Μια πολύ ενδιαφέρουσα άποψη για το θέμα, αναλύει με άρθρο της στο Bustle η συγγραφέας του βιβλίου Cultish: The Language of Fanaticism, Amanda Montell. Ας δούμε τι ισχυρίζεται.

Ποιο είναι το γενικό πλαίσιο μέσα στο οποίο λειτουργούν οι αιρέσεις; Αυστηρός αποκλεισμός των μελών της. Παράξενοι κανόνες, μυστικότητα, ψέματα, ψυχολογικός πόλεμος. Αν βάλεις από την μια μεριά αυτής της περιγραφής τον όρο “αίρεση” και από την άλλη τον όρο “βασιλική οικογένεια”, οι περιγραφές τους θα συμπέσουν σε αρκετά από τα επιμέρους στοιχεία. Όπως λέει η συγγραφέας, αν προσπαθήσεις να ερμηνεύσεις την λέξη “αίρεση” θα φέρεις στο μυαλό σου μια περιθωριακή ομάδα φανατισμένων ατόμων, που έχουν πέσει θύματα πλύσης εγκεφάλου και τριγυρνούν φορώντας άσπρες ρόμπες και στεφάνια λουλουδιών στο κεφάλι, ενώ υπακούουν τυφλά στον “φωτισμένο” ηγέτη τους. Παρόλα αυτά η κοινωνιολόγοι υποστηρίζουν ότι το πράγμα δεν είναι τόσο απλό κι ότι τα όρια μεταξύ ομάδων που προσδιορίζονται ως αιρέσεις και άλλων, όπως θρησκευτικών ή κοινωνικών ομάδων με αυστηρό πλαίσιο λειτουργίας, είναι ακόμα θολά. Ας σκεφτούμε, λέει η Montell, τα στούντιο γυμναστικής που δεν αλλάζουμε με τίποτα, τα feeds των μέσων κοινωνικής δικτύωσης που συμμετέχουμε παθητικά ή ενεργά, τις τοξικές μας σχέσεις, τα πολιτικά μας κόμματα και ναι, την Βρετανική μοναρχία.

Όταν παρουσιάστηκε από την Oprah το ειδικό αφιέρωμα στην Meghan Markle και Πρίγκιπα Harry, ήταν πραγματικά λες και βλέπαμε δύο ανθρώπους που κατάφεραν να ξεφύγουν και να επιβιώσουν από μια αίρεση. Όχι μια αίρεση τύπου Manson φυσικά, αλλά όταν η Meghan διηγήθηκε τα όσα της συνέβησαν, αρκετά από αυτά που είπε υποστηρίζουν την θεωρία της συγγραφέως ότι αρκετές κοινωνικές ομάδες λειτουργούν ως αιρέσεις τελικά. Φυσικά και δεν πιστεύουμε ότι το να ενταχθείς στην βασιλική οικογένεια (είτε ως μέλος της είτε ως θαυμαστής) είναι το ίδιο όπως να ενταχθείς σε μία αίρεση. Πρώτα απ’ όλα διότι δεν υπάρχει αυτός ο ένας αρχηγός που θέτει σκληρούς κανόνες και απαιτεί τυφλή υποταγή και ύστερα γιατί δεν είναι το ίδιο να ζεις σε μια καλύβα στο δάσος με το να ζεις σε ένα τεράστιο παλάτι με όλα τα χρήματα του κόσμου στην διάθεσή σου. Η ίδια η Βασίλισσα επίσης δεν μπορεί να θεωρηθεί ο αρχηγός της αίρεσης διότι υποτάσσεται κι αυτή στην ίδια αυστηρή παράδοση – κάτι μας έμαθε το The Crown.

