Οι διοργανώσεις κινηματογραφικών βραβείων δεν σταματούν να αποδεικνύουν ότι δεν ενδιαφέρονται καθόλου για τον άνθρωπο πίσω από τον καλλιτέχνη, ακόμα κι αν αυτός ο άνθρωπος έχει κακοποιήσει άλλους ανθρώπους. Τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα; Ο Woody Allen έχει κατηγορηθεί από την υιοθετημένη κόρη του, Dylan Farrow, ότι την κακοποιούσε σεξουαλικά σε ηλικία 7 ετών. Κι όμως, έκτοτε έχει βρεθεί στις υποψηφιότητες και έχει κερδίσει αρκετά βραβεία, με χαρακτηριστικότερα το Oscar Καλύτερου Σεναρίου το 2012 για το Midnight in Paris και την Χρυσή Σφαίρα του 2014 για τη συνολική του συνεισφορά στον χώρο της ψυχαγωγίας. 

Άλλο χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι φυσικά και αυτό του Roman Polanski, ο οποίος έχει κατηγορηθεί για βιασμούς και είχε δηλώσει ένοχος για σεξουαλική επαφή με 13χρονη το 1977 (από τότε δεν έχει επιστρέψει στις ΗΠΑ). Η καριέρα του όχι απλά δεν επηρεάστηκε, αλλά το 2002 κέρδισε και το Oscar Καλύτερης Σκηνοθεσίας για το The Pianist

Το San Sebastián βραβεύει τον Johnny Depp

Δεν μάς κάνει, λοιπόν, ιδιαίτερη εντύπωση η τελευταία κίνηση του φεστιβάλ San Sebastián, όσο κι αν μάς αποτροπιάζει. Ήδη από τον Αύγουστο γνωρίζουμε ότι η διοργάνωση αποφάσισε να απονείμει το βραβείο Donostia στον Johnny Depp. Ουσιαστικά πρόκειται για τη μεγαλύτερη τιμή του φεστιβάλ, αφού με αυτό τιμά τη συνολική προσφορά του στον κινηματογράφο. Μάλιστα, στην ανακοίνωση της βράβευσης, το φεστιβάλ κατέγραψε όλη του την καριέρα, ενώ τον χαρακτήρισε ως έναν από τους πιο ταλαντούχους και πολύπλευρους ηθοποιούς του σύγχρονου κινηματογράφου. 

Για να διαφωνήσουμε με το συγκεκριμένο βραβείο, θα αρκούσε να σημειώσουμε ότι ο Depp δεν έχει κατακτήσει κάποιο μεγάλο βραβείο για ρόλο του εδώ και πάνω από μία δεκαετία. Ωστόσο, αυτή την στιγμή το κινηματογραφικό του έργο δεν είναι καν το πιο σημαντικό μας επιχείρημα. Από το 2016, ο Depp έχει κατηγορηθεί από την τότε σύζυγό του, Amber Heard για σωματική βία. Εκείνος αρνήθηκε τότε τις κατηγορίες, ωστόσο η υπόθεση δεν έληξε με αθώωσή του, αλλά με συμβιβασμό το 2018. Μάλιστα, οι δυο τους έβγαλαν κοινή ανακοίνωση, που εύχονταν ο ένας στον άλλον τα καλύτερα, αλλά παράλληλα αναφέρονταν σε μία ευέξαπτη σχέση και στο γεγονός ότι δεν έγιναν ποτέ ψευδείς κατηγορίες για οικονομικό όφελος. 

Επιπλέον, το 2020 ο Depp έχασε μία δικαστική διαμάχη, με βασικό επιχείρημα ουσιαστικά του δικαστηρίου ότι πράγματι χτύπαγε την Heard. Συγκεκριμένα, ο ηθοποιός είχε κάνει μήνυση για συκοφαντική δυσφήμιση στη The Sun, επειδή αναφέρθηκε σε αυτόν ως “wife beater”. Ωστόσο, ο δικαστής ανέφερε ότι δεν υπάρχει συκοφαντική δυσφήμιση, μιας και τα στοιχεία δείχνουν ότι το δημοσίευμα ευσταθούσε. 

