Το θέμα του σεξ στην σύγχρονη διαπαιδαγώγηση δεν είναι πια ένα θέμα ταμπού ή τουλάχιστον, δεν θα έπρεπε να είναι. Τα παιδιά μας έρχονται από πολύ μικρά αντιμέτωπα με την σεξουαλικοποίηση της καθημερινής ζωής από την τηλεόραση, την διαφήμιση, την αλληλεπίδρασή τους με το περιβάλλον και λαμβάνουν τις πρώτες σχετικές πληροφορίες αρκετά νωρίς. Ο γονιός είναι εκείνος που θα πρέπει να οργανώσει ένα κατάλληλο σύστημα ενημέρωσης ώστε να καθοδηγήσει το παιδί του με ασφάλεια στη κατανόηση του θέματος, ενώ ταυτόχρονα θα το προστατέψει από την λανθασμένη ή ακόμα και την κακόβουλη πληροφορία. Δεν θέλουμε για κανέναν λόγο να αφήσουμε αυτήν την δουλειά στις γιαγιάδες και τους παππούδες, στους συμμαθητές ή στους φίλους από την παιδική χαρά. Αντίθετα θέλουμε παιδιά που κατέχουν την σωστές πληροφορίες για την φυσιολογία τους, για την ονομασία και τον τρόπο λειτουργείας των γεννητικών τους οργάνων, όπως και για τον τρόπο που δημιουργείται η ζωή.

Πως θα το κάνουμε αυτό;

Θα πρέπει να έχουμε στον νου μας ότι η συζήτηση σχετικά με το σεξ, δεν είναι μία μεγάλη και καθοριστική κουβέντα που θα κάνουμε με τα παιδιά μας κάποια στιγμή “όταν θα είναι αρκετά μεγάλα για να καταλάβουν”. Αντίθετα θα πρέπει να ξεκινήσουμε τις καλές πρακτικές αρκετά νωρίς και να ενημερώνουμε το παιδί μας τακτικά, με όση αλήθεια αναλογεί στην ηλικία και την φυσική περιέργεια, που ποικίλει από παιδί σε παιδί.
Επίσης θα πρέπει να γνωρίζουμε ότι αυτή η διαδικασία είναι όπως το γέμισμα μιας εικόνας. Πρώτα μπαίνει το περίγραμμα και σιγά σιγά μπαίνουν οι λεπτομέρειες και τα χρώματα. Κάπως έτσι θα πρέπει να λειτουργούμε με ευαίσθητα ζητήματα όπως αυτό και να έχουμε στον νου μας ότι ποτέ μα ποτέ δεν πρέπει να λέμε ψέματα ή ανακρίβειες που θα τις βρούμε μπροστά μας σε λίγα χρόνια.
Επειδή το θέμα του σεξ είναι κομμάτι μιας μεγαλύτερης εικόνας που έχει να κάνει με την ταυτότητα του φύλου, την αυτοεκτίμηση, την αυτοπροστασία, ακόμα και με την διατήρηση του δεσμού γονιών και παιδιών σε μια βάση ειλικρίνειας και εμπιστοσύνης, θα πρέπει να είμαστε ανοιχτόμυαλοι και να καταλάβουμε καλά ότι από εμάς εξαρτάται να είμαστε επίκαιροι στις ζωές των παιδιών μας.

Από την γέννηση ως τα 3 χρόνια

Μιλάμε στα παιδιά μας για τα μέλη του σώματος με κανονικούς όρους και όχι με υποκοριστικά και ζητάμε και από τους άλλους ανθρώπους που τα φροντίζουν όπως γιαγιάδες ή τροφούς να κάνουν το ίδιο. Δεν δίνουμε μεγαλύτερη έμφαση στις λέξεις που περιγράφουν τα γεννητικά τους όργανα από ότι τα άλλα μέρη του σώματός τους και δεν επιτρέπουμε σε κανέναν να κάνει σχόλια για το μέγεθος ή την λειτουργία τους.
Αν βρούμε το μικρό μας να αγγίζει επίμονα τα γεννητικά του όργανα, δεν το μαλώνουμε, του εξηγούμε όμως γιατί πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικό με την ευαίσθητη αυτή περιοχή του σώματός του κι ότι είναι κάτι που καλύτερα θα πρέπει να κάνει στο δωμάτιό του, προσπαθώντας όμως ιδιαίτερα να του δώσουμε να καταλάβει ότι δεν είναι κάτι για το οποίο θα πρέπει να ντρέπεται.

