Αυτές τις μέρες λογικά έχεις πέσει σε αρκετές δημοσιεύσεις, που δείχνουν πορείες -γυναικών κυρίως- στο Τέξας. Ίσως έχεις υποψιαστεί ότι έχει συμβεί κάτι σχετικό με τα δικαιώματα των γυναικών, ή ακόμα και ότι κάτι έχει συμβεί με το θέμα των εκτρώσεων, αλλά να μην έχεις καταλάβει ακριβώς τι είναι αυτό. Με λίγες λέξεις, στο Τέξας πλέον ισχύει το heartbeat bill (νομοσχέδιο του χτύπου της καρδιάς). Αυτό ουσιαστικά απαγορεύει τις εκτρώσεις. 

Η ιστορία του Τέξας με τις εκτρώσεις

Ο πόλεμος του Τέξας κατά των εκτρώσεων δεν είναι κάτι καινούργιο. Μιλάμε, εξάλλου, για μία βαθιά συντηρητική -και συχνά ακροδεξιά- κοινωνία, με εξαιρετικά πολλές οπισθοδρομικές νομοθεσίες. Αρκεί να πούμε ότι αυτή την στιγμή στην πολιτεία επιτρέπεται να κουβαλάς όπλο σε δημόσιους χώρους, απαγορεύεται να μιλάνε για φυλετικά ζητήματα στα σχολεία και απαγορεύεται οι άστεγοι να κατασκηνώνουν σε δημόσιους χώρους.

Στις νομοθεσίες κατά των εκτρώσεων έχει μακρά ιστορία. Αυτές ξεκινούν από το πρώτο μισό του 20ού αιώνα, που οι εκτρώσεις ήταν 100% παράνομες. Ωστόσο, για την εποχή αυτό δεν ήταν ιδιαίτερα παράδοξο. Στο δεύτερο μισό, ωστόσο, συνέχισαν να είναι παράνομες. Μοναδική εξαίρεση ήταν οι περιπτώσεις που έπρεπε να γίνουν για ιατρική έκτακτη ανάγκη. Μπαίνοντας στη νέα χιλιετία, το ίδιο το Σύνταγμα των ΗΠΑ ανάγκασε πλέον την πολιτεία να δεχτεί τις εκτρώσεις. Βέβαια, συνέχισαν να θέτουν περιορισμούς. Στα early 00s έκαναν υποχρεωτική την ενημέρωση των γονέων, όταν η κοπέλα που έκανε έκτρωση ήταν σε νεαρή ηλικία. Το 2007 υποχρέωναν τις γυναίκες να κάνουν υπέρηχο ένα 24ωρο πριν την έκτρωση. Την ίδια χρονιά, τις υποχρέωσαν να μιλήσουν πρώτα με σύμβουλο του κράτους, ενώ το κράτος άρχισε να χρηματοδοτεί μόνο οργανώσεις σχετικές με την αναπαραγωγική υγεία των γυναικών, που δεν περιλάμβαναν τις εκτρώσεις στις υπηρεσίες τους. 

Τα επόμενα χρόνια έγινε ξεκάθαρο ότι γινόταν μία συνεχής προσπάθεια οι εκτρώσεις ουσιαστικά να απαγορευτούν. Το 2009 άρχισαν να προτείνονται νομοσχέδια, που ξεκάθαρα προσπαθούσαν να πάρουν κρατικά κονδύλια από την Planned Parenthood, τον βασικό οργανισμό των ΗΠΑ για την στήριξη των εκτρώσεων. Το 2013 ο ρεπουμπλικάνος Phil King της Βουλής των Αντιπροσώπων του Τέξας προσπάθησε να περάσει για πρώτη φορά το heartbeat bill, αλλά δεν τα κατάφερε. Το 2019 ο Briscoe Cain το έφερε ξανά, με 57 από τους 150 βουλευτές να το στηρίζουν, ωστόσο επίσης δεν τα κατάφερε. 

Βέβαια, ακόμα και χωρίς πλήρη απαγόρευση, οι νομοθεσίες της πολιτείας είχαν καταφέρει να επηρεάσουν σταδιακά όλο και περισσότερο τις εκτρώσεις. Είναι χαρακτηριστικό ότι το 1982 υπήρχαν 128 κλινικές αμβλώσεων στο Τέξας και το 2016 είχαν μείνει μόλις 19. Επιπλέον, το 1992 είχαν γίνει συνολικά 97.400 εκτρώσεις στην πολιτεία, με τον αριθμό να πέφτει το 2015 στις 53.940. 

Η Γερουσία του Τέξας περνάει το heartbeat bill

Μετά από χρόνια προσπαθειών, οι πολιτικοί εκπρόσωποι του Τέξας κατάφεραν να περάσουν το heartbeat bill. Αυτό μπορεί να μην απαγορεύει τυπικά όλες τις εκτρώσεις, αλλά το κάνει έμμεσα. Τι ακριβώς είναι; Ο κυβερνήτης του Τέξας Greg Abbott το έφερε στη Γερουσία της πολιτείας τον Μάιο του 2021, με το θεσμικό όργανο να το επικυρώνει τον Ιούλιο. Να πούμε ότι είναι η πρώτη πολιτεία των ΗΠΑ, που το καταφέρνει. 

