε θέση να παρέχουν τις διαβεβαιώσεις που ψάχνουν οι ευαισθητοποιημένοι καταναλωτές. Όταν ο Mark J Palmer του Earth Island Institute, ρωτήθηκε αν μπορούσε να εγγυηθεί ότι μέσα σε κάθε κονσέρβα ψαριού που φέρει την ταμπέλα Dolphin Safe υπάρχουν ψάρια που πιάστηκαν με τον σωστό ασφαλή τρόπο για τα δελφίνια, είπε “Όχι. Κανένας δεν μπορεί. Αφού δεν είμαστε εκεί έξω στον ωκεανό, πως μπορούμε να ξέρουμε τι ακριβώς κάνουν οι ψαράδες; Έχουμε παρατηρητές πάνω στα πλοία, αλλά και οι παρατηρητές λαδώνονται.”

Σε απάντηση στο ντοκιμαντέρ, ο διευθυντής του International Marine Mammal Project του Earth Island Institute, David Phillips, δήλωσε ότι “Το πρόγραμμα για dolphin safe τόνο ευθύνεται για την μεγαλύτερη μείωση θανάτων δελφινιών από τα αλιευτικά του τόνου στην ιστορία. Τα ποσοστά μιλούν για πτώση των θανάτων κατά 95% αποτρέποντας τον θάνατο περισσότερων από 100.000 δελφινιών κάθε χρόνο.”

Τα ιχθυοτροφεία μπορεί να μην είναι καλύτερες περιπτώσεις

Τα ψάρια ιχθυοτροφείου θεωρούνται συχνά ως μια καλύτερη λύση περιβαλλοντικά, δεδομένου ότι δεν αλιεύονται στο φυσικό περιβάλλον ώστε να μειώνονται οι πληθυσμοί. Αυτό που δεν γνωρίζουμε όμως είναι ότι μερικά είδη ψαριών ιχθυοτροφείου, τρέφονται με άγρια ψάρια που ψαρεύονται ειδικά για αυτόν τον λόγο. Κι όχι μόνο αυτό. Ο σολομός ιχθυοτροφείου θα ήταν γκρίζος αν δεν πρόσθεταν ένα συγκεκριμένο χημικό στην τροφή του που δίνει το περιβόητο ροζ χρώμα του. Επίσης, εκατομμύρια σολομοί πεθαίνουν κάθε χρόνο στα ιχθυοτροφεία, από αναιμία ή καρδιοπάθειες.

Τα δίχτυα είναι μια μεγάλη πηγή μόλυνσης για την οποία δεν γνωρίζουμε πολλά

Έχουμε πλέον ακούσει πολλά για την καταστροφική επίδραση που έχουν στο περιβάλλον τα πλαστικά μιας χρήσης. Γνωρίζατε όμως ότι μόνο το 0.03% της μόλυνσης αυτής οφείλεται στα καλαμάκια; Αν και σχεδόν ποτέ δεν συζητιέται, τα πλαστικά δίχτυα συνεισφέρουν κατά πολύ στην μόλυνση των θαλασσών μας συμπεριλαμβανομένου και του 46% των απορριμμάτων της ονομαζόμενης Μεγάλης Δίνης Σκουπιδιών του Ειρηνικού Ωκεανού. Δεν χρειάζεται να πει περισσότερα κανείς για την τεράστια βλάβη που προκαλούν στην θαλάσσια ζωή που συχνά μπερδεύεται σε αυτά τα δίχτυα.

“Ματωμένες γαρίδες”

Για να αλιευθούν γαρίδες και καραβίδες στην Ταϊλάνδη χρησιμοποιούνται μέσα που θυμίζουν την δουλεία. Όπως είπε ο περιβαλλοντικός δημοσιογράφος George  Monbiot, οι “ματωμένες γαρίδες” είναι ένα μεγάλο και πολύ σοβαρό θέμα προς διερεύνηση. Ένας πρώην ψαράς ο οποίος εμφανίζεται στον ντοκιμαντέρ περιέγραψε την κακοποίηση και τον εκφοβισμό υπό την απειλή όπλου που υφίστανται οι συνάδελφοί του, ενώ κάποιοι από αυτούς έχουν δολοφονηθεί και βρίσκονται στα ψυγεία των αλιευτικών όπου εργάζονταν.

Η μείωση της κατανάλωσης ψαριών είναι ο μόνος βιώσιμος δρόμος

Ύστερα από όλα τα παραπάνω αλλά και τον σοκαριστικό αριθμό ψαριών που πιάνονται κάθε χρόνο που ανέρχεται σε 2.7 τρισεκατομμύρια ψάρια τον χρόνο, δηλαδή 5 εκατομμύρια ψάρια το λεπτό, αυτό που πρέπει να λάβουμε σοβαρά υπ’ όψη μας είναι ότι θα πρέπει να μειώσουμε την κατανάλωση ψαριών και θαλασσινών άμεσα. Δεδομένου ότι μόνο το 1% των θαλασσών του πλανήτη προστατεύεται από την εντατική αλιεία, θα πρέπει να αναρωτηθούμε κατά πόσο είναι ηθικό αλλά και περιβαλλοντικά ανεκτό να εξοντώνουμε την θαλάσσια ζωή με τέτοια μανία. Ο Tabrizi σίγουρα θεωρεί ότι δεν είναι. Το ίδιο κι εμείς.