Συμπεριληπτικότητα. Διαφορετικότητα. Αποδοχή. Ισότητα. Οι παραπάνω όροι γίνονται όλο και περισσότερο κομμάτι του καθημερινού μας λεξιλογίου κι ευτυχώς, δεν τους επιστρατεύουμε στο λόγο μας μονάχα με αφορμές όπως ο Μήνας Υπερηφάνειας που διανύουμε. Παρόλα αυτά δεν τους έχουμε “κατακτήσει” ακόμη. Τα αιτήματα και οι αγώνες της ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητας μετρούν πλέον δεκαετίες, όμως για τα cis straight άτομα, ακόμα κι αν αυτά είναι σύμμαχοι, έννοιες και διεκδικήσεις που έχουν να κάνουν με τη σεξουαλικότητα και την ταυτότητα φύλου είναι ακόμη φρέσκες κι αυτό γιατί έρχονται σε επαφή μαζί τους πολύ αργά στη ζωή τους. Πρέπει να εκπαιδευτούν εκ νέου, να αποβάλουν στεγανά και κοινωνικά στερεότυπα. Πόσο διαφορετικά θα ήταν τα πράγματα αν βιώναμε την ισότητα εκεί όπου ως παιδιά και έφηβοι, σε αυτή την τρυφερή στιγμή διαμόρφωσης του χαρακτήρα μας, περνάμε τον περισσότερο χρόνο μας, δηλαδή στο σχολείο;

Η European Project Manager Κοραλία Τσαγκαράτου, εμπνεύστρα του “Inclusion Vocabulary”

Η European Project Manager Κοραλία Τσαγκαράτου έχει δύο παιδιά που φοιτούν στο λύκειο. Παρατήρησε ότι στο μάθημα σεξουαλικής αγωγής που διδάσκονταν, οι αναφορές ήταν μόνο για straight άτομα, ενώ όλα τα άλλα, παιδιά και καθηγητές ήταν ανύπαρκτα και κατά συνέπεια, αόρατα. “Σκέφτηκα ότι αν κάποιος σου μιλάει, αλλά μέσα στις λέξεις του, δεν συμπεριλαμβάνεται αυτό που είσαι, είναι σαν να κοιτάς έναν καθρέφτη και να μην βλέπεις τίποτα. Να είσαι αόρατος. Σκέφτηκα επίσης ότι αυτό είναι πολύ άδικο για τα παιδιά που “δεν ακούνε το όνομά τους” σε αυτή τη διαδικασία. Άρχισα να ψάχνω το θέμα και διάβασα ευρωπαϊκά στατιστικά στοιχεία που δείχνουν ότι τα ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα έχουν μεγαλύτερα ποσοστά κατάθλιψης, ακόμα και αυτοκτονίας στην εφηβεία”. Και κάπως έτσι γεννήθηκε η ιδέα ενός project που θα προωθεί τη συμπεριληπτική γλώσσα στη σχολική κοινότητα και θα βοηθά μαθητές, εκπαιδευτικούς και γονείς να προωθήσουν την ένταξη των ΛΟΑΤΚΙ+ ατόμων στα λύκεια, το οποίο συμπηκνώνεται στις σελίδες του εγχειριδίου “Inclusion Vocabulary” που περιλαμβάνει καλές πρακτικές για καθηγητές, γονείς και μαθητές για χρήση συμπεριληπτικής γλώσσας, τρόπους συμπεριφοράς και αποδοχής προς όλους τους ανθρώπους με κατανοητά παραδείγματα, γλωσσάρι των πιο συχνά δυσνόητων όρων, αλλά και συμβουλές για την αντιμετώπιση κρίσης στο σχολικό περιβάλλον (περιπτώσεις bullying κ.α.).

H κ. Τσαγκαράτου είχε τη δυνατότητα μαζί με τους συνεργάτες της να γράψουν την πρόταση προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στην IDEC A.E. την εταιρεία που εργάζεται, η οποία και εγκρίθηκε στο πλαίσιο του Erasmus+. Στην κοινοπραξία του “Inclusion Vocabulary” συμμετέχουν εταίροι από την Ισπανία, την Πορτογαλία, τη Σερβία, την Ιταλία και τη Βουλγαρία. Κάποιοι από αυτούς τους εταίρους είναι λύκεια. Από την Ελλάδα συμμετέχει μόνο η IDEC σαν εκπαιδευτικός οργανισμός με εμπειρία σε έργα που έχουν να κάνουν με τη συμπερίληψη.

Στόχος του έργου είναι η πρόληψη των διακρίσεων, των ανισοτήτων, της ρητορικής μίσους και του εκφοβισμού λόγω σεξουαλικού προσανατολισμού και ταυτότητας φύλου. Η δημιουργία ενός σχολείο που να αποτελεί ασφαλές περιβάλλον για όλα τα παιδιά, αλλά και για τους εκπαιδευτικούς που ανήκουν στην ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητα. Για την επίτευξη αυτού του κύριου στόχου, είναι σημαντικό να δημιουργηθεί ένα θετικό και χωρίς αποκλεισμούς περιβάλλον σε κάθε είδους δραστηριότητα, όπως για παράδειγμα η ανάπτυξη ενός σχεδίου μαθήματος προκειμένου να διδαχθεί ο σεβασμός για κάτι που σε εμάς φαίνεται “διαφορετικό”.