Γιατί ο Johnny Depp δεν θα έπρεπε να βραβευτεί;

Για να είμαστε σαφείς, η υπόθεση είναι πράγματι περίεργη και καμία από τις δύο πλευρές δεν φαντάζει απόλυτα “καθαρή”. Ωστόσο, μέχρι στιγμής δικαστικά ο Depp δεν έχει κριθεί σε κανένα επίπεδο αθώος. Η μεγαλύτερη δικαστική νίκη του ήταν ότι απέδειξε πως η Heard δεν χρησιμοποίησε τα λεφτά του διαζυγίου σε φιλανθρωπίες, όπως είχε δεσμευτεί. Με άλλα λόγια, η μεγαλύτερη δικαστική του νίκη και πάλι δεν απέδειξε ότι δεν κακοποιούσε τη γυναίκα του. Τι περιμένεις, λοιπόν, να κάνει ένα μεγάλο φεστιβάλ σε αυτή την περίπτωση; Να μην βραβεύσει κάποιον, που κατηγορείται για ενδοοικογενειακή βία. Κι αν θέλει τόσο πολύ να τον βραβεύσει και κάποιος αρμόδιος πιστεύει ότι είναι αθώος; Ας περιμένει πράγματι αυτή η αθωότητα να αποδειχτεί έμπρακτα και ας τον βραβεύσει τότε. 

Η κίνηση του San Sebastián ουσιαστικά είναι μία δήλωση ότι αν είσαι καλός ηθοποιός, τότε δεν μάς νοιάζει αν είσαι με τον όποιο τρόπο κακοποιητικός. Είναι μία δήλωση ότι αν είσαι καλός επαγγελματίας, δεν θα έχεις καμία συνέπεια ό,τι κι αν κάνεις. Είναι ακόμα ένα παράδειγμα του -γελοίου- διαχωρίζουμε τον καλλιτέχνη από τον άνθρωπο. Λες και ο άνθρωπος δεν επωφελείται από την επιβράβευση του καλλιτεχνικού του έργου. 

Γι’ αυτό και η πρώτη αντίδραση είχε έρθει κατευθείαν από τον ισπανικό Association of Female Filmmakers and Audiovisual Media. Πρόκειται για την Ένωση των γυναικών των ισπανικών media. Η Cristina Andreu, πρόεδρος της Ένωσης, είχε δηλώσει τότε ότι ετοιμάζουν τα βήματα αντίδρασής τους προς το φεστιβάλ. “Αυτή η απόφαση δείχνει ένα πολύ άσχημο πρόσωπο του φεστιβάλ και της ηγεσίας του και μεταφέρει ένα απαίσιο μήνυμα στο κοινό, ότι δεν πειράζει αν είσαι κακοποιητικός, αρκεί να είσαι καλός ηθοποιός”.

Τι δήλωσε ο Johnny Depp στην βράβευσή του;

Οι αντιδράσεις δεν είχαν κανένα αποτέλεσμα. Το San Sebastián πραγματοποιήθηκε στις 22 Σεπτεμβρίου και το βραβείο Donostia απονεμήθηκε στον Depp. Ο ηθοποιός δεν περιορίστηκε στο να το παραλάβει, να ευχαριστήσει το φεστιβάλ και ίσως να πει δυο κουβέντες για την κινηματογραφική του πορεία. Αποφάσισε ότι αντί να δείξει ευγνωμοσύνη, που κάποιος αποφάσισε να εθελοτυφλήσει μπροστά στις καταγγελίες εναντίον του, ήταν προτιμότερο να έχει το θράσος να παραπονεθεί για όσους δεν το έχουν κάνει, αλλά και για κινήματα όπως το #MeToo. Συγκεκριμένα, ανέφερε ότι “Τα πολλαπλά κινήματα έχουν εμφανιστεί, είμαι σίγουρος με τις καλύτερες προθέσεις, ωστόσο έχουν ξεφύγει τόσο, που μπορώ να σας υποσχεθώ ότι κανείς δεν είναι ασφαλής. Αυτή η cancel culture ή η άμεση βασύνη για επίκριση βασίζονται ουσιαστικά σε αυτό που ισοδυναμεί με μολυσμένο αέρα που εκπνέεται. Κανείς δεν είναι ασφαλής, αλλά πιστεύω ότι αν είσαι οπλισμένος με την αλήθεια, τότε αυτό είναι το μόνο που χρειάζεσαι”.