O Harry και η Meghan αναφέρονταν στην διάρκεια της συνέντευξης στην οικογένεια με τον όρο “the Firm”, ένα είδος ψευδο-βαθύ κράτος, μια οργάνωση που δεν περιγράφεται με σαφήνεια, αλλά ελέγχει τις ζωές τόσο των μελών της βασιλικής οικογένειας, όσο και των 400 υπαλλήλων της. Και φυσικά υπάρχουν και οι φανατικοί θαυμαστές της οικογένειας, ένας στρατός από ανθρώπους που βρίσκονται σε κάποιο είδος αιρετικής λατρείας προς τα πρόσωπά τους. Υπό μίαν έννοια λοιπόν, η Βρετανική βασιλική οικογένεια, μοιάζει να λειτουργεί ως μια ακόμα αίρεση.

Διότι πως αλλιώς να το εκλάβουμε όταν η ίδια η Meghan δήλωσε ότι “ένοιωθε ότι δεν θα καταφέρει να επιβιώσει” ή ότι “δεν ήθελε πια την ίδια της την ζωή”;

Αυστηροί κανόνες, πρωτόκολλο και υποκρισία

Όταν ο Harry ρώτησε για πρώτη φορά την Meghan αν ήξερε να υποκλίνεται σωστά, εκείνη το θεώρησε ως αστείο. Και όμως, οι αυστηροί κανόνες και το πρωτόκολλο έγιναν η καθημερινότητα της, από τις υποκλίσεις, το απόλυτο dress code, τις ενορχηστρωμένες εμφανίσεις με τα εξαντλητικά τελετουργικά, όλα στοιχεία μιας από τις βασικές αρχές της λειτουργίας μιας αίρεσης. Σε εξαντλούν με όλους αυτούς τους εξωφρενικούς κανόνες και υποχρεώσεις, ώστε να μην σου μένει καιρός να σκεφτείς τι στο καλό κάνεις εκεί πέρα και γιατί τελικά τα υπομένεις όλα αυτά. Ο ηγέτης υποτίθεται ότι σε υποστηρίζει, όμως στην περίπτωση της Meghan αρνήθηκαν να κάνουν κάτι τέτοιο όσο εισέπραττε το δηλητήριο του βρετανικού κίτρινου τύπου.

Δεν σου επιτρέπουν να εκφράσεις αμφιβολία ή να αντιδράσεις

“Ήσουν σιωπηλή ή φιμωμένη;” Ρώτησε την Meghan η Oprah. “Το δεύτερο” απάντησε εκείνη.

Ο ψυχολόγος και συγγραφέας του βιβλίου The Cult of Trump, Steven Hassan, είπε στην Amanda Montell τα εξής: “Κάθε νόμιμος και φυσιολογικός οργανισμός, εταιρία ή οργάνωση, είναι σε θέση να δεχτεί κριτική και να επιτρέψει στα μέλη του να κάνουν ερωτήσεις ή να εκφράσουν επιφυλάξεις σχετικά με τον τρόπο λειτουργίας του ή απλά να εκφράσουν τα παράπονά τους, αν έχουν. Σε αντίθεση με τις μη υγιείς ομάδες που θα περιορίσουν το δικαίωμά σου να μιλάς ή ακόμα θα σε αναγκάσουν να πεις ψέματα. Αν αυτό δεν σας θυμίζει τον τρόπο λειτουργίας της βασιλικής οικογένειας, θυμηθείτε το moto της Βασίλισσας: “ποτέ μην παραπονιέσαι, ποτέ μην εξηγείς”

Ως απόδειξη αυτού έρχεται η περίφημη ιστορία με το φόρεμα και την Kate Midleton που υποτίθεται ότι η ίδια την έκανε να κλάψει, ενώ είχε συμβεί το ακριβώς αντίθετο. Τότε, ούτε η ίδια, ούτε και κάποιος από τους δικούς της ανθρώπους είχε το ελεύθερο να την υπερασπιστεί και να πει την αληθινή ιστορία.  Έτσι, όταν σε φιμώνουν ώστε να προστατευθεί ο θεσμός εις βάρος σου, σιγά σιγά μπορεί να αρχίσεις να αμφιβάλεις για τον ίδιο σου τον εαυτό ή την αντίληψη που έχεις για τα πράγματα. Μοιάζει με αίρεση; Φυσικά.

