Το φάντασμα του ακραίου συντηρητισμού που πλανάται πάνω από τον πλανήτη με επικίνδυνες διαθέσεις, βρίσκει για άλλη μια φορά το τέλειο θύμα του στο πρόσωπο της γυναίκας. Η δεξιά κυβέρνηση της Πολωνίας, στην οποία βρίσκεται σε ισχύ ο πιο αυστηρός νόμος ενάντια στις αμβλώσεις, δημιουργεί τώρα μια βάση δεδομένων στην οποία στο εξής θα καταγράφονται όλες οι εγκυμοσύνες των Πολωνών γυναικών.

Η κυβέρνηση ισχυρίζεται ότι αυτό το “μητρώο εγκυμοσύνης”, δημιουργείται με σκοπό να διευρυνθούν τα ιατρικά δεδομένα που καταγράφονται με ηλεκτρονικό τρόπο και αποθηκεύονται στο σύστημα υγείας της χώρας.

Οι υποστηρικτές και οι υποστηρίκτριες των δικαιωμάτων των γυναικών στην χώρα, όπως και αρκετοί πολιτικοί της αντιπολίτευσης όμως, εκφράζουν φόβους ότι αυτό θα έχει ως αποτέλεσμα μια άνευ προηγουμένου παρακολούθηση της ζωής των γυναικών της Πολωνίας και θα προκαλέσει ακόμα μεγαλύτερα προβλήματα στην καθημερινότητά τους.

Φοβούνται ότι όλες αυτές οι συγκεντρωμένες πληροφορίες θα χρησιμοποιούνται από την αστυνομία και τους δημόσιους κατήγορους ενάντια στις γυναίκες των οποίων οι εγκυμοσύνες τερματίστηκαν, ακόμα και σε περιπτώσεις αποβολής. Φοβούνται ακόμα ότι οι γυναίκες θα διώκονται από τις αρχές αν παραγγείλουν χάπια άμβλωσης ή πάνε στο εξωτερικό για να τερματίσουν μια εγκυμοσύνη.

Ένα μητρώο εγκυμοσυνών σε μια χώρα με τον πιο αυστηρό νόμο ενάντια στις αμβλώσεις, είναι πραγματικά τρομακτικό” λέει η Agnieszka Dziemianowicz-Bąk, μια νομοθέτης της αριστεράς.

Το θέμα ξέσπασε όταν ο Υπουργός Υγείας της χώρας, Adam Niedzielski, υπέγραψε ένα διάταγμα σύμφωνα με το οποίο διευρύνεται ο όγκος των ιατρικών πληροφοριών που μπορεί να αποθηκεύονται στην κεντρική βάση δεδομένων του συστήματος υγείας, περιλαμβάνοντας πληροφορίες για αλλεργίες, για την ομάδα αίματος των ασθενών ή τις εγκυμοσύνες. Το υπουργείο υγείας έσπευσε να καθησυχάσει το κοινό λέγοντας ότι σε αυτήν την βάση δεδομένων θα έχουν πρόσβαση μόνο οι επαγγελματίες υγείας και ότι όλα γίνονται επειδή τα προτείνει η Ευρωπαϊκή Ένωση. Για την περίπτωση των εγκυμοσυνών για παράδειγμα, ισχυρίζεται ότι οι πληροφορίες αυτές θα προστατεύουν τις γυναίκες από πιθανές επικίνδυνες εξετάσεις, όπως ακτινογραφίες.

Η Marta Lempart όμως, η επικεφαλής μιας ομάδας υποστήριξης των δικαιωμάτων της γυναίκας, του Women’s Strike, λέει ότι δεν εμπιστεύονται την κυβέρνηση ότι θα κρατήσει τα ιατρικά δεδομένα των γυναικών κρυφά από την αστυνομία και τους εισαγγελείς. Όπως είπε στο The Associated Press, η αστυνομία στην Πολωνία ήδη ανακρίνει γυναίκες για τον τρόπο που τερματίστηκαν οι εγκυμοσύνες τους όταν δέχεται παράπονα από δυσαρεστημένους συντρόφους.

Αν είσαι έγκυος στην Πολωνία, αυτό σημαίνει ότι η αστυνομία ή ο εισαγγελέας έχει το δικαίωμα να σε καλέσει οποιαδήποτε στιγμή και να σε ρωτήσει σχετικά με την εγκυμοσύνη σου,” είπε η Lempart.

Το νέο αυτό σύστημα καταγραφής των εγκυμοσυνών, θα έχει ως αποτέλεσμα, οι Πολωνές να αποφεύγουν το δημόσιο σύστημα υγείας στην διάρκεια της εγκυμοσύνης τους, με τις πιο εύπορες να καταφεύγουν στον ιδιωτικό τομέα ή να ταξιδεύουν στο εξωτερικό, ακόμα και για την προγεννητική τους περίθαλψη. Οι πιο φτωχές γυναίκες της Πολωνίας όμως θα αντιμετωπίσουν μεγαλύτερο κίνδυνο ή ακόμα και τον θάνατο από επιπλοκές με το να μην απευθύνονται στο δημόσιο σύστημα υγείας για την ιατρική τους περίθαλψη στην διάρκεια μιας εγκυμοσύνης.

Η Lempart ανησυχεί επίσης ότι αυτές οι πληροφορίες στις οποίες θα έχει πρόσβαση η αστυνομία μέσω του συστήματος υγείας θα κοινοποιούνται μέσω των ΜΜΕ, κάτι που συνέβη και με την ίδια, όταν το 2020 βγήκε θετική στον COVID-19, και η πληροφορία αναφέρθηκε στην κρατική τηλεόραση πριν ακόμα και η ίδια μάθει το αποτέλεσμα.

Η Πολωνία, που είναι μια αυστηρά καθολική χώρα, απαγορεύει τις αμβλώσεις σχεδόν σε όλες τις περιπτώσεις, με εξαιρέσεις μόνο αν κινδυνεύει η ζωή ή η υγεία της γυναίκας ή αν η εγκυμοσύνη είναι αποτέλεσμα βιασμού ή αιμομιξίας. Για χρόνια επιτρεπόταν και για την περίπτωση εκ γενετής ασθενειών των εμβρύων, ακόμα και αυτό όμως απαγορεύτηκε από το συνταγματικό δικαστήριο το 2020.

 

Αυτό που συμβαίνει στην πραγματικότητα είναι ότι οι Πολωνές που επιθυμούν να τερματίσουν μια εγκυμοσύνη ταξιδεύουν σε γειτονικές χώρες όπου επιτρέπονται οι αμβλώσεις. Αν και το να πάρεις χάπι τερματισμού της εγκυμοσύνης είναι νόμιμο, το να βοηθήσεις μια άλλη γυναίκα να το πάρει είναι παράνομο. Η ακτιβίστρια Justyna Wydrzyńska, αντιμετωπίζει ποινή φυλάκισης έως και τρία χρόνια γιατί βοήθησε ένα θύμα ενδοοικογενειακής βίας να βρει χάπια άμβλωσης. Όπως λέει η Διεθνής Αμνηστία, αυτή είναι η πρώτη τέτοια υπόθεση σε ολόκληρη την Ευρώπη.

Τέτοιοι νόμοι, όσο μακριά και αν εφαρμόζονται, αφορούν όλες τις γυναίκες του πλανήτη, διότι καταγράφουν μια τάση περιορισμού των βασικών ανθρώπινων δικαιωμάτων μας.