Όπως είναι όμως λογικό, το σχολείο δεν αρκεί. Η οικογένεια είναι ο χώρος όπου ένα άτομο διαμορφώνει τις ιδέες του, την προσωπικότητά του και αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο το έργο αποφασίζει να εμπλέξει τους γονείς σε αυτή την πορεία, προκειμένου να τους ευαισθητοποιήσει και να τους παρέχει ψηφιακά εργαλεία για να επικοινωνούν με τα παιδιά τους με σεβασμό και αποδοχή.

Για να μην αποτελούν ωστόσο όλα τα παραπάνω ευχολόγια και να επέλθει πραγματική αλλαγή απαιτούνται ενέργειες από την πολιτεία. Η σεξουαλική διαπαιδαγώγηση στα σχολεία, αποτελεί αγκάθι του εκπαιδευτικού συστήματος της χώρας μας εδώ και χρόνια. Μάλιστα, το στάδιο στο οποίο βρίσκεται στα ελληνικά σχολεία είναι ακόμη πρώιμο. Ενώ λοιπόν δεν έχουμε κατακτήσει ακόμα τα βασικά, πόσο εύκολο είναι να ενταχθεί και η συμπερίληψη σε αυτή; Πώς μπορούν οι εκπαιδευτικοί να ανταπεξέλθουν σε αυτή την πρόκληση;

Η κ. Κοραλία Τσαγκαράτου πιστεύει πως η νέα γενιά είναι αυτή που με τις διεκδικήσεις της θα καταφέρει την ανατροπή. “Η εμπειρία και οι απόψεις που ακούσαμε από εκπροσώπους ελληνικών οργανώσεων, κατά τη διάρκεια της διεξαγωγής της έρευνας για τη δημιουργία του handbook και του εκπαιδευτικού προγράμματος, είναι ότι ενώ οι ίδιοι και οι ίδιες πιέζουν το Υπουργείο Παιδείας να κάνει και να θεσμοθετήσει μεταρρυθμίσεις, η εξέλιξη είναι αργή. Η κοινωνική πίεση, το πολιτικό κόστος, ο αναχρονισμός πολύ συχνά καθυστερούν τις εξελίξεις. Όμως το ποτάμι δεν γυρίζει πίσω. Πιστεύω ότι τα νέα παιδιά και θα διεκδικήσουν και θα στηρίξουν κοινωνικές αλλαγές που θα αφήνουν χώρο για όλους να ζήσουν και να εκφραστούν όπως θέλουν”.

Με δεδομένα τα παραπάνω, ποιες είναι οι πιθανότητες εφαρμογής του “Inclusion Vocabulary “στα ελληνικά σχολεία; Όπως εξηγεί η κ. Τσαγκαράτου, το εγχειρίδιο και το εκπαιδευτικό πρόγραμμα για καθηγητές και δασκάλους θα διατίθενται δωρεάν και θα μπορεί κανείς να τα βρει στον ιστότοπο του project σε αγγλικά, αλλά και ελληνικά, μέχρι το φθινόπωρο. “Όποιος εκπαιδευτικός θέλει να γνωρίσει καλύτερα το θέμα και να είναι πιο συμπεριληπτικός στον τρόπο που ασκεί το επάγγελμα του, είναι ελεύθερος και ελεύθερη να το κάνει, ακολουθώντας τις αρχές του προγράμματος. Όμως αυτό που ζητάνε πραγματικά τα ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα είναι να υπάρχουν θεσμοθετημένα δικαιώματα, να αναφέρει π.χ. το Υπουργείο Παιδείας σε εγκύκλιο ότι “δεν επιτρέπεται, και υπάρχουν κυρώσεις σε περιπτώσεις bullying με αφορμή τον σεξουαλικό προσανατολισμό ή/και την ταυτότητα φύλου”. Αυτό σημαίνει ορατότητα, ότι επιτρέπεται δηλαδή να δείχνω ποιος/α είμαι, και παράλληλα, ότι το κράτος με προστατεύει”.

Στο πλαίσιο του Athens Pride διοργανώνεται την Τρίτη 14 Ιουνίου στις 18:00 ένα webinar στο οποίο θα παρουσιαστεί μια πρώτη εικόνα για τα παραδοτέα του έργου, το Handbook και το εκπαιδευτικό πρόγραμμα για τη συμπερίληψη των ΛΟΑΤΚΙ+ μαθητών και καθηγητών και θα υπάρξει ενημέρωση για το πού μπορούν να τα βρουν οι συμμετέχοντες και πώς μπορούν, αν θέλουν, να συμμετάσχουν στα επόμενα στάδια του έργου όπως είναι η πιλοτική δοκιμή. Επίσης, η εκπαιδευτικός Μαρία Λιοτήρη από την οργάνωση Πολύχρωμο σχολείο θα μιλήσει για τα εκπαιδευτικά πράγματα της Ελλάδας σήμερα σε σχέση με τα δικαιώματα της ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητας.

Αν θέλετε να συμμετέχετε στο webinar συνδεθείτε εδώ.

@oneofusgr

If you're here, you're one of us!