Απομόνωση και έλεγχος

“Παρέδωσα το διαβατήριο, την άδεια οδήγησης και τα κλειδιά μου. Δεν μπορούσα να βγω από το σπίτι για μήνες. Ήμουν απελπιστικά μόνη”

Αυτές οι φράσεις δεν βγήκαν από το στόμα κάπου επιζήσαντα από αίρεση ή φυλακή, αλλά από το στόμα της Δούκισσας του Σάσσεξ. Μια αίρεση είναι σε θέση να επιβάλει την απόλυτη υποταγή, μέσω της απότομης και σκληρής απομόνωσης και στέρησης της προσωπικής ελευθερίας. Αυτό ακριβώς περιγράφει όταν λέει ότι δεν της επιτρεπόταν να πάρει καμιά προσωπική απόφαση, να βγει έξω για φαγητό ή ακόμα και να λάβει ψυχιατρική βοήθεια όταν άρχισε να νοιώθει αυτοκτονικές τάσεις.

Όταν ο Harry μίλησε στον πατέρα του για τα προβλήματα αυτά, διαπίστωσε ότι δεν μπορεί να τον βοηθήσει, γιατί τόσο εκείνος όσο και ο αδερφός του είναι παγιδευμένοι στον ίδιο ιστό και δεν μπορούν να ξεφύγουν.

Στην δική τους περίπτωση, όλο αυτό έρχεται τυλιγμένο με την αγάπη του κόσμου που είναι τόσο μεγάλη ώστε να θεωρείται μοναδικό προνόμιο και όποιος θέλει να φύγει από την οικογένεια να θεωρείται προδότης. Χωρίς καμία έξωθεν βοήθεια ή υποστήριξη, δεν είναι δύσκολο να πεισθείς ότι είσαι πραγματικά τυχερός και να μένεις μέσα σε αυτό το τοξικό κλίμα που σε εξοντώνει.

Είναι δύσκολο να φύγεις

Αν και η βρετανική βασιλική οικογένεια δεν θα κυνηγήσει όποιον φύγει από τους κόλπους της για να τον δείρει ή να τον σκοτώσει, ο Harry νοιώθει ότι ακριβώς αυτό συνέβη στην μητέρα του. Η μοναρχία έχει ανάγκη τα καλά δημοσιεύματα του κίτρινου τύπου ώστε να μην πάψει να είναι αγαπητή στο κοινό. Κάτι τέτοιο θα μπορούσε να προκαλέσει ένα αντι-βασιλικό κίνημα που πιθανά θα σήμαινε το τέλος της. Γι’ αυτό και προσπαθούν να τα έχουν καλά μαζί τους με αποτέλεσμα να ζουν με ένα επίπεδο φόβου αρκετά υψηλό, που υπάρχει όπως είπε ο ίδιος και συντηρείται εδώ και κάποιες γενιές

Εμείς κι αυτοί

Οι αιρέσεις αντλούν δύναμη προκαλώντας έχθρες ανάμεσα στα μέλη τους και τον υπόλοιπο κόσμο ή ακόμα και μεταξύ τους.

Το ίδιο συνέβη και με την νέα Δούκισσα την οποία έβαλαν σε μια αντιπαράθεση τύπου: Kate vs Meghan και την τροφοδότησαν με αρνητικά δημοσιεύματα, όσο πιο έντονα μπορούσαν. Και παρότι δήλωναν στην ίδια ότι θα την προστατέψουν, έκαναν ακριβώς το αντίθετο. Έτσι έγινε η ατίθαση Αμερικάνα που κάνει του κεφαλιού της και τραβάει τον άντρα της από την μύτη.

Η αλήθεια είναι ότι συγκεντρώνοντας όλα τα παραπάνω η συγγραφέας υποστηρίζει πολύ καλά την θέση της. Συνδυάζοντας τα και με όλα όσα γνωρίζουμε για τις ζωές όλων αυτών των ανθρώπων, αρχίζουμε και νοιώθουμε μεγάλες αμφιβολίες για την τύχη της Meghan να πάρει τον πρίγκιπα του παραμυθιού ή όποιου άλλου ατόμου ζει κάτω από τέτοια καταπίεση.

 

@oneofusgr

If you're here, you're one of us!