Ουσιαστικά θεσπίζει ακριβώς αυτό που λέει το όνομά της. Την απαγόρευση, δηλαδή, των εκτρώσεων από την στιγμή που η καρδιά του εμβρύου χτυπάει. Αυτό μεταφράζεται περίπου σε έξι εβδομάδες εγκυμοσύνης. Το πρόβλημα είναι ότι οι περισσότερες γυναίκες δεν κάνουν έκτρωση πριν από αυτές. Γιατί; Διότι πολύ απλά συνήθως δεν γνωρίζουν ότι είναι έγκυες πριν τις έξι εβδομάδες. Ακόμα και τα στατιστικά των κλινικών αμβλώσεων δείχνουν ότι το 85% με 90% των εκτρώσεων γίνονται από τις έξι εβδομάδες και μετά. Παράλληλα, από τη νομοθεσία εξαιρούνται μόνο τα ιατρικά έκτακτα περιστατικά. Αυτό σημαίνει ότι μετά τις έξι εβδομάδες η έκτρωση δεν επιτρέπεται, ακόμα κι αν η εγκυμοσύνη προέκυψε μετά από βιασμό ή αιμομιξία. 

Το νομοσχέδιο, βέβαια, έχει ακόμα ένα μελανό σημείο. Για πρώτη φορά στην ιστορία των αμερικανικών νομοθεσιών για τις εκτρώσεις, η ευθύνη της επιβολής του νόμου δεν δίνεται μόνο στις αρχές, αλλά και στους ίδιους τους πολίτες. Συγκεκριμένα, το heartbeat bill δίνει το δικαίωμα και ενθαρρύνει όλους τους πολίτες να μηνύσουν όποιον παραβιάζει τη νομοθεσία, πραγματοποιώντας ή βοηθώντας να πραγματοποιηθεί έκτρωση εντός του Τέξας. Αυτό σημαίνει ότι μπορούν να μηνύσουν από έναν γιατρό και μία κλινική, που δέχτηκαν να πραγματοποιήσουν έκτρωση μετά τις έξι εβδομάδες, μέχρι οργανώσεις που στήριξαν οικονομικά γυναίκες ώστε να κάνουν την έκτρωση. Μάλιστα, δίνεται στους πολίτες και οικονομικό κίνητρο, αφού αν κερδίσουν την υπόθεση δικαστικά, ο κατηγορούμενος αναγκάζεται να τους πληρώσει 10.000 δολάρια και να τους καλύψει όλα τα δικαστικά έξοδα. Φυσικά, αντίστοιχη πρόβλεψη δεν υπάρχει για την περίπτωση που ο κατηγορούμενος κερδίσει την υπόθεση. 

Η εφαρμογή του heartbeat bill

Το Ανώτατο Δικαστήριο αρνήθηκε να προχωρήσει με τις ενστάσεις που έγιναν κατά του νομοσχεδίου από ακτιβιστές υπέρ του δικαιώματος της επιλογής. Έτσι, από την 1η Σεπτεμβρίου το heartbeat bill βρίσκεται σε ισχύ. Οι συνέπειες του ήδη έχουν αρχίσει να φαίνονται. 

Μία από τις μεγαλύτερες κλινικές εκτρώσεων στην πολιτεία, η Whole Woman’s Health of Fort Worth, μιλώντας στην Teen Vogue περιέγραψε την 31η Αυγούστου. Την τελευταία μέρα που η έκτρωση ήταν νόμιμη στο Τέξας, η αίθουσα αναμονής τους ήταν γεμάτη. Κανονικά κλείνουν στις 5 το απόγευμα, αλλά εκείνη τη μέρα έκλεισαν στις 23:56, ώστε να προλάβουν να βοηθήσουν και την τελευταία γυναίκα που περίμενε. Πλέον, εδώ και τρεις μέρες, η ίδια αίθουσα αναμονής είναι σχεδόν άδεια όλη την ώρα. Επιπλέον, η κλινική έχει καταγγείλει ότι ακτιβιστές κατά των εκτρώσεων έχουν έρθει πλέον με τεράστιους προβολείς στο parking τους, ώστε να παρακολουθούν ό,τι κάνουν. 

Όπως συμβαίνει συνήθως, οι γυναίκες από τα κατώτερα οικονομικά στρώματα δέχονται το μεγαλύτερο χτύπημα. Αν ζεις στο Τέξας, ο μόνος τρόπος να κάνεις νόμιμα έκτρωση είναι να ταξιδέψεις εκτός της πολιτείας. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να έχεις τα χρήματα για το κόστος αυτού του ταξιδιού, να έχεις τη δυνατότητα να λείψεις από τη δουλειά σου και, σε περίπτωση που έχεις παιδί, να μπορεί κάποιος να το φροντίσει μέχρι να επιστρέψεις. Οι οργανώσεις, που μέχρι τώρα χρηματοδοτούσαν τις εκτρώσεις, πλέον χρηματοδοτούν αυτά τα ταξίδια, αλλά δεν μπορούν να το κάνουν προφανώς για όλους. Έτσι, είναι πολύ πιθανόν σύντομα να αρχίσουμε να ακούμε για θανάτους στο Τέξας, γυναικών που έκαναν μόνες τους παράνομες εκτρώσεις. 

Οι υπέρ των εκτρώσεων ακτιβιστές έχουν αυτή την στιγμή μία μοναδική ελπίδα. Αυτή είναι το Ανώτατο Δικαστήριο, έστω και καθυστερημένα, να δράσει και να αποφασίσει κατά του heartbeat bill. Αν αυτό δεν συμβεί, τότε το πρόβλημα δεν θα υφίσταται μόνο για τα δικαιώματα των γυναικών στο Τέξας. Πλέον, θα έχει δημιουργηθεί νομικό προηγούμενο, ώστε κι άλλες πολιτείες, που χρόνια προσπαθούν επίσης να περάσουν το νομοσχέδιο ανεπιτυχώς, να ακολουθήσουν το παράδειγμα της πολιτείας. Να πούμε ότι η Φλόριντα ήδη βρίσκεται στη διαδικασία να το κάνει.