Από 3 έως 6 ετών

Είναι ο καιρός να μιλήσουμε στα παιδιά μας περισσότερο για τον τρόπο που λειτουργεί το γεννητικό σύστημα του ανθρώπου, όπως και τα υπόλοιπα συστήματα πχ το πεπτικό ή το αναπνευστικό. Θα δείτε ότι δεν θα δείξουν περισσότερο ενδιαφέρον για το γεννητικό αν το θέμα δεν έχει φορτιστεί με υπονοούμενα και μισόλογα πρωτύτερα. Τα ενδιαφέρει το ίδιο βαθιά το πως η τροφή μας περνάει μέσα από το σώμα μας ή πως κυκλοφορεί το αίμα στις φλέβες μας, όσο και το πως κάποιοι άνθρωποι έχουν πέος ενώ κάποιοι άλλοι κόλπο.
Αν μας ρωτήσουν για το πως γίνονται τα παιδιά, δεν έχουμε παρά να ακολουθήσουμε την πρακτική: λέμε πάντα όση αλήθεια ταιριάζει στην ηλικία τους. Αν ερωτηθούμε πιο επίμονα προσπαθούμε να ανταποκριθούμε λέγοντας περισσότερα, με γλώσσα απλή, χωρίς ιστορίες για μελισσούλες και πεταλούδες και χωρίς να φορτίζουμε από μόνοι μας την κατάσταση.
Επειδή εδώ, σε αυτήν την ηλικία μπαίνει το θέμα της προστασίας του σώματός τους από κακόβουλα αγγίγματα, καλό θα είναι να μιλήσουμε ξεκάθαρα για τα δικαιώματα που έχει ο κάθε άνθρωπος πάνω στο σώμα του και πως κανείς δεν επιτρέπεται να μας αγγίζει όταν δεν το θέλουμε. Ο κανόνας των εσωρούχων είναι απαραίτητος όπως και η ιδέα ότι ακόμα κι αν κάποιος τα αγγίξει με τρόπο που τα έχει κάνει να νοιώσουν άβολα ή άσκημα, θα πρέπει να νοιώθουν ασφαλή να μας το πουν κι ότι δεν έχουν κάνει κάτι κακό. Θα πρέπει επίσης να είμαστε ξεκάθαροι ότι αυτό ισχύει και για τα ίδια και δεν μπορούν να αγγίξουν κάποιον άλλον παρά την θέλησή του, να τον προσβάλουν για το σώμα του ή να τον κάνουν να νοιώσει άβολα για την εικόνα του.

Από 7 έως 10 ετών

Σε αυτήν την ηλικία θα είναι καλό να προετοιμάσουμε τα παιδιά μας για την προστασία τους στο διαδίκτυο. Επειδή είναι σχεδόν βέβαιο, όσο και να ελέγχουμε την περιήγησή τους στον ψηφιακό κόσμο, ότι θα πέσουν σίγουρα σε site ανάρμοστου περιεχομένου (μην υποτιμάμε ποτέ την πίεση που δέχονται τα παιδιά μας από τους συνομήλικούς τους) καλό θα είναι να τα προετοιμάσουμε κάπως, εξηγώντας τους ότι αυτές είναι σελίδες μόνο για μεγάλους, χωρίς όμως να το παρουσιάσουμε ως κάτι το βρώμικο ή το παράνομο, διότι τότε θα εξάψουμε ακόμα περισσότερο την φαντασία και την περιέργειά τους.
Επίσης σε αυτήν την ηλικία είναι απαραίτητο να εξηγήσουμε τους κινδύνους του διαδικτύου, αλλά και την ύπαρξη της σεξουαλικής κακοποίησης από άτομο σε άτομο ή από ενήλικες σε παιδιά ή εφήβους. Θα πρέπει να μάθουν ότι δυστυχώς αυτό υπάρχει εκεί έξω κι ότι θα πρέπει να προστατεύουν τους εαυτούς τους από κάθε μορφής ανάρμοστη επαφή.
Όσο πλησιάζουμε στα 9 έτη, καλό θα είναι να μιλήσουμε για τις αλλαγές στο σώμα τους όσο μεγαλώνουν και για την εφηβεία.

Από τα 10 στα 13

Αυτή είναι μια καλή ηλικία να μιλήσουμε στα παιδιά μας για τον σεξισμό αλλά και την σεξουαλικοποίηση του ανθρώπινου σώματος. Ας πάρουμε για παράδειγμα έναν παππού της οικογένειας που νομίζει ότι τα αγόρια δεν πρέπει να κλαίνε ή να έχουν μακριά μαλλιά και ας ανοίξουμε τέτοιες συζητήσεις μαζί τους προκειμένου να τα βοηθήσουμε να γίνουν ανοιχτόμυαλα απέναντι στα στερεότυπα. Είναι επίσης μια καλή εποχή να αρχίσουμε να μιλάμε για το ασφαλές σεξ και τις μεθόδους αντισύλληψης, ακόμα κι αν θεωρούμε ότι η ηλικία των παιδιών μας είναι μικρή για κάτι τέτοιο. Είναι πολύ πιο πιθανό να πάρουν σωστότερες αποφάσεις λίγο αργότερα, αν από νωρίς γνωρίζουν τα πράγματα με το όνομά τους καθώς και για τις δυνατότητες που τους παρέχονται.
Θα πρέπει επίσης να έχουμε τον νου μας για πιθανά προβλήματα με την εικόνα του σώματός τους, αλλά και με την αλληλεπίδρασή τους με τους άλλους στα κοινωνικά δίκτυα.

Είναι φυσικά δική μας δουλειά να βοηθήσουμε τα παιδιά μας να καταλάβουν τις διαφορετικές σεξουαλικές κατευθύνσεις των ανθρώπων γύρω μας, να μάθουν να είναι δεκτικά στην σεξουαλική διαφοροποίηση και να αποδέχονται τους άλλους όπως κι αν εκφράζονται στην σεξουαλική τους